Od Biblii do popkultury: teksty, motywy, znaczenia 1500-OG-BPOP
Relacja między Biblią a kulturą zostanie przedstawiona w perspektywie historii oddziaływania tekstu (niem. Wirkungsgeschichte), zakładającej, że tekst biblijny żyje dzięki kolejnym lekturom, interpretacjom i reinterpretacjom. Przyjęcie Biblii dokonywało się w rozmaitych formach: literackiej, artystycznej, teologicznej, filozoficznej oraz popularnej, co nie tylko wzbogacało kulturę, lecz także wpływało na sposób rozumienia samego tekstu biblijnego. W tym sensie kultura staje się przestrzenią dialogu między tekstem a jego odbiorcami, a Biblia – źródłem znaczeń stale aktualizowanych w nowych kontekstach.
Szczegółowe treści wykładu
I. Część wprowadzająca
1. Biblia jako tekst religijny i kulturowy: geneza, struktura, podstawowe sposoby interpretacji;
2. Biblia w kulturze: od kontekstu historycznego powstania do historii oddziaływania tekstu (Wirkungsgeschichte);
3. Motyw biblijny jako nośnik znaczeń: symbol, narracja, archetyp;
4. Od egzegezy do hermeneutyki: jak zmienia się sens tekstu w zależności od epoki i medium.
II. Część analityczna
1. Opowieści o początku: stworzenie świata i człowieka w Biblii, sztuce i narracjach współczesnych;
2. Postacie patriarchów i bohaterów biblijnych (Abraham, Mojżesz, Dawid) w tradycji artystycznej i kulturze popularnej;
3. Motyw ofiary i próby (Akedah, Hiob) – od tekstu biblijnego do uniwersalnych narracji kulturowych;
4. Jezus Chrystus jako postać kultury: Ewangelie, sztuka klasyczna, film i media;
5. Motywy pasyjne i zmartwychwstania w sztuce, literaturze i popkulturze;
6. Kobiety Biblii (Maria, Ewa, Magdalena, Apokaliptyczna Niewiasta) i ich kulturowe reinterpretacje;
7. Apokalipsa i wyobrażenia końca świata: Biblia, sztuka, popkultura
Koordynatorzy przedmiotu
Efekty kształcenia
W1: Student opisuje podstawowe typy relacji zachodzących pomiędzy Biblią a kulturą, zarówno w kontekście historycznego powstawania tekstów biblijnych, jak i ich późniejszego oddziaływania na kulturę człowieka.
W2: Student wyjaśnia kluczowe pojęcia związane z interpretacją Biblii jako tekstu kulturowego oraz rozpoznaje podstawowe kategorie pojęciowe używane w refleksji nad jej znaczeniem religijnym i kulturowym.
W3: Student identyfikuje biblijne źródła i motywy obecne w wybranych dziełach literatury, sztuki i innych formach aktywności kulturowej, stanowiących istotną część dziedzictwa kultury europejskiej i światowej.
U1: Student rozpoznaje i interpretuje biblijne motywy oraz narracje obecne w wybranych formach działalności kulturowej, w szczególności w literaturze i sztuce.
U2: Student wykorzystuje zdobytą wiedzę do opisu kulturowych kontekstów powstawania dzieł inspirowanych Biblią oraz dokonuje podstawowej analizy ich znaczenia w perspektywie historycznej i interpretacyjnej.
U3: Student analizuje wybrane współczesne przejawy twórczości inspirowanej Biblią i chrześcijaństwem, oceniając je pod kątem ich funkcji kulturowej, symbolicznej i komunikacyjnej.
K1: Student ma świadomość kulturowych źródeł cywilizacji europejskiej, w tym znaczenia tradycji biblijnej w kształtowaniu jej tożsamości.
K2: Student jest przygotowany do uczestnictwa w dialogu międzykulturowym i światopoglądowym, rozumiejąc historyczne i symboliczne konteksty dzieł inspirowanych Biblią.
K3: Student dostrzega znaczenie relacji między religią, sztuką i kulturą dla funkcjonowania życia społecznego oraz współczesnych debat kulturowych.
Kryteria oceniania
Metody oceniania:
- obecność na zajęciach (dopuszcza się dwie nieobecności nieusprawiedliwione) - egzamin pisemny- np. W1
- zaliczenia trzech kolokwiów w trakcie trwania zajęć,
Kryteria oceniania:
Kolokwia będą oceniane w skali 1-100 punktów. Do zaliczenia wymagane jest 60 punktów. Punktom odpowiadają oceny:
Do 59 punktów: ocena niedostateczna;
60 – 67 punktów: ocena „dostateczna”;
68-76 punktów: ocena „dostateczna plus”;
77-85 punktów: ocean „dobra”;
86-94 punktów: ocena „dobra plus”;
95-100 punktów: ocena „bardzo dobra”.
Ocenę końcową stanowi średnia ocen z trzech kolokwiów
Praktyki zawodowe
nie dotyczy
Literatura
Borchgrave, H., Chrześcijaństwo w sztuce, Warszawa: Horyzont, 2000.
Debray, R., Nowy Testament w arcydziełach malarstwa, Warszawa: Świat Książki, 2009.
Denizeau, G., Biblia objaśniona obrazami mistrzów malarstwa, Kielce: Jedność 2017.
Jelonek, T., Biblia w kulturze świata, Kraków: Salwator 2007
Piekarski, E. (red.), Biblia w malarstwie, Poznań: Penta 1990.
Plazaola, J., Kościół i sztuka. Od początków do naszych dni, Kielce: Jedność, 2002
Santambrogio, G. – Sem, E., Ewangelia w obrazach, Kielce: Jedność, 2010;
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: