Egzegeza Starego Testamentu - księgi prorockie 1500-EGSTKP-SJ-22

https://prorok.edu.pl

Księgi prorockie stanowią najobszerniejszą część Biblii Hebrajskiej, obejmującą teksty powstałe na przestrzeni VIII–II wieku przed Chr. Profetyzm nie jest jednak fenomenem ograniczającym się wyłącznie do biblijnego Izraela. Z tego powodu introdukcja do ksiąg prorockich ma na celu usytuowanie profetyzmu biblijnego na tle podobnych zjawisk poświadczonych w starożytnych tekstach pozabiblijnych, a następnie ukazanie specyfiki profetyzmu w biblijnym Izraelu.
Analiza ksiąg prorockich będzie prowadzona zgodnie z chronologią wystąpień poszczególnych proroków, począwszy od proroków VIII wieku przed Chr. (Amos, Ozeasz, Izajasz, Micheasz), poprzez proroków VII wieku przed Chr. (m.in. Sofoniasz, Habakuk), proroków okresu wygnania (m.in. Jeremiasz, Ezechiel, Trito-Izajasz) i okresu powygnaniowego (m.in. Zachariasz, Joel), aż po Księgę Daniela, reprezentującą już literaturę apokaliptyczną.
Analiza każdej księgi obejmie kwestie introdukcyjne, egzegezę wybranych tekstów oraz przedstawienie głównych tematów teologicznych przepowiadania danego proroka.

W cyklu 2026/27Z:

Identyczny jak w podstawowych informacjach o przedmiocie.

Całkowity nakład pracy studenta

Łączny nakład pracy studenta wynosi ok. 120 godzin, co odpowiada 4 punktom ECTS (1 punkt ECTS = 25–30 godzin pracy studenta). Szczegółowy nakład pracy studenta: Wykład – 3 punkty ECTS: • udział w wykładach: 45 godzin • samodzielna lektura wskazanych fragmentów ksiąg prorockich i przygotowanie do dwóch kolokwiów: 15 godzin • utrwalenie i samodzielne pogłębianie materiału wykładowego: 10 godzin • przygotowanie do egzaminu końcowego: 20 godzin Łącznie: 90 godzin Ćwiczenia – 1 punkt ECTS: • udział w ćwiczeniach: 15 godzin • przygotowanie do ćwiczeń w oparciu o konspekty i wskazaną literaturę: 10 godzin • przygotowanie krótkiej pracy pisemnej (do 2 stron), odpowiadającej na pytanie postawione w ramach danego ćwiczenia: 5 godzin Łącznie: 30 godzin

Efekty uczenia się - wiedza

W1: Student zna i rozumie specyfikę ksiąg prorockich w Biblii Hebrajskiej oraz terminologię właściwą dla badań nad literaturą prorocką (K_W01; K_W03). W2: Student zna i rozumie specyfikę profetyzmu biblijnego na tle zjawisk profetycznych poświadczonych w starożytnych tekstach pozabiblijnych oraz jego uwarunkowania historyczne i kulturowe (K_W13). W3: Student zna i rozumie zagadnienia introdukcyjne dotyczące poszczególnych ksiąg prorockich, w szczególności ich kontekst historyczny, proces powstania, strukturę i specyfikę literacką (K_W06). W4: Student zna i rozumie egzegezę wybranych tekstów prorockich, główne tematy teologiczne poszczególnych ksiąg prorockich oraz wybrane problemy ich współczesnej interpretacji (K_W06; K_W14).

Efekty uczenia się - umiejętności

U1: Student potrafi posługiwać się księgami prorockimi jako dokumentami osadzonymi w określonych uwarunkowaniach historycznych oraz jako źródłem teologicznym (K_U02; K_U03; K_U06; K_U18; K_U19). U2: Student potrafi analizować i interpretować wybrane teksty prorockie z wykorzystaniem właściwych metod i narzędzi egzegezy biblijnej oraz formułować na tej podstawie wnioski dotyczące ich znaczenia (K_U02). U3: Student potrafi wyszukiwać, analizować, oceniać i integrować informacje pochodzące z różnych źródeł oraz wykorzystywać je w interpretacji tekstów prorockich (K_U01). U4: Student potrafi merytorycznie argumentować w kwestiach dotyczących interpretacji ksiąg prorockich, formułować wnioski oraz przedstawiać wyniki swojej pracy w formie ustnej i pisemnej, posługując się terminologią właściwą dla nauk biblijnych (K_U09; K_U17).

Efekty uczenia się - kompetencje społeczne

K1: Student jest gotów do krytycznej i świadomej oceny własnej wiedzy i umiejętności w zakresie interpretacji ksiąg prorockich oraz do ich systematycznego pogłębiania w świetle współczesnych badań biblijnych (K_K01). K2: Student jest gotów do systematycznego rozwoju intelektualnego w zakresie interpretacji ksiąg prorockich, uwzględniającego osiągnięcia nauk biblijnych i innych dyscyplin humanistycznych oraz potrzebę integralnej lektury Pisma Świętego (K_K01; K_K02; K_K07).

Koordynatorzy przedmiotu

Wojciech Pikor

Metody dydaktyczne

Wykład: • wykład informacyjny – prezentacja zagadnień introdukcyjnych, historycznych, literackich i teologicznych dotyczących ksiąg prorockich; • wykład problemowy – analiza wybranych problemów egzegetycznych i teologicznych ksiąg prorockich; • wykład konwersatoryjny – dyskusja nad interpretacją wybranych tekstów i zagadnień związanych z literaturą prorocką; • metoda prezentacji – wykorzystanie materiałów tekstowych, ikonograficznych, map, schematów i innych materiałów wspomagających analizę tekstów prorockich. Ćwiczenia: • metoda ćwiczeniowa – praca z tekstem biblijnym oraz wykonywanie zadań analitycznych i interpretacyjnych określonych w konspektach; • metoda problemowa – samodzielne i grupowe rozwiązywanie problemów egzegetycznych i teologicznych postawionych w konspektach; • dyskusja i debata – formułowanie i uzasadnianie stanowisk interpretacyjnych oraz ich konfrontowanie w grupie; • prezentacja pracy problemowej – przedstawienie wyników samodzielnej analizy zagadnienia oraz dyskusja nad zaproponowanym rozwiązaniem.

Metody dydaktyczne eksponujące

- pokaz

Metody dydaktyczne podające

- wykład problemowy
- wykład informacyjny (konwencjonalny)
- wykład konwersatoryjny

Metody dydaktyczne poszukujące

- ćwiczeniowa

Metody dydaktyczne w kształceniu online

- metody wymiany i dyskusji

Rodzaj przedmiotu

przedmiot obligatoryjny

Wymagania wstępne

Zaliczony wykład z wprowadzenia do Pisma Świętego.

Kryteria oceniania

Metody sprawdzania efektów uczenia się
Wykład:
• dwa kolokwia sprawdzające znajomość wskazanych fragmentów ksiąg prorockich: W3, W4, U1;
• końcowy egzamin ustny sprawdzający wiedzę z zakresu zagadnień introdukcyjnych, historycznych, literackich, egzegetycznych i teologicznych dotyczących ksiąg prorockich: W1, W2, W3, W4.
Warunkiem dopuszczenia do egzaminu końcowego jest zaliczenie dwóch kolokwiów ze znajomości wskazanych fragmentów ksiąg prorockich. Wyniki kolokwiów nie stanowią części składowej oceny z egzaminu.
Ćwiczenia:
• przygotowanie do ćwiczeń na podstawie konspektów i wskazanej literatury oraz aktywny udział w analizie tekstów i rozwiązywaniu problemów: U1, U2, U3, U4, K1, K2;
• udział w dyskusjach i debatach dotyczących interpretacji tekstów prorockich: U2, U4, K1, K2;
• przygotowanie i prezentacja pracy problemowej oraz złożenie jej w formie pisemnej (maksymalnie 2 strony): U2, U3, U4.
Kryteria oceniania
Ćwiczenia
Na ocenę końcową z ćwiczeń składają się:
a) przygotowanie do ćwiczeń na podstawie konspektów oraz aktywny udział w analizie tekstów, dyskusjach i rozwiązywaniu postawionych problemów – maksymalnie 5 pkt;
b) przygotowanie i prezentacja pracy problemowej – ocenie podlegają: rozumienie problemu, poprawność argumentacji, wykorzystanie tekstu biblijnego i wskazanej literatury, sposób prezentacji oraz udział w dyskusji – maksymalnie 5 pkt;
c) praca pisemna odpowiadająca na pytanie postawione w ramach danego ćwiczenia (maksymalnie 2 strony) – ocenie podlegają: poprawność merytoryczna, argumentacja, wykorzystanie tekstu biblijnego i literatury oraz umiejętność formułowania wniosków – maksymalnie 5 pkt.
Ocena końcowa z ćwiczeń:
• 3,0 – 7–8 pkt
• 3,5 – 9 pkt
• 4,0 – 10–11 pkt
• 4,5 – 12 pkt
• 5,0 – 13–15 pkt
Wykład
Warunkiem dopuszczenia do końcowego egzaminu ustnego jest wcześniejsze zaliczenie dwóch kolokwiów sprawdzających znajomość wskazanych fragmentów ksiąg prorockich. Kolokwia mają charakter zaliczeniowy i ich wyniki nie są wliczane do oceny z egzaminu.
Egzamin końcowy ma formę ustną i obejmuje trzy pytania dotyczące zagadnień przedstawionych podczas wykładu oraz w materiałach wskazanych do przygotowania.
Student otrzymuje ocenę:
5,0 – gdy wykazuje bardzo dobrą, uporządkowaną i pogłębioną wiedzę dotyczącą ksiąg prorockich; swobodnie posługuje się właściwą terminologią, poprawnie przedstawia zagadnienia introdukcyjne, egzegetyczne i teologiczne oraz samodzielnie łączy i interpretuje omawiane zagadnienia;
4,5 – gdy wykazuje bardzo dobrą znajomość omawianych zagadnień i właściwe ich rozumienie, a ewentualne braki lub nieścisłości mają charakter drugorzędny;
4,0 – gdy wykazuje dobrą znajomość i rozumienie omawianych zagadnień, poprawnie przedstawia zasadnicze kwestie introdukcyjne, egzegetyczne i teologiczne, mimo występujących braków w kwestiach szczegółowych;
3,5 – gdy wykazuje dostateczną znajomość i rozumienie omawianych zagadnień, jednak jego odpowiedzi zawierają zauważalne braki i wymagają częściowego ukierunkowania przez egzaminującego;
3,0 – gdy wykazuje podstawową znajomość i rozumienie omawianych zagadnień, pozwalające na osiągnięcie wymaganych efektów uczenia się na poziomie minimalnym, mimo występujących braków i błędów;
2,0 – gdy nie wykazuje podstawowej znajomości lub rozumienia omawianych zagadnień i nie osiągnął wymaganych efektów uczenia się.

Literatura

Obowiązkowa: materiały do wykładu dostępne na stronie ww.prorok.edu.pl
Uzupełniająca:
BRZEGOWY, T. – J. FRANKOWSKI i in., Wielki świat starotestamentalnych proroków. I. Od początku profetyzmu do Niewoli Babilońskiej. II. Od końca Niewoli Babilońskiej i proroctw Deutero-Izajasza do apokaliptyki Daniela (Wprowadzenie w myśl i wezwanie ksiąg biblijnych 4-5; Warszawa 2001).
Uzupełniająca:
LEMAŃSKI, J., „Niech przyjdzie do mnie, a dowie się, że jest prorok w Izraelu” (2 Krl 5,8b). Wprowadzenie do profetyzmu starotestamentalnego. I. Profetyzm przedklasyczny. Prorocy więksi (Studia i Rozprawy ET US 28; Szczecin 2011).
LEMAŃSKI, J., „Szukajcie dobra, a nie zła, abyście żyli” (Am 5,14a). Wprowadzenie do profetyzmu starotestamentalnego. II. Dwunastu proroków mniejszych. Księga Barucha. List Jeremiasza (Studia i Rozprawy ET US 31; Szczecin 2012).
STACHOWIAK, L., Prorocy – słudzy słowa (Attende lectioni 5; Katowice 1980).

W cyklu 2026/27Z:

Identyczna jak w podstawowych informacjach o przedmiocie.

Uwagi

W cyklu 2026/27Z:

Więcej informacji

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu 1500-EGSTKP-SJ-22 w USOSweb