Hematologia laboratoryjna 1702-A4-HEMLAB-SJ

https://www.wf.cm.umk.pl/katpatofiz/

Wykłady: Celem wykładów jest zapoznanie studenta ze szczegółowymi mechanizmami powstawania zaburzeń hematopoezy, prowadzącymi do powstania niedokrwistości (niedokrwistość z niedoboru żelaza,niedokrwistość megaloblastyczna, niedokrwistości hemolityczne, niedokrwistość chorób przewlekłych, niedokrwistość aplastyczna), chorób rozrostowych układu krwiotwórczego (nowotwory mieloproliferacyjne, białaczki ostre, zespoły mielodysplastyczne) oraz zaburzeń hemostazy (hemofilia, choroba von Willebranda, zakrzepica, trombofilia, zespół wykrzepiania wewnątrznaczyniowego). Wykłady poruszają również zagadnienia dotyczące pobierania materiału biologicznego do badań hematologicznych, metabolizmu żelaza, wrodzonych i nabytych zaburzeń odporności. Laboratoria służą opanowaniu umiejętności praktycznych dotyczących wykonania, analizy i interpretacji badań laboratoryjnych z zakresu hematologii i koagulologii. Laboratoria mają na celu wypracowanie umiejętności samodzielnego wykonania i oceny preparatów mikroskopowych krwi obwodowej i szpiku kostnego, przeprowadzenia testów oceniających sprawność hemostazy płytkowo-naczyniowej i osoczowej (czas APTT, PT, TT, czas rekalcynacji osocza, aktywność czynników krzepnięcia, miano inhibitorów). Udział w laboratoriach prowadzi do nabycia umiejętności praktycznych potrzebnych do wykonywania zawodu diagnosty laboratoryjnego, wypracowania umiejętności pracy indywidualnej i zespołowej.
Seminaria są komplementarne z tematami realizowanymi na wykładach i laboratoriach, jednak mają na celu rozszerzenie wybranych zagadnień, omówienie ich w kontekście aktualnego stanu wiedzy i najnowszych osiągnięć diagnostyki hematologicznej. Ponadto, mają na celu wypracowanie przez studentów umiejętności pracy w zespole, wykształcenie nawyku samokształcenia, analizy i interpretacji wyników badań naukowych.

Całkowity nakład pracy studenta

1. Nakład pracy związany z zajęciami wymagającymi bezpośredniego udziału nauczycieli akademickich wynosi: – udział w wykładach: 55 godzin – udział w laboratoriach: 95 godzin – udział w seminariach: 30 godzin Nakład pracy związany z zajęciami wymagającymi bezpośredniego udziału nauczycieli akademickich wynosi 180 godzin, co odpowiada 7,2 punktu ECTS. 2. Bilans nakładu pracy studenta: – udział w wykładach: 55 godzin – udział w laboratoriach: 95 godzin – udział w seminariach: 30 godzin – czytanie wybranego piśmiennictwa naukowego: 28 godzin – przygotowanie do laboratoriów: 25 godzin – przygotowanie do seminariów: 20 godzin – przygotowanie do kolokwiów: 20 godzin – przygotowanie do egzaminu i egzamin: 25+2=27 godzin Łączny nakład pracy studenta wynosi 300 godzin, co odpowiada 12 punktom ECTS. Semestr VII: 150 godzin, 6 punktów ECTS Semestr VIII: 150 godzin, 6 punktów ECTS 3. Bilans nakładu pracy studenta o charakterze praktycznym: – udział w laboratoriach: 95 godzin – udział w seminariach: 15 godzin – przygotowanie do seminariów: 10 godzin – przygotowanie do kolokwiów praktycznych (oglądanie preparatów mikroskopowych): 20 godzin – przygotowanie do laboratoriów (w zakresie praktycznym): 9 godzin – przygotowanie do egzaminu + egzamin praktyczny: 8+1= 9 godzin Łączny nakład pracy studenta o charakterze praktycznym wynosi 158 godzin, co odpowiada 6,3 punktu ECTS. 4. Czas wymagany do odbycia obowiązkowej praktyki: Nie dotyczy.

Efekty uczenia się - wiedza

Student zna i rozumie: W1: podstawowe zasady pobierania, przechowywania i transportu materiału do badań hematologicznych oraz ich wpływ na wynik badań. F.W01., F.W06., F.W07., F.W08. (semestr VII) W2: czynniki mogące wpłynąć na wiarygodność wyników ilościowych i jakościowych parametrów hematologicznych. F.W02. (semestr VII) W3: teoretyczne i praktyczne aspekty manualnych i zautomatyzowanych metod stosowanych w diagnostyce wybranych chorób hematologicznych. F.W03., F.W18. (semestr VII, semestr VIII) W4: mechanizm hematopoezy oraz identyfikuje i charakteryzuje poszczególne komórki układu krwiotwórczego. F.W17. (semestr VII, semestr VIII) W5: mechanizm hemostazy pierwotnej i wtórnej oraz analizuje patomechanizm i konsekwencje kliniczne chorób układu krzepnięcia i fibrynolizy. F.W17. (semestr VIII) W6: badania laboratoryjne służące rozpoznaniu, ocenie rokowania i monitorowaniu leczenia wybranych chorób hematologicznych. F.W18. (semestr VII) W7: badania laboratoryjne służące rozpoznaniu, ocenie przebiegu klinicznego i monitorowaniu leczenia wrodzonych i nabytych skaz krwotocznych F.W18. (semestr VIII)

Efekty uczenia się - umiejętności

Student potrafi: U1: przedstawić pacjentowi sposób pobrania materiału biologicznego, warunki transportu i przechowywania w celu wykonania badań hematologicznych. F.U01., F.U02. (semestr VII) U2: ocenić przydatność materiału pobranego do badań hematologicznych. F.U04. (semestr VII) U3: zaplanować i wykonać wybrane badania z zakresu hematologii z uwzględnieniem metod mikroskopowych oraz przy użyciu zautomatyzowanych analizatorów hematologicznych. F.U06., F.U15. (semestr VII, semestr VIII) U4: wykonać barwienia rozmazu krwi obwodowej i szpiku kostnego oraz potrafi ocenić pod względem ilościowych i jakościowym preparaty mikroskopowe fizjologiczne (prawidłowe noworodka i osoby dorosłej) i patologiczne (niedokrwistości, choroby rozrostowe układu krwiotwórczego). F.U16. (semestr VII) U5: uzyskać wynik badań cytochemicznych i cytoenzymatycznych krwi i szpiku kostnego (PAS, Sudan czarny B, FAG, MPO). F.U19. (semestr VII) U6: wykonać i zinterpretować badania z zakresu hemostazy płytkowo-naczyniowej i osoczowej (czas APTT, PT, TT, czas rekalcynacji osocza, stężenie fibrynogenu, stężenie D-dimeru, aktywność czynników krzepnięcia, wykrywanie antykoagulantów). F.U06. (semestr VIII) U7: zinterpretować wyniki badań hematologicznych oraz przeanalizować je w kontekście innych badań laboratoryjnych. F.U20. (semestr VII, semestr VIII) U8: wyjaśnić związek pomiędzy zaburzeniami czynnościowymi a objawami klinicznymi oraz przewiduje wpływ przebiegu choroby i określonego postępowania terapeutycznego na wyniki badań hematologicznych. F.U20., F.U22. (semestr VII, semestr VIII) U9: dokonać analizy wyników badań hematologicznych i koagulologicznych oraz oceny problemów diagnostycznych formułując na ich podstawie wnioski przydatne lekarzowi. F.U21, F.U22 (semestr VIII) U10: stosować rekomendacje w zakresie wykonywania badań hematologicznych. F.U23. (semestr VII, semestr VIII)

Efekty uczenia się - kompetencje społeczne

Student powinien być gotów do: K1: współpracy z członkami zespołu i stosować zasady koleżeństwa zawodowego oraz przestrzegać zasad bezpieczeństwa. F.K01. (semestr VII, semestr VIII)

Metody dydaktyczne

Wykłady: - wykład informacyjny (konwencjonalny) z prezentacją multimedialną - wykład problemowy - wykład konwersatoryjny Laboratoria: - metoda klasyczna problemowa - ćwiczenia praktyczne - studium przypadków - analiza wyników badań hematologicznych - metody eksponujące: pokaz, film - dyskusja Seminaria − analiza przypadków − analiza wyników badań hematologicznych − metoda dyskusji dydaktycznej − uczenie wspomagane z prezentacją multimedialną

Metody dydaktyczne eksponujące

- pokaz

Metody dydaktyczne podające

- wykład informacyjny (konwencjonalny)
- wykład konwersatoryjny
- wykład problemowy

Metody dydaktyczne poszukujące

- seminaryjna
- ćwiczeniowa
- laboratoryjna
- klasyczna metoda problemowa
- studium przypadku

Metody dydaktyczne w kształceniu online

- metody odnoszące się do autentycznych lub fikcyjnych sytuacji
- metody rozwijające refleksyjne myślenie
- metody wymiany i dyskusji
- metody służące prezentacji treści

Rodzaj przedmiotu

przedmiot obligatoryjny

Wymagania wstępne

Do realizacji opisywanego przedmiotu niezbędne jest posiadanie podstawowych wiadomości z zakresu biologii i fizjologii komórki. Student powinien posiadać wiedzę i umiejętności zdobyte w ramach przedmiotów: anatomia, histologia, fizjologia, biochemia i patofizjologia.

Koordynatorzy przedmiotu

W cyklu 2025/26Z:

Joanna Boinska
Ewa Żekanowska

W cyklu 2022/23Z:

Ewa Żekanowska

W cyklu 2023/24Z:

Ewa Żekanowska

W cyklu 2024/25Z:

Ewa Żekanowska

Kryteria oceniania

Warunkiem zaliczenia przedmiotu Hematologia laboratoryjna jest obecność na wykładach, ćwiczeniach i seminariach oraz uzyskanie pozytywnej oceny z kolokwiów teoretycznych i praktycznych oraz egzaminu składającego się z części teoretycznej i praktycznej.
Egzamin końcowy teoretyczny składa się z pytań otwartych, dotyczących wiedzy zdobytej podczas wykładów, seminariów i laboratoriów.
Egzamin końcowy praktyczny - zaliczenie na ocenę na podstawie ustnej odpowiedzi dotyczącej oceny preparatu mikroskopowego krwi obwodowej i /lub szpiku kostnego lub wykonania badania z zakresu hemostazy i interpretacji uzyskanych wyników.

Wykłady:
Kolokwia teoretyczne: zaliczenie na ocenę
na podstawie pytań otwartych; zaliczenie ≥ 60% (W1-W7, U1, U2, U8, U9)
Egzamin końcowy część teoretyczna (weryfikacja efektów kształcenia z cyklu: semestr VII i VIII, zaliczenie na ocenę na podstawie pytań otwartych; zaliczenie ≥ 60% (W1-W7, U1-U10)

Laboratoria:
Kolokwia praktyczne: zaliczenie na ocenę
na podstawie pytań otwartych; zaliczenie ≥ 60% (U3-U8, U10)
Kolokwia teoretyczne: zaliczenie na ocenę
na podstawie pytań otwartych; zaliczenie ≥ 60% (W4, W7)
Egzamin końcowy część praktyczna (weryfikacja efektów kształcenia z cyklu: semestr VII i VIII)- zaliczenie na ocenę; zaliczenie ≥ 60% (U1-U10, W1-W7)
Egzamin końcowy część teoretyczna (weryfikacja efektów kształcenia z cyklu: semestr VII i VIII, zaliczenie na ocenę na podstawie pytań otwartych; zaliczenie ≥ 60% (W1-W7, U1-U10)
Przedłużona obserwacja/Aktywność (≥ 60%) (K1)

Seminaria:
Kolokwium teoretyczne: zaliczenie na ocenę
na podstawie pytań otwartych; zaliczenie ≥ 60% (W4-W7, U7, U8)
Egzamin końcowy część teoretyczna (weryfikacja efektów kształcenia z cyklu: semestr VII i VIII), zaliczenie na ocenę na podstawie pytań otwartych; zaliczenie ≥ 60% (W1-W7, U1-U10)
Przedłużona obserwacja /aktywność (≥60%) (K1)

W przypadku sprawdzianów pisemnych (wejściówki, kolokwia i egzamin) uzyskane punkty przelicza się na oceny według następującej skali:

Procent punktów Ocena
92-100% Bardzo dobry
84-91% Dobry plus
76-83% Dobry
68-75% Dostateczny plus
60-67% Dostateczny
0-59% Niedostateczny
Ostateczny wynik egzaminu z Hematologii laboratoryjnej stanowi suma wag: 0,4 oceny z egzaminu praktycznego i 0,6 oceny z egzaminu teoretycznego.
Student może być zwolniony z egzaminu z Hematologii laboratoryjnej jeżeli jego średnia ocen z trzech kolokwiów teoretycznych wynosi minimum 4,5 oraz średnia ocen z trzech kolokwiów praktycznych wynosi co najmniej 4,5.

Praktyki zawodowe

Nie dotyczy.

Literatura

Literatura podstawowa:
1. Dmoszyńska A, Robak T. Hus I. Podstawy hematologii. Wydawnictwo Czelej, wydanie III (Lublin 2015) i wydanie IV (Lublin 2019)
2. Jastrzębska M. Diagnostyka laboratoryjna w hemostazie. Wydawnictwo OINPHARMA, Warszawa 2009.

Literatura uzupełniająca:
1. Dmoszyńska A. Wielka Interna. Hematologia. Medical Tribune Polska, Warszawa 2011;
2. Carr JH, Rodak BF. Atlas hematologii klinicznej. Urban&Partner, Wrocław 2017.

W cyklu 2024/25Z:

Literatura podstawowa:
1. Hus I, Dmoszyńska A, Robak T. Podstawy hematologii. Wydawnictwo Czelej, Wydanie IV, Lublin 2019
2. Jastrzębska M. Diagnostyka laboratoryjna w hemostazie. Wydawnictwo OINPHARMA, Warszawa 2009

Literatura uzupełniająca:
1. Dmoszyńska A. Wielka Interna. Hematologia. Medical Tribune Polska, Warszawa 2011.
2. Carr JH, Rodak BF. Atlas hematologii klinicznej. Urban&Partner, Wrocław 2017

Więcej informacji

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu 1702-A4-HEMLAB-SJ w USOSweb