Prowadzony w cyklach: 2022/23Z, 2023/24Z, 2024/25Z, 2025/26Z

Kod ISCED: 0914

Punkty ECTS: brak danych

Język: polski

Organizowany przez: Katedra Diagnostyki Laboratoryjnej (dla: Wydział Farmaceutyczny)

Serologia grup krwi i transfuzjologia 1730-A4-SERTRANS-SJ

Wykłady mają na celu zapoznanie studentów z podstawami immunologii, mającymi zastosowanie w serologii, dotyczącymi głównie budowy antygenów i przeciwciał i zasadami reakcji między nimi. W trakcie wykładów omówione będą: układy grupowe mające znaczenie w krwiodawstwie i krwiolecznictwie, opisane teoretyczne podstaw wykonywania testów służących do wykrywania i identyfikacji przeciwciał i ich znaczenie w doborze krwi do przetoczeń. Studenci poznają główne założenia leczenia krwią, klasyfikację pacjentów, u których jest zasadne to leczenie. Przedstawione będą rodzaje krwi i preparatów krwiopochodnych mające zastosowanie w leczeniu, rodzaje odczynów poprzetoczeniowych, ich obraz kliniczny i postępowanie
z pacjentem, u którego dany odczyn wystąpił w kontekście kliniki oraz diagnostyki laboratoryjnej. Omówiony zostanie patomechanizm konfliktu serologicznego matka – płód
oraz aspekt profilaktyki kobiet ciężarnych. Studenci poznają patofizjologię choroby hemolitycznej noworodka oraz rodzaje testów serologicznych mających zastosowanie w leczeniu ChHN. Omówiony będzie patomechanizm niedokrwistości autoimmunohemolitycznych oraz ich diagnostyka i leczenie.

Laboratoria są częściowo powiązane z zagadnieniami omawianymi na wykładach. Mają na celu zapoznanie studentów z organizacją pracowni serologicznej i obowiązującymi aktualnie wytycznymi i normami dotyczącymi sprzętu, odczynników
i krwinek wzorcowych. Przedstawione zostaną zasady pobierania i przechowywania krwi do badań serologicznych. Studenci poznają testy i odczynniki stosowane do oznaczania grup krwi oraz problemy związane z badaniem grup w układzie ABO i Rh. Przedstawione będą rodzaje testów antyglobulinowych, zasady wykonywania próby zgodności serologicznej
oraz ich zastosowanie w krwiodawstwie i krwiolecznictwie. Studenci własnoręcznie wykonają oznaczania grup krwi ABO i Rh u osób dorosłych i dzieci, dokonają wykrywania przeciwciał odpornościowych, oznaczania miana przeciwciał i wykonania próby zgodności serologicznej wraz z interpretacją wszystkich wykonanych testów. Na laboratoriach przedstawione są również zasady kontroli wewnętrznej i zewnętrznej oraz zasady prowadzenia dokumentacji medycznej i wykonywania badań. Ćwiczenia pozwalają na wypracowanie umiejętności pracy indywidualnej i zespołowej.

Seminaria mają na celu usystematyzowanie algorytmów diagnostycznych w serologii transfuzjologicznej. Analizę poszczególnych przypadków klinicznych. Omówienie zasad kwalifikacji dawców oraz organizacji banku krwi. Ponadto, przedstawienie zasad przetaczania komórek macierzystych i badania układu HLA.

Całkowity nakład pracy studenta

1. Nakład pracy związany z zajęciami wymagającymi bezpośredniego udziału nauczycieli akademickich wynosi:  udział w wykładach: 20 godzin  udział w laboratoriach: 40 godzin  udział w seminariach: 25 godzin Nakład pracy związany z zajęciami wymagającymi bezpośredniego udziału nauczycieli akademickich wynosi 85 godziny, co odpowiada 3,4 punktu ECTS. 2. Bilans nakładu pracy studenta:  udział w wykładach: 20 godzin  udział w laboratoriach: 40 godzin  udział w seminariach: 25 godzin  czytanie wskazanej literatury naukowej: 10 godzin  przygotowanie do laboratoriów: 23 godziny  przygotowanie do seminariów: 8 godzin  przygotowanie do kolokwiów: 8 godzin  przygotowanie do egzaminu i egzamin: 14 + 2 = 16 godzin. Łączny nakład pracy studenta związany z realizacją przedmiotu wynosi 150 godzin, co odpowiada 6 punktom ECTS. 3. Bilans nakładu pracy o charakterze praktycznym:  udział w laboratoriach: 40 godzin  udział w seminariach: 15 godzin  przygotowanie do seminariów: 4 godziny  przygotowanie do egzaminu praktycznego: 5 godzin  przygotowanie do laboratoriów (w zakresie praktycznym): 6 godzin  przygotowanie do kolokwiów w zakresie praktycznym: 4 godziny  egzamin praktyczny: 1 godzina Łączny nakład pracy studenta o charakterze praktycznym wynosi 75 godzin, co odpowiada 3,0 punktu ECTS. 4. Czas wymagany do odbycia obowiązkowej praktyki: Nie dotyczy.

Efekty uczenia się - wiedza

Student zna i rozumie: W1: immunologiczne aspekty badań serologicznych układów grupowych i krwiolecznictwa. F.W19. W2: metody diagnostyki serologicznej układów grupowych krwi oraz diagnostykę powikłań poprzetoczeniowych i konfliktów serologicznych w krwiodawstwie i krwiolecznictwie. F.W03., F.W19., F.W20. W3: zasady interpretacji wyników badań serologicznych wykonywanych w krwiodawstwie i krwiolecznictwie w celu różnicowania stanów fizjologicznych i patologicznych. F.W20. W4: rodzaje materiału oraz przygotowanie i zasady transportu materiału biologicznego do badań serologicznych. F.W06., F.W07., F.W08. W5: czynniki wpływające na wiarygodność wyników badań laboratoryjnych oraz fazę przedanalityczną w serologii transfuzjologicznej. F.W01., F.W02.

Efekty uczenia się - umiejętności

Student potrafi: U1: charakteryzować czynniki przedlaboratoryjne, które mogą wpłynąć na jakość wyniku badania serologicznego wykonywanego w krwiodawstwie i krwiolecznictwie, w tym konieczność powtórzenia badania. F.U01., F.U04. U2: interpretować pojedyncze oraz zbiorcze wyniki badań w aspekcie serologii transfuzjologicznej oraz wysnuwać wnioski przydatne lekarzowi w stawianiu diagnozy. F.U20., F.U21., F.U22. U3: opisywać zasady dotyczące przeszkolenia pacjenta przed pobraniem materiału do badań serologicznych wykonywanych w krwiodawstwie i krwiolecznictwie. F.U02. U4: pobierać materiał do badań serologicznych wykonywanych w pracowni krwiodawstwa i krwiolecznictwa, oceniać jego przydatność i charakteryzuje warunki przechowywania i przygotowywania do analizy. F.U02. U5: uzyskiwać wiarygodne wyniki oznaczeń antygenów i przeciwciał układów grupowych krwi oraz próby krzyżowej. F.U17., F.U18. U6: określać przepisy prawa i rekomendacje w zakresie serologii transfuzjologicznej. F.U23.

Efekty uczenia się - kompetencje społeczne

Student gotów jest do: K1: kompleksowego komunikowania się z innymi przedstawicielami zawodów medycznych. F.K01.

Metody dydaktyczne

Wykład: - wykład informacyjny z prezentacją multimedialną - wykład problemowy - wykład konwersatoryjny Laboratoria: - metoda obserwacji - ćwiczenia praktyczne - studium przypadku - metoda klasyczna problemowa - dyskusja Seminaria: - uczenie wspomagane z prezentacją multimedialną - metoda dyskusji dydaktycznej - analiza przypadków

Metody dydaktyczne podające

- wykład informacyjny (konwencjonalny)
- wykład problemowy

Metody dydaktyczne poszukujące

- laboratoryjna
- seminaryjna
- ćwiczeniowa
- doświadczeń
- obserwacji

Metody dydaktyczne w kształceniu online

- metody służące prezentacji treści

Rodzaj przedmiotu

przedmiot obligatoryjny

Wymagania wstępne

Student rozpoczynający kształcenie z przedmiotu Serologia grup krwi i transfuzjologia powinien posiadać wiedzę z zakresu chemii ogólnej i klinicznej, biochemii oraz fizjologii i patofizjologii człowieka zdobytą podczas realizacji przedmiotów w toku studiów.

Koordynatorzy przedmiotu

W cyklu 2022/23Z:

W cyklu 2023/24Z:

W cyklu 2025/26Z:

W cyklu 2024/25Z:

Kryteria oceniania

Podstawą do zaliczenia przedmiotu Serologia grup krwi i transfuzjologia jest przestrzeganie zasad ujętych w Regulaminie Dydaktycznym Katedry Diagnostyki Laboratoryjnej.

Egzamin końcowy teoretyczny i praktyczny składa się z pytań testowych (test wielokrotnego wyboru z jedną poprawną odpowiedzią) dotyczących wiedzy zdobytej podczas wykładów, laboratoriów i seminariów. Pytania z wiedzy praktycznej dotyczą konkretnych przypadków klinicznych z interpretacją wyników. Za każdą prawidłową odpowiedź student uzyskuje jeden punkt.

Do uzyskania pozytywnej oceny z egzaminu konieczne jest zdobycie minimum 60% punktów.

Kolokwia teoretyczne, sprawdziany pisemne: zaliczenie na podstawie testu (pytania zamknięte) lub sprawdzianu (pytania otwarte) z wiedzy zdobytej na wykładach i laboratoriach.

Kolokwia praktyczne zaliczane będą na podstawie wykonania oznaczenia grupy krwi lub próby krzyżowej i dokonania poprawnej interpretacji wyniku.

W przypadku zaliczeń pisemnych (testy na wejściówkach, kolokwiach i egzaminie) uzyskane punkty przelicza się na stopnie według następującej skali:
Procent punktów Ocena
92-100% Bardzo dobry
84-91% Dobry plus
76-83% Dobry
68-75% Dostateczny plus
60-67% Dostateczny
0-59% Niedostateczny

Niezdanie kolokwium/sprawdzianów pisemnych jest równoznaczne z niezaliczeniem laboratoriów i niedopuszczeniem studenta do egzaminu końcowego.
Niezdanie egzaminu końcowego jest równoznaczne z otrzymaniem oceny niedostatecznej i koniecznością zdawania egzaminu poprawkowego.

Egzamin końcowy teoretyczny: ≥ 60% .W1. – W5.
Egzamin końcowy praktyczny: > 60% W1–W3. U1. – U2.
Kolokwia, wejściówki (sprawdziany pisemne, kolokwia praktyczne): ≥ 60% W1. – W3, U1. – U6.
Przedłużona obserwacja/Aktywność (≥ 50% lub 1-3 punkty; 3 punkty = ocena bardzo dobry) W1 – W5, U1. – U6, K1
Prezentacje multimedialne (na seminarium): ≥ 60% W1 -W3, K1.

Praktyki zawodowe

Program kształcenia nie przewiduje odbycia praktyk zawodowych

Literatura

Literatura podstawowa:
1. OBWIESZCZENIE MINISTRA ZDROWIA w sprawie wymagań dobrej praktyki przechowywania i wydawania krwi i jej składników dla banków krwi oraz badań z zakresu immunologii transfuzjologicznej wykonywanych w zakładach leczniczych innych niż regionalne centra, Wojskowe Centrum lub Centrum MSWiA z dnia 23 marca 2020 r. i późniejsze nowelizacje.
2. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA w sprawie leczenia krwią i jej składnikami w podmiotach leczniczych wykonujących działalność leczniczą w rodzaju stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne z dnia 16 października 2017 r. i późniejsze nowelizacje.
3. USTAWA. o publicznej służbie krwi z dnia 22 sierpnia 1997 r i późniejsze nowelizacje.
4. Standard Pracy Komitetu Transfuzjologicznego IHiT Warszawa 2020 i próżniejsze uaktualnienia
https://ihit.waw.pl/o-nas/dzialalnosc-instytutu/dzialalnosc-naukowa/dzialalnosc-wydawnicza/standard-pracy-komitetu-transfuzjologicznego
5. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA z dnia 11 września 2017 r. w sprawie warunków pobierania krwi od kandydatów na dawców krwi i dawców krwi.

Literatura uzupełniająca:

1. Solnica B Dembińska-Kieć A, Naskalski J,. Diagnostyka laboratoryjna z elementami biochemii klinicznej. Edra Urban & Partner, Wrocław 2022 Rozdział Immunohematologia
2. Fabiańska-Mitek J, Nowak J. Immunogenetyczne podstawy doboru dawców oraz przeszczepiania komórek krwiotwórczych i narządów. Biblioteka Diagnosty Laboratoryjnego, Warszawa 2007.
3. Fabiańska-Mitek J, Bochenek-Jantczak D, Grajewska A, Wieczorek K. Badania immunohematologiczne i organizacja krwiolecznictwa. Fundacja pro Pharmacia Futura, Warszawa 2017

W cyklu 2022/23Z:

Literatura podstawowa:
1. OBWIESZCZENIE MINISTRA ZDROWIA w sprawie wymagań dobrej praktyki przechowywania i wydawania krwi i jej składników dla banków krwi oraz badań z zakresu immunologii transfuzjologicznej wykonywanych w zakładach leczniczych innych niż regionalne centra, Wojskowe Centrum lub Centrum MSWiA z dnia 23 marca 2020 r..
2. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA w sprawie leczenia krwią i jej składnikami w podmiotach leczniczych wykonujących działalność leczniczą w rodzaju stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne z dnia 16 października 2017 r. i późniejsze nowelizacje.
3. USTAWA. o publicznej służbie krwi z dnia 22 sierpnia 1997 r i późniejsze nowelizacje.
4. Standard Pracy Komitetu Transfuzjologicznego IHiT Warszawa 2020 i próżniejsze uaktualnienia
https://ihit.waw.pl/o-nas/dzialalnosc-instytutu/dzialalnosc-naukowa/dzialalnosc-wydawnicza/standard-pracy-komitetu-transfuzjologicznego
5. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA z dnia 11 września 2017 r. w sprawie warunków pobierania krwi od kandydatów na dawców krwi i dawców krwi.

Literatura uzupełniająca:
Literatura uzupełniająca:
1. Solnica B Dembińska-Kieć A, Naskalski J,. Diagnostyka laboratoryjna z elementami biochemii klinicznej. Edra Urban & Partner, Wrocław 2022 Rozdział Immunohematologia
2. Fabiańska-Mitek J, Nowak J. Immunogenetyczne podstawy doboru dawców oraz przeszczepiania komórek krwiotwórczych i narządów. Biblioteka Diagnosty Laboratoryjnego, Warszawa 2007.
3. Fabiańska-Mitek J, Bochenek-Jantczak D, Grajewska A, Wieczorek K. Badania immunohematologiczne i organizacja krwiolecznictwa. Fundacja pro Pharmacia Futura, Warszawa 2017

W cyklu 2023/24Z:

Literatura podstawowa:
1. OBWIESZCZENIE MINISTRA ZDROWIA w sprawie wymagań dobrej praktyki przechowywania i wydawania krwi i jej składników dla banków krwi oraz badań z zakresu immunologii transfuzjologicznej wykonywanych w zakładach leczniczych innych niż regionalne centra, Wojskowe Centrum lub Centrum MSWiA z dnia 11 stycznia 2023 r..
2. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA w sprawie leczenia krwią i jej składnikami w podmiotach leczniczych wykonujących działalność leczniczą w rodzaju stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne z dnia 16 października 2017 r. i późniejsze nowelizacje.
3. USTAWA. o publicznej służbie krwi z dnia 22 sierpnia 1997 r i późniejsze nowelizacje.
4. Standard Pracy Komitetu Transfuzjologicznego IHiT Warszawa 2020 i próżniejsze uaktualnienia
https://ihit.waw.pl/o-nas/dzialalnosc-instytutu/dzialalnosc-naukowa/dzialalnosc-wydawnicza/standard-pracy-komitetu-transfuzjologicznego
5. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA z dnia 11 września 2017 r. w sprawie warunków pobierania krwi od kandydatów na dawców krwi i dawców krwi.

W cyklu 2024/25Z:

Literatura podstawowa:
1. OBWIESZCZENIE MINISTRA ZDROWIA w sprawie wymagań dobrej praktyki przechowywania i wydawania krwi i jej składników dla banków krwi oraz badań z zakresu immunologii transfuzjologicznej wykonywanych w zakładach leczniczych innych niż regionalne centra, Wojskowe Centrum lub Centrum MSWiA z dnia 11 stycznia 2023 r..
2. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA w sprawie leczenia krwią i jej składnikami w podmiotach leczniczych wykonujących działalność leczniczą w rodzaju stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne z dnia 16 października 2017 r. i późniejsze nowelizacje.
3. USTAWA. o publicznej służbie krwi z dnia 22 sierpnia 1997 r i późniejsze nowelizacje.
4. Standard Pracy Komitetu Transfuzjologicznego IHiT Warszawa 2020 i próżniejsze uaktualnienia
https://ihit.waw.pl/o-nas/dzialalnosc-instytutu/dzialalnosc-naukowa/dzialalnosc-wydawnicza/standard-pracy-komitetu-transfuzjologicznego
5. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA z dnia 11 września 2017 r. w sprawie warunków pobierania krwi od kandydatów na dawców krwi i dawców krwi.

W cyklu 2025/26Z:

Literatura podstawowa:
1. OBWIESZCZENIE MINISTRA ZDROWIA w sprawie wymagań dobrej praktyki przechowywania i wydawania krwi i jej składników dla banków krwi oraz badań z zakresu immunologii transfuzjologicznej wykonywanych w zakładach leczniczych innych niż regionalne centra, Wojskowe Centrum lub Centrum MSWiA z dnia 11 stycznia 2023 r..
2. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA w sprawie leczenia krwią i jej składnikami w podmiotach leczniczych wykonujących działalność leczniczą w rodzaju stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne z dnia 16 października 2017 r. i późniejsze nowelizacje.
3. USTAWA. o publicznej służbie krwi z dnia 22 sierpnia 1997 r i późniejsze nowelizacje.
4. Standard Pracy Komitetu Transfuzjologicznego IHiT Warszawa 2020 i próżniejsze uaktualnienia
https://ihit.waw.pl/o-nas/dzialalnosc-instytutu/dzialalnosc-naukowa/dzialalnosc-wydawnicza/standard-pracy-komitetu-transfuzjologicznego
5. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA z dnia 11 września 2017 r. w sprawie warunków pobierania krwi od kandydatów na dawców krwi i dawców krwi.

Więcej informacji

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu 1730-A4-SERTRANS-SJ w USOSweb