Diagnostyka laboratoryjna
1730-A4-DIAGLAB-SJ
Wykłady mają za zadanie zapoznanie studentów z zasadami doboru badań laboratoryjnych, problemami fazy przedlaboratoryjnej, analitycznej i poanalitycznej. W trakcie wykładów przedstawione będą najnowsze i obowiązujące
w diagnostyce laboratoryjnej zagrożenia miażdżycą i chorobami układu sercowo-naczyniowego wytyczne, a także wytyczne diagnostyki cukrzycy i jej powikłań, chorób nerek i układu moczowego, metabolicznych chorób kości, chorób układu pokarmowego, układu endokrynologicznego, chorób autoimmunizacyjnych i nowotworowych. Studentom prezentowane także będą sposoby laboratoryjnej diagnostyki zaburzeń funkcji wątroby i dróg żółciowych, rozpoznawania zaburzeń równowagi kwasowo-zasadowej i wodno-elektrolitowej oraz zaburzeń hemostazy. Przedstawione zostaną również nowoczesne metody molekularne, jak i metody mające zastosowanie w metabolomice oraz możliwości
ich wykorzystania w diagnostyce laboratoryjnej.
Ćwiczenia poświęcone są klinicznym aspektom zaburzeń metabolicznych, teoretycznym i praktycznym aspektom prób czynnościowych i metod oznaczeń biochemicznych oraz ich znaczeniu dla rozpoznawania, różnicowania, monitorowania przebiegu choroby oraz oceny efektów leczenia w różnych stanach klinicznych, a także omówieniu zasad stosowania testów przesiewowych.
Seminaria:
− nie dotyczy
Całkowity nakład pracy studenta
1. Nakład pracy związany z zajęciami wymagającymi bezpośredniego udziału nauczycieli akademickich wynosi:
udział w wykładach: 60 godzin
udział w ćwiczeniach: 120 godzin
Nakład pracy związany z zajęciami wymagającymi bezpośredniego udziału nauczycieli akademickich wynosi
180 godziny, co odpowiada 7,2 punktu ECTS.
2. Bilans nakładu pracy studenta:
udział w wykładach: 60 godzin
udział w ćwiczeniach: 120 godzin
czytanie wybranego piśmiennictwa naukowego: 22 godziny
przygotowanie do ćwiczeń: 44 godziny
przygotowanie do kolokwiów: 35 godzin
przygotowanie do egzaminu i egzamin: 40 + 4 = 44 godziny.
Łączny nakład pracy studenta związany z realizacją przedmiotu wynosi 325 godzin, co odpowiada 13 punktom ECTS.
semestr VII 150 godzin; 6 punktów ECTS;
semestr VIII 175 godzin; 7 punktów ECTS
3. Bilans nakładu pracy studenta o charakterze praktycznym:
udział w ćwiczeniach: 120 godzin
przygotowanie do egzaminu praktycznego: 20 godzin
przygotowanie do ćwiczeń (w zakresie praktycznym): 44 godzin
przygotowanie do kolokwiów (w zakresie praktycznym): 35 godzin
egzamin praktyczny: 1 godzina.
Łączny nakład pracy studenta związany z realizacją zajęć o charakterze praktycznym wynosi 220 godzin, co odpowiada 8,8 punktom ECTS.
4. Czas wymagany do odbycia obowiązkowej praktyki:
Nie dotyczy.
Efekty uczenia się - wiedza
W1: wpływ budowy oraz funkcji komórek, tkanek, narządów i układów organizmu ludzkiego na wynik badania laboratoryjnego oraz strategie diagnostyczną w stanie fizjologii i patologii. E.W01., E.W27. (semestr VII, semestr VIII)
W2: funkcjonowanie układu krążenia, oddechowego, pokarmowego, krwionośnego, moczowego, odpornościowego i nerwowego oraz powstawanie i znaczenie płynów ustrojowych, wydzielin i wydalin w celu oceny wybranych markerów laboratoryjnych. E.W03. (semestr VII)
W3: budowę i funkcję związków chemicznych: węglowodanów, lipidów, białek, procesy metaboliczne na poziomie komórkowym, narządowym i ustrojowym oraz odpowiednie metody i markery biochemiczne oceniające stan fizjologii i patologii. E.W05., E.W23. (semestr VII)
W4: działanie metod pomiarowych stosowanych w diagnostyce laboratoryjnej. E.W05. (semestr VIII)
W5: pojęcie precyzji, dokładności, specyficzności, czułości, wartości predykcyjnej, punktu odcięcia, metody definitywnej, referencyjnej i liniowości metod analitycznych oraz zasady kontroli ich jakości. E.W05. (semestr VII, semestr VIII)
W6: wpływ czynników interferujących i przedanalitycznych na wynik badania laboratoryjnego. E.W05., E.W27. (semestr VII, semestr VIII)
W7: cel stosowania i wskazania do poszerzania listy badań laboratoryjnych w rozpoznawaniu, monitorowaniu, rokowaniu i profilaktyce zaburzeń narządowych i układowych oraz kryteria doboru tych badań i zasady wykonywania. E.W23., E.W26. (semestr VII, semestr VIII)
W8: kliniczne aspekty zaburzeń metabolicznych oraz metody laboratoryjnej oceny procesów metabolicznych w aspekcie wybranych chorób endokrynologicznych. E.W25. (semestr VII, semestr VIII)
W9: teoretyczne i praktyczne aspekty wybranych prób czynnościowych stosowanych w diagnostyce laboratoryjnej. E.W24. (semestr VII)
W10: patogenezę, patomechanizm, epidemiologię, główne objawy kliniczne oraz metody diagnostyki laboratoryjnej chorób układu krążenia, pokarmowego, moczowego kostno-stawowego, neurologicznego i odpornościowego. E.W02., E.W03., E.W23., E.W24., E.W25., E.W26. (semestr VII, semestr VIII)
W11: wyniki badań laboratoryjnych w celu różnicowania stanów fizjologicznych i patologicznych. E.W27. (semestr VII, semestr VIII)
W12: zasady wykonywania badań laboratoryjnych w miejscu opieki nad chorym (POCT) oraz w warunkach samokontroli, w przebiegu wybranych zaburzeń endokrynologicznych i w stanach nagłych. E.W23., E.W26. (semestr VII, semestr VIII)
W13: potrzebę wykonywania badań przesiewowych w profilaktyce chorób cywilizacyjnych. E.W23., E.W24. (semestr VII)
W14: mechanizmy zaburzeń genetycznych oraz metody laboratoryjne stosowane w diagnostyce genetycznej wybranych chorób. E.W11., E.W12., E.W13. (semestr VIII)
W15: pojęcie przeszczepu allogenicznego oraz rodzaje przeszczepów. E.W22. (semestr VIII)
W16: potrzebę poszerzania wiedzy w zakresie nowych osiągnięć diagnostyki laboratoryjnej: E.W32. (semestr VIII)
Efekty uczenia się - umiejętności
U1: uzasadnić pacjentowi lub zleceniodawcy wpływ czynników przedlaboratoryjnych na jakość wyniku badania laboratoryjnego. E.U11. (semestr VII, semestr VIII)
U2: skutecznie komunikować się z innymi pracownikami ochrony zdrowia i odbiorcami wyników w celu interpretacji wyniku badania laboratoryjnego. E.U21. (semestr VII, semestr VIII)
U3: dobierać optymalne metody analityczne i oceniać wiarygodność wyników i przydatność diagnostyczną badania laboratoryjnego. E.U08., E.U20. (semestr VII, semestr VIII)
U4: analizować zakresy wartości referencyjnych badań biochemicznych, immunochemicznych (z uwzględnieniem wieku, płci, stylu życia, wartości decyzyjnych) oraz oceniać dynamikę zmian wartości laboratoryjnych w wybranych stanach chorobowych. E.U07., E.U11., E.U18. (semestr VII, semestr VIII)
U5: dobierać profile, schematy i algorytmy postępowania diagnostycznego w różnych stanach klinicznych, zgodne z zasadami etyki zawodowej, wymogami dobrej praktyki laboratoryjnej i ekonomicznej oraz medycyny laboratoryjnej opartej na dowodach naukowych. E.U08., E.U09., E.U20. (semestr VII, semestr VIII)
U6: analizować wynik zbiorczy badań laboratoryjnych w kontekście wybranej jednostki chorobowej. E.U07., E.U21., E.U22. (semestr VII, semestr VIII)
U7: opisywać wpływ przebiegu choroby i określonego postępowania terapeutycznego na wyniki badań laboratoryjnych. E.U11., E.U19. (semestr VII, semestr VIII)
U8: przedstawiać wybrane problemy diagnostyki laboratoryjnej w formie ustnej lub pisemnej w sposób dostosowany do wybranego odbiorcy. E.U07., E.U08., E.U19., E.U21. (semestr VII, semestr VIII)
U9: wykonać oznaczenia parametrów równowagi kwasowo-zasadowej i wodno-elektrolitowej u pacjentów. E.U10 (semestr VII)
U10: analizować informacje naukowe z zakresu diagnostyki laboratoryjnej. E.U27. (semestr VII, semestr VIII)
Efekty uczenia się - kompetencje społeczne
K1: przyjąć odpowiedzialność zawodową za wykonywane czynności diagnostyki laboratoryjnej. E.K01 (semestr VII i VIII)
K2: umiejętnie pracować w zespole i dbać o bezpieczeństwo pracy. E.K02. (semestr VII i VIII)
Metody dydaktyczne
Wykład:
- wykład informacyjny (konwencjonalny) z prezentacją multimedialną
- wykład problemowy
- wykład konwersatoryjny
Ćwiczenia:
- metoda obserwacji
- ćwiczenia praktyczne
- studium przypadku
- analiza wyników badań laboratoryjnych
- metody eksponujące: film, pokaz
- metoda klasyczna problemowa
- dyskusja
Seminaria:
− nie dotyczy.
Metody dydaktyczne podające
- wykład problemowy
- wykład informacyjny (konwencjonalny)
Metody dydaktyczne poszukujące
- doświadczeń
- ćwiczeniowa
- obserwacji
- laboratoryjna
Metody dydaktyczne w kształceniu online
- metody służące prezentacji treści
Wymagania wstępne
Student rozpoczynający kształcenie z przedmiotu Diagnostyka laboratoryjna powinien posiadać wiedzę z zakresu chemii ogólnej i klinicznej, biochemii klinicznej oraz fizjologii i patofizjologii człowieka zdobytą podczas realizacji przedmiotów w toku studiów.
Koordynatorzy przedmiotu
W cyklu 2025/26Z: | W cyklu 2022/23Z: | W cyklu 2023/24Z: | W cyklu 2024/25Z: |
Kryteria oceniania
Podstawą do zaliczenia przedmiotu Diagnostyka Laboratoryjna jest przestrzeganie zasad ujętych w Regulaminie Dydaktycznym Katedry Diagnostyki Laboratoryjnej.
Zaliczenie przedmiotu uzyskuje student, który otrzymał pozytywną ocenę z egzaminu teoretycznego i praktycznego, przeprowadzanego po semestrze VIII. Warunkiem dopuszczenia studenta do egzaminów jest obecność na wszystkich ćwiczeniach oraz pozytywna ocena ze wszystkich kolokwiów i sprawdzianów pisemnych w semestrze VII i VIII.
W przypadku sprawdzianów pisemnych (kolokwia, sprawdziany pisemne, egzamin) uzyskane punkty przelicza się na oceny według następującej skali:
Procent punktów Ocena
92-100% Bardzo dobry
84-91% Dobry plus
76-83% Dobry
68-75% Dostateczny plus
60-67% Dostateczny
0-59% Niedostateczny
Niezdanie kolokwium/sprawdzianów pisemnych
jest równoznaczne z niezaliczeniem ćwiczeń i niedopuszczeniem studenta do egzaminu końcowego.
Niezdanie egzaminu końcowego jest równoznaczne
z otrzymaniem oceny niedostatecznej i koniecznością zdawania egzaminu poprawkowego.
Egzamin końcowy teoretyczny: ≥ 60%. W1-W16, U1-U10, K1, K2
Egzamin końcowy praktyczny: ≥ 60% W1-W16, U1-U10, K1, K2
Kolokwia, wejściówki (sprawdziany pisemne): ≥ 60% W1, W3-W13, U1-U8
Przedłużona obserwacja/Aktywność: ≥ 50% lub 1-3 punkty (3 punkty = ocena bardzo dobry) U1, U2, U4, U6 -U8, K1, K2.
Wykład:
- Egzamin końcowy część teoretyczna (po semestrze VIII, weryfikacja efektów kształcenia z cyklu: semestr VII i VIII) - zaliczenie na ocenę na podstawie testów (testy pisemne, pytania zamknięte jednokrotnego wyboru) - zaliczenie ≥ 60%.
Ćwiczenia:
- Kolokwia: zaliczenie na ocenę na podstawie sprawdzianów pisemnych: testu (pytania zamknięte) lub sprawdzianu (pytania otwarte) - zaliczenie ≥ 60%.
- Sprawdziany: zaliczenie na ocenę na podstawie pytań otwartych - zaliczenie ≥ 60%.
- Przedłużona obserwacja/Aktywność (≥ 50% lub 1-3 punkty; 3 punkty = ocena bardzo dobry).
- Egzamin końcowy część praktyczna (po semestrze VIII, weryfikacja efektów kształcenia z cyklu: semestr VII i VIII): zaliczenie ≥ 60%.
Praktyki zawodowe
Program kształcenia nie przewiduje odbycia praktyk zawodowych
Literatura
Podstawowa:
1. Dembińska-Kieć A, Naskalski JW, Solnica B. Diagnostyka laboratoryjna z elementami biochemii klinicznej (wyd. V). Edra Urban & Partner, Wrocław 2022
2. Caquet R. 250 badań laboratoryjnych. (wyd. 3) PZWL, Warszawa 2017
3. Guder WG, Narayanan S, Wisser H, Zafwa B. Próbki:
od pacjenta do laboratorium. MedPharm Polska, Wrocław 2012.
4. Solnica B. Diagnostyka Laboratoryjna. PZWL, Warszawa 2019
Uzupełniająca:
1. Szczeklik A, Gajewski P. Choroby wewnętrzne (wyd.12). Kraków 2021
2. www.labtestonline.pl
3. Abbott Voice, LabForum
4. Skałba P. Diagnostyka i leczenie zaburzeń endokrynologicznych w ginekologii. Med. Praktyczna, Kraków 2014.
5. Lewiński A, Zygmunt A. Diagnostyka czynnościowa zaburzeń hormonalnych z elementami diagnostyki różnicowej. Czelej, Warszawa 2011
6. Otto M. Diagnostyka i leczenie chorób nadnerczy. PZWL, Warszawa 2013
7. Attridge RL, Miller MR, Moote R, Ryan L. Choroby wewnętrzne. Przewodnik postępowania klinicznego, Via Medica, Gdańsk 2014
|
W cyklu 2025/26Z:
Podstawowa:
1. Dembińska-Kieć A, Naskalski JW, Solnica B. Diagnostyka laboratoryjna z elementami biochemii klinicznej (wyd. V). Edra Urban & Partner, Wrocław 2022
2. Caquet R. 250 badań laboratoryjnych. (wyd. 3) PZWL, Warszawa 2017
3. Guder WG, Narayanan S, Wisser H, Zafwa B. Próbki:
od pacjenta do laboratorium. MedPharm Polska, Wrocław 2012.
4. Solnica B. Diagnostyka Laboratoryjna. PZWL, Warszawa 2019.
Uzupełniająca:
1. Szczeklik A, Gajewski P. Choroby wewnętrzne (wyd.12). Kraków 2021
2. www.labtestonline.pl
3. Abbott Voice, LabForum
4. Skałba P. Diagnostyka i leczenie zaburzeń endokrynologicznych w ginekologii. Med. Praktyczna, Kraków 2014.
5. Lewiński A, Zygmunt A. Diagnostyka czynnościowa zaburzeń hormonalnych z elementami diagnostyki różnicowej. Czelej, Warszawa 2011
6. Otto M. Diagnostyka i leczenie chorób nadnerczy. PZWL, Warszawa 2013
7. Attridge RL, Miller MR, Moote R, Ryan L. Choroby wewnętrzne. Przewodnik postępowania klinicznego, Via Medica, Gdańsk 2014.
|
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i
terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: