Dydaktyka religii I 1500-DREL-1-SJ-22
Na treść programową WYKŁADÓW składają się następujące zagadnienia:
1. Miejsce nauki religii w polskim systemie oświaty; organizacja nauki religii w szkołach podstawowych i ponadpodstawowych, status prawny nauczycieli religii w świetle „Rozporządzenia MEN w sprawie warunków i sposobu organizowania nauki religii w szkołach publicznych.
2. Podobieństwa i różnice między lekcją religii a innymi przedmiotami szkolnymi.
3. Struktura jednostki katechetycznej/lekcji religii.
4. Cele operacyjne, operacjonalizacja celów ogólnych.
5. Formy organizacyjne kształcenia religijnego.
6. Pluralizm metod nauczania, kryteria doboru metody w katechezie, toki lekcyjne i odpowiadające im metody nauczania.
7. Konspekt lekcji religii.
8. Zasady tworzenia dobrej prezentacji multimedialnej.
9. „Podstawa programowa katechezy Kościoła katolickiego w Polsce” (2018 r.): charakterystyka uczniów; cele katechetyczne – wymagania ogólne; treści, wymagania szczegółowe i postawy uczniów; zalecane warunki i sposoby realizacji, korelacja nauczania religii z edukacją szkolną; współpraca środowisk wychowawczych.
• Klasy I-IV szkoły podstawowej „Katecheza inicjacji w sakramenty pokuty i pojednania oraz Eucharystii”.
• Klasy V-VIII szkoły podstawowej „Katecheza mistagogiczna, wprowadzająca w historię zbawienia”.
10. „Program nauczania religii rzymskokatolickiej w przedszkolach i szkołach” (2018 r.): charakterystyka etapu edukacyjnego, cele katechetyczne – wymagania ogólne, wskazania do realizacji programu, współpraca środowisk wychowawczych.
• Klasy I-IV szkoły podstawowej „Katecheza inicjacji w sakramenty pokuty i pojednania oraz Eucharystii – Zaproszeni na ucztę z Jezusem”.
• Klasy V-VIII szkoły podstawowej „Katecheza mistagogiczna, wprowadzająca w historię zbawienia – Bóg kocha i zbawia człowieka”.
11. Zasady projektowania procesu kształcenia, rozkład materiału i plany wynikowe dla klas I-III oraz klas IV-VIII.
12. Środki dydaktyczne – podręczniki i pakiety edukacyjne dla uczniów szkoły podstawowej klasy I-III oraz klasy IV-VIII.
13. Pomoce dydaktyczne – dobór i wykorzystanie zasobów edukacyjnych na lekcjach religii w szkole podstawowej klasy I-III oraz klasy IV-VIII.
14. Sposoby organizowania przestrzeni klasowej.
15. Kontrola wyników nauczania i ocenianie na lekcjach religii w szkole podstawowej, sposoby konstruowania narzędzi (w tym testów i sprawdzianów) przydatnych w procesie oceniania uczniów klas I-III oraz klas IV-VIII.
16. Komunikacja na lekcjach religii.
17. Błędy uczniowskie, ich rola i sposoby wykorzystania w procesie dydaktycznym w szkole podstawowej.
18. Jak obserwować lekcję prowadzona przez innego nauczyciela – omówienie arkusza obserwacji.
19. Przygotowanie do praktyk ciągłych (wrześniowych) w szkole podstawowej - omówienie instrukcji praktyk.
Na treść programową ĆWICZEŃ składają się następujące zagadnienia:
1. Wybrane metody aktywizujące i ich zastosowanie na lekcjach religii w szkole podstawowej w klasach I-III oraz w klasach IV-VIII (ćwiczenia symulacyjne).
2. Operacjonalizacja celów ogólnych i taksonomia celów nauczania wg B. Niemierko.
3. Konspekt lekcji religii z prezentacją multimedialną.
4. Podręczniki i pakiety edukacyjne dla klas I-III oraz klas IV-VIII – wady i zalety.
5. Narzędzia pomiaru dydaktycznego w podręcznikach metodycznych dla szkoły podstawowej - rodzaje narzędzi, ocena zgodności z „Programem nauczania religii”.
6. Tworzenie autorskich pomocy dydaktycznych, gier planszowych.
7. Praktyki śródroczne - obserwacja lekcji religii w szkole podstawowej (5 godz.) i omówienie obserwowanych zajęć.
Całkowity nakład pracy studenta
Efekty uczenia się - wiedza
Efekty uczenia się - umiejętności
Efekty uczenia się - kompetencje społeczne
Koordynatorzy przedmiotu
Metody dydaktyczne
Metody dydaktyczne podające
- wykład informacyjny (konwencjonalny)
- wykład problemowy
Metody dydaktyczne poszukujące
- doświadczeń
Wymagania wstępne
Kryteria oceniania
Metody sprawdzania efektów:
• Efekty uczenia się z zakresu wiedzy sprawdzane są na kolokwium pisemnym za pomocną testu wyboru i pytań otwartych.
• Efekty uczeni się z zakresu umiejętności są sprawdzane na ćwiczeniach, w czasie których student wykonuje zadania mające na celu kształtowanie umiejętności praktycznych niezbędnych w zawodzie nauczyciela religii.
• Efekty uczenia z zakresu kompetencji społecznych są sprawdzane na ćwiczeniach, w czasie których student wykonuje zadania mające na celu kształtowanie kompetencji społecznych niezbędnych w zawodzie nauczyciela religii.
Kryteria oceniania
Student otrzymuje zaliczenie z WYKŁADÓW z pozytywną oceną gdy:
• Uczestniczył w wykładach - obecność na wykładach jest obowiązkowa i warunkuje dopuszczenie studenta do końcowego pisemnego kolokwium z zakresu treści wykładów. Dopuszcza się 3 godz. nieobecności nieusprawiedliwionej, wszystkie pozostałe nieobecności muszą być obowiązkowo usprawiedliwione (zwolnienie lekarskie itp.).
• Zaliczył z pozytywnym wynikiem pisemne kolokwium (test wyboru i pytania otwarte) z zakresu treści wykładów i literatury obowiązkowej. Ocena z kolokwium jest ostateczną oceną z wykładów.
bdb: 22 - 21 pkt.
db plus: 20 - 19 pkt.
db: 18 - 17 pkt.
dst plus: 16 - 15 pkt.
dst: 14 - 13 pkt.
ndst: 12 i mniej pkt. (tzn. poniżej 60%).
Student otrzymuje zaliczenie z ĆWICZEŃ z pozytywną oceną, gdy uzyska min. 31 punktów. Punkty przyznaje się wg następującego kryterium:
• Brał aktywny udział w ćwiczeniach na Wydziale Teologicznym; 1 godz. ćwiczeń = 1 pkt, max. liczba punktów za udział w ćwiczeniach wynosi 30.
• Uczestniczył w lekcjach w szkole podstawowej; 1 godz. obserwacji lekcji = 1 pkt., max. liczba punktów za udział w lekcjach wynosi 5.
• Oddał pisemne sprawozdania z obserwowanych lekcji; 1 sprawozdanie = 1 pkt, max. liczba punktów za sprawozdania wynosi 5.
• Przygotował 2 konspekty, max. liczba punktów za pracę wynosi 10 (na liczbę punktów wpływają: staranność, poprawność, oryginalność wykonania pracy).
Maksymalna liczba punktów z ćwiczeń wynosi 50
bdb: 50-47 pkt.
db plus: 46-43 pkt.
db: 42-39 pkt..
dst plus: 38-35 pkt.
dst: 34-31 pkt.
ndst: 30 pkt. i mniej (tzn. poniżej 60%).
Praktyki zawodowe
W ramach ćwiczeń student uczestniczy w praktykach śródrocznych – obserwacja lekcji religii w szkole podstawowej (5 godz.).
We wrześniu student odbywa praktykę przedmiotowo-metodyczną (ciągłą) w szkole podstawowej (60 godz.). Zaliczenie odbywa się zgodnie z wymaganiami zapisanymi w "Instrukcji praktyk" i sylabusie "Praktyka I".
Literatura
Literatura podstawowa - obowiązkowa:
1. B. Bilicka, Metodyka nauczania religii. Skrypt do użytku wewnętrznego – cz. I (wersja elektroniczna).
2. B. Bilicka, Krótkie kompendium operacjonalizacji celów kształcenia, „Siewca. Biuletyn Katechetyczny Diecezji Toruńskiej” (2010) nr 34, s. 42-52.
3. B. Bilicka, Krótkie kompendium operacjonalizacji celów kształcenia (część II), „Siewca. Biuletyn Katechetyczny Diecezji Toruńskiej” (2011) nr 35, s. 20-25.
4. P. Duksa, Metody katechetyczne, Olsztyn 1998 (lub nowsze wydanie) – wybrane fragmenty.
5. Rozporządzenie MEN w sprawie warunków i sposobu organizowania nauki religii w szkołach publicznych z dnia 14 kwietnia 1992 r. (por. Dz. U. Nr 36 z dnia 24 kwietnia 1992r.) z późn. zm.
Literatura dodatkowa:
M. Korgul, Dydaktyka na lekcjach religii, Wrocław 1998; J. Stala (red.), Dydaktyka katechezy – cz. I, (Seria: Academica, t. 67), Tarnów 2004; J. Stala (red.), Dydaktyka katechezy – cz. II, (Seria: Academica, t. 69), Tarnów 2004; J. Szpet, Dydaktyka katechezy, Poznań 1999; F. W. Niehl, A. Thommes, 212 metod do zastosowania na lekcjach religii, Kielce 2004; E. Brudnik, A. Moszyńska, B. Owczarska, Ja i mój uczeń pracujemy aktywnie. Przewodnik po metodach aktywizujących, Kielce 2000; E. Brudnik, Ja i mój uczeń pracujemy aktywnie. Przewodnik po metodach aktywizujących – cz. 2, Kielce 2003; Z. Barciński (red.), Vademecum katechety. Metody aktywizujące, Kraków 2006.
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: