Medycyna paliatywna 1600-Lek5MPAL-NJ

Medycyna paliatywna to dział medycyny i specjalność lekarska (od 1999 r) zajmująca się łagodzeniem dolegliwości i zaspokajaniem potrzeb osób z nieuleczalnymi i postępującymi chorobami oraz będących u kresu życia.
Opieka paliatywna według Europejskiego Towarzystwa Opieki Paliatywnej jest to aktywna, wszechstronna, całościowa (holistyczna) opieka nad chorymi, których schorzenia nie poddają się już leczeniu przyczynowemu, mająca na celu zaspokojenie wielorakich cielesnych, psychicznych i duchowych potrzeb chorych oraz zapewnienia wsparcia ich rodzinom podczas choroby i w okresie osierocenia, sprawowana przez wielospecjalistyczny zespół. Wg WHO z 2020 roku, opieka paliatywna to podejście, które poprawia jakość życia pacjentów (dorosłych i dzieci) oraz ich rodzin, którzy borykają się z problemami związanymi z chorobami zagrażającymi życiu. Zapobiega i łagodzi cierpienie poprzez wczesną identyfikację, prawidłową ocenę oraz leczenie bólu i innych problemów fizycznych, psychospołecznych lub duchowych.
Duchowość według Polskiego Towarzystwa Opieki Duchowej w Medycynie to wymiar ludzkiego życia stanowiący odniesienie do transcendencji i innych wartości egzystencjalnie ważnych.
Duchowość obejmuje:
1. religijność człowieka, zwłaszcza jego relacje z Bogiem, a także zwyczaje i praktyki oraz życie wspólnotowe
2. poszukiwania egzystencjalne odnoszące się szczególnie
o do sensu życia, cierpienia i śmierci oraz do odpowiedzi na pytanie o własną godność i o to kim się jest jako osoba
o do sfery wolności i odpowiedzialności, nadziei i rozpaczy, pojednania i przebaczenia, miłości i radości
wartości, którymi żyje człowiek, zwłaszcza jego relacje z samym sobą i z innymi ludźmi, stosunek do pracy, natury, sztuki i kultury, jego wybory w sferze moralności i etyki oraz „samo życie”.

Podczas wykładów i ćwiczeń z medycyny paliatywnej student powinien zdobyć podstawową wiedzę z zakresu medycyny paliatywnej:
a. rozumieć podstawowe założenia opieki paliatywnej
b. wiedzieć jak diagnozować ból i inne objawy u pacjenta objętego opieką paliatywną
c. znać wytyczne (rekomendacje) WHO leczenia bólu przewlekłego, EAPC 2012
d. znać analgetyki i koanalgetyki (zasady leczenia i objawy niepożądane)
e. rozumieć specyfikę bólu neuropatycznego (przyczyny, cechy bólu i zasady leczenia)
f. wiedzieć jak postępować w przypadku: duszności, kaszlu, rzężenia, czkawki, grzybicy jamy ustnej, zaburzeń połykania, zgagi, braku apetytu, nudności i wymiotów, zaparcia, biegunki, wodobrzusza, hiperkalcemii, krwotoku, krwiomoczu, suchości skóry, świądu, potów, odleżyn, obrzęku limfatycznego, zespołu żyły głównej górnej, ucisku na rdzeń kręgowy, kacheksji, zmęczenia w chorobie nowotworowej (CRF).
g. rozumieć główne założenia i zasady etyczne związane z końcem życia
h. być świadomym psychologicznych, duchowych, społecznych i socjalnych potrzeb pacjenta
i. znać podstawowe zasady dobrej, prawidłowej komunikacji a w szczególności przekazywania złej wiadomości
j. być w stanie przewidzieć w fazie umierania podstawowe potrzeby i ewentualne problemy pacjenta oraz rodziny/opiekunów
k. rozumieć podstawowe zasady fizjoterapii oraz wiedzieć jak postępować w bólu mięśniowo-powięziowym oraz obrzęku limfatycznym
l. wiedzieć, kiedy kwalifikować/dyskwalifikować do leczenia żywieniowego (dojelitowe, pozajelitowe),
ł. znać pojęcie i sfery duchowości, rozumieć znaczenie opieki duchowej,
m. umieć rozeznawać potrzeby duchowe i ból duchowy pacjenta – rozumieć potrzebę uwzględniania ich w procesie terapeutycznym.
n. nabyć umiejętność prowadzenia dialogu nastawionego na: znalezienie niezaspokojonych potrzeb duchowych chorego, wzmacnianie poczucia godności, pomoc w poszukiwaniu sensu,
o. umieć rozpoznać kryzys duchowy, poznać zasady współpracy z kapelanem, włączania praktyk religijnych chorego w strategię świadczenia opieki zdrowotnej.
p. uświadomić sobie konieczność dbałości lekarza o siebie, o swój osobisty rozwój duchowy.

Wykład ma za zadanie zdobycie i utrwalenie wiedzy z zakresu medycyny paliatywnej.
Ćwiczenia poświęcone są nabyciu umiejętności praktycznych z zakresu postępowania w różnych stanach w trakcie opieki paliatywnej nad chorym i jego rodziną.