Teologia moralna szczegółowa - Przykazania 1500-TMPRZ-DM
Wstępne wykłady obejmują takie zagadnienia jak nazwa Dekalogu w Starym i Nowym Testamencie, jego struktura, geneza, treść i atrybuty, funkcje i sankcje. Następnie zagadnienie relacji prawa wiecznego do prawa naturalnego i objawionego, jedność Dekalogu oraz pozytywny charakter przykazań.
Następnie wykład ukaże społeczne i moralne znaczenie poszczególnych przykazań.
1. Nie będziesz miał bogów cudzych obok mnie. Wykład obejmuje znaczenie wiary, nadziei i miłości w życiu chrześcijańskim, prawdziwą służbę Bożą wyrażającą się w adoracji, modlitwie, ofierze, przyrzeczeniach i ślubach, wykroczenia przeciw prawdziwej wierze w postaci zabobonu, bałwochwalstwa, wróżbiarstwa i magii, bezbożności, ateizmu i agnostycyzmu.
2. Nie będziesz wzywał imienia Pana Boga twego nadaremno. Wykład obejmuje takie zagadnienia jak znaczenie imienia na Bliskim Wschodzie oraz w starożytnym Izraelu, objawienie imienia Bożego, teologiczne znaczenie imienia JAHWE, posługiwanie się imieniem Boga oraz zakaz jego wymieniania. Następnie przedstawione zostaje imię Boże w Nowym Testamencie, używana przez Chrystusa samoobiawieniowa forma „Ja jestem”, imię „Jezus”, imię Boże w modlitwie Ojcze nasz. Również różne formy nadużywania Imienia Bożego w postaci krzywoprzysięstwa i wiarołomstwa, powoływania się na majestat Boga dla realizacji celów doczesnych. W końcowej części przedstawione zostanie znaczenie imienia chrześcijańskiego.
3. Pamiętaj abyś dzień święty święcił. Wstępnie zostaną ukazane najstarsze teksty biblijne odnoszące się do obowiązku świętowania szabatu, następnie teologiczny sens szabatu, relacja Jezusa i Apostołów do szabatu, przejście od szabatu do chrześcijańskiej niedzieli. Następnie ukazane zostanie teologiczne znaczenie niedzieli: dzień zmartwychwstania, pierwszy dzień tygodnia, dzień nowego stworzenia, dzień ósmy i zapowiedź wieczności, dzień światłości, dzień daru Ducha Świętego, dzień wiary, kluczowy element chrześcijańskiej tożsamości. Dzień wolny od pracy. Następnie przedstawione zostają formy świętowania Dnia Pańskiego: udział we Mszy świętej, oddawanie czci Bogu i przeżywanie radości, odpoczynek duchowy i fizyczny. Wykład obejmuje również podmiot i przedmiot obowiązku niedzielnego świętowania.
4. Czcij ojca twego i matkę twoją. Wykład obejmuje prezentację takich zagadnień jak: rodzina w planie Bożym, relacje między rodziną a społeczeństwem, obowiązki członków rodziny względem siebie, chrześcijańska koncepcja władzy, obowiązki władzy i obywateli.
5. Nie zabijaj. Wykład obejmuje prezentację takich zagadnień jak: wartość życia, ochrona uprawniona, zabójstwo zamierzone, przerywanie ciąży, eutanazja, samobójstwo. Zagadnienia poszanowania zdrowia: higiena, wypoczynek, zdrowy styl życia, rola sportu w ochronie zdrowia. Zagrożenie zdrowia i życia w niektórych formach uzależnień: nikotynizm, narkomania, alkoholizm. Następnie przedstawione zostanie zagadnienie eksperymentów medycznych, transplantacji narządów, naruszanie integralności ciała.
6. Nie cudzołóż. Wykład obejmuje takie zagadnienia jak: powołanie wszystkich do czystości, różne formy wykroczenia przeciwko niej oraz zagadnienia miłości małżeńskiej.
7. Nie kradnij. Wykład obejmuje takie zagadnienia jak: poszanowanie dóbr drugiego człowieka i poszanowanie integralności stworzenia, działalność gospodarcza i sprawiedliwość społeczna, solidarność między narodami, opcja preferencyjna na rzecz ubogich.
8. Nie mów fałszywego świadectwa przeciw bliźniemu swemu. Wykład obejmuje takie zagadnienia jak: życie w prawdzie, wykroczenia przeciwko prawdzie, poszanowanie prawdy.
9. Nie pożądaj żony bliźniego swego. Wykład prezentuje takie zagadnienia jak: ludzka seksualność, wychowanie seksualne, problem pornografii.
10. Ani żadnej rzeczy, która jego jest. Wykład obejmuje takie zagadnienia jak: nieład pożądliwości a szczególnie takie zagadnienia jak: chciwość, zazdrość, ubóstwo serca, mieć i być.
Na treść programową wykładu składają się następujące zagadnienia:
1. Zagadnienia wstępne: nazwa dekalogu, jego struktura, geneza, treść i atrybuty, cel funkcje i sankcje, relacja prawa wiecznego do naturalnego i objawionego. (4 godz.)
2. Następnie omówiona zostanie treść poszczególnych przykazań. W pierwszym zwróci się uwagę na znaczenie wiary nadziei i miłości w życiu chrześcijańskim oraz wykroczenia przeciwko wierze. (2 godz.)
3. W drugim znaczenie imienia bożego JAHWE, Jezus oraz znaczenie imienia chrześcijańskiego. (2 godz.)
4. W trzecim świętowanie szabatu a następnie niedzieli chrześcijańskiej. (4 godz.)
5. W czwartym relacje i moralne powinności pomiędzy członkami rodziny, kwestia władzy i obowiązków obywatelskich. (2 godz.)
6. W piątym zagadnienie szacunku dla życia i jego ochrony. (4 godz.)
7. W szóstym temat czystości i miłości małżeńskiej. (2 godz.)
8. W siódmym kwestia własności i powszechnego przeznaczenia dóbr, sprawiedliwości społecznej. (2 godz.)
9. W ósmym życie w prawdzie. (2 godz.)
10. W dziewiątym temat ludzkiej seksualności i wychowania chrześcijańskiego. (2 godz.)
11. W dziesiątym problem nieładu pożądliwości. (2 godz.)
Całkowity nakład pracy studenta
Efekty uczenia się - wiedza
Efekty uczenia się - umiejętności
Efekty uczenia się - kompetencje społeczne
Koordynatorzy przedmiotu
Metody dydaktyczne
Metody dydaktyczne podające
Rodzaj przedmiotu
Wymagania wstępne
Kryteria oceniania
Student jest oceniany w trakcie egzaminu na koniec semestru. W skali do 2 do 5 otrzymuje oceny w zależności od poziomu wiedzy jaką się wykaże. W1-12, U1, K1.
5 jeśli posiada znakomitą wiedzę poszerzoną o dodatkową literaturą przedmiotu
4+ jeśli posiada wiedzę na poziomie bardzo dobrym opartą na treściach z zakresu wykładu
4 jeśli posiada dobrą wiedzę opartą na treści wykładu
3+ jeśli posiada zadowalającą wiedzę opartą na treściach wykładu, ale za znaczącymi niedociągnięciami
3 jeśli posiada wiedzę zadowalającą, ale z licznymi błędami
2 jeśli posiada niedostateczną wiedzę
Literatura
Literatura obowiązkowa:
Katechizm Kościoła Katolickiego
Kompendium Nauki Społecznej Kościoła
S. Gądecki, M. Jędraszewski, Dekalog, Poznań 2016
S. Rosik, Dekalog jako norma życia i wolności, Poznań 1997
R. Krawczyk, Dekalog. kodeks etyki społecznej Starego testamentu, Siedlce 1994
A. Drożdż, Dekalog. Cz. Pierwsza. Teologia moralna szczegółowa, tarnów 1994
J. Salij, Dekalog, Poznań 1989
H. Muszyński, Dekalog, Gniezno 1993.
Jan Paweł II, list apostolski Dies Domini
Jan Paweł II, Encyklika Evangelium vitae
Paweł VI Encyklika Humane vitae
Jan Paweł II, EncyklikaVeritaatis splendor
Literatura pomocnicza:
W. Bołoz, Życie w ludzkich rękach, Warszawa 1997
T. Ślipko, Zarys etyki szczegółowej, t. 1. Etyka osobowa, Kraków 2005
T. Ślipko, Bioetyka. Najważniejsze problemy, Kraków 2009
A. Sarmieto, Małżeństwo chrześcijańskie. podręcznik teologii małżeństwa i rodziny, Kraków 2002
S. Olejnik, Teologia moralna, t. 1 - 7, Warszawa 1988
J. Krucina (red.), Niedziela dzisiaj. Sacrum w życiu społecznym, Wrocław 1993
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: