Zagadnienia architektury muzealnej 1402-ZAM-2Z-S2

Zajęcia poświęcone są wybranym zagadnieniom architektury muzealnej od narodzin nowoczesnego muzeum w XIX wieku po najnowsze realizacje XXI wieku. Tematyka przedstawiana jest w ujęciu historycznym i problemowym, pozwalającym prześledzić przemiany funkcji i formy gmachów muzealnych oraz ich relacje z przestrzenią miejską, zmieniającymi się potrzebami społecznymi i strategiami rozwoju oraz promocji instytucji kultury i miast. Omawiane są najważniejsze modele architektury muzealnej, od XIX-wiecznych świątyń sztuki, przez koncepcje modernistyczne, po postmodernizm, dekonstruktywizm oraz współczesne budynki muzealne, projektowane jako autonomiczne dzieła architektury, a zarazem narzędzia kreowania wizerunku instytucji i miasta.
W ramach zajęć analizowane są wybrane realizacje polskie i zagraniczne, z uwzględnieniem ich kontekstu historycznego i urbanistycznego, rozwiązań architektonicznych, materiałowych i funkcjonalnych oraz sposobu wpisania obiektu w istniejącą strukturę miasta. Omawiane są również problemy adaptacji obiektów historycznych na cele muzealne, współczesne tendencje w projektowaniu muzeów oraz wyzwania stojące przed architekturą muzealną w XXI wieku. Istotnym elementem zajęć jest rozwijanie umiejętności krytycznej analizy i oceny dzieła architektonicznego oraz posługiwania się właściwym językiem opisu architektury.

Harmonogram zajęć:

1. Geneza nowoczesnego muzeum i narodziny architektury muzealnej
2. Muzeum jako dzieło architektury - od historyzmu do modernizmu
3-4. Modernizm i poszukiwanie nowego modelu muzeum
5. Od pastiszu do dekonstrukcji - postmodernistyczne muzeum jako architektoniczna narracja
6. Współczesne gmachy muzealne jako ikony architektury
7. "Hity i kity" najnowszej architektury muzealnej w Polsce - krytyczna analiza wybranych realizacji
8. Kolokwium zaliczeniowe

Całkowity nakład pracy studenta

Godziny realizowane z udziałem nauczyciela (15 godz./0,5 ECTS): - udział w zajęciach - 15 godz. Czas poświęcony na pracę indywidualną studenta (45 godz./1,5 ECTS): - przygotowanie do zajęć - 5 godz. - zapoznanie się z literaturą przedmiotu - 15 godz. - przygotowanie do zaliczenia w formie kolokwium - 25 godz. Łącznie: 60 godz./2 ECTS

Efekty uczenia się - wiedza

W1: Student/-tka zyskuje pogłębioną wiedzę o zjawiskach we współczesnej architekturze ze szczególnym uwzględnieniem obiektów muzealnych i galerii sztuki oraz czołowych projektantów (K_W03). W2: Student/-tka potrafi odczytać wzajemne oddziaływania architektoniczne oraz korelacje między różnymi dziedzinami sztuki (K_W04). W3: Student/-tka orientuje się w procesach zachodzących w kształtowaniu wnętrz muzealnych i galerii sztuki; zna uwarunkowania przestrzenno-funkcjonalne współczesnego obiektu przeznaczonego do prezentacji dzieł sztuki (K_W01).

Efekty uczenia się - umiejętności

U1: Student/-tka ma podstawę do samodzielnej pracy naukowej, opartej na właściwej interpretacji współczesnego dzieła architektonicznego oraz znajomości zagadnień krytyki artystycznej (architektonicznej). Wiedzę tę może twórczo wykorzystywać w pracy zawodowej (K_U01). U2: Student/-tka potrafi przeprowadzić wnikliwą i profesjonalną ocenę obiektu muzealnego pod kątem jego przydatności do funkcji wystawienniczych, stosując oryginalne i specjalistyczne podejście analityczne (K_U02). U3: Student/-tka posiada umiejętność trafnego argumentowania z wykorzystaniem własnej wiedzy i w oparciu o znajomość tekstów specjalistycznych (K_U07).

Efekty uczenia się - kompetencje społeczne

K1: Student/-tka jest gotów/-a do samodzielnego rozwijania wiedzy i kompetencji w zakresie analizy i oceny architektury muzealnej, w tym do krytycznej oceny własnych sądów i korzystania z opinii eksperckich (K_K02). K2: Student/-ka jest gotów/-a do krytycznej oceny rozwiązań architektonicznych i funkcjonalnych stosowanych w obiektach muzealnych, z uwzględnieniem ich wpływu na ochronę dziedzictwa kulturowego, przestrzeń miejską i potrzeby użytkowników (K_K03, K_K04). K3: Student/-ka jest świadom/-a odpowiedzialności związanej z przekształcaniem i użytkowaniem obiektów zabytkowych na cele muzealne; potrafi rozpoznawać dobre i złe praktyki oraz dostrzega dylematy wynikające z konieczności godzenia ochrony wartości zabytkowych z wymaganiami współczesnej funkcji muzealnej (K_K04, K_K05).

Koordynatorzy przedmiotu

Emilia Ziółkowska-Ganc

Metody dydaktyczne

wykład problemowy; wykład konwersatoryjny; analiza przypadku; analiza materiału wizualnego; dyskusja problemowa; elementy krytyki architektonicznej

Metody dydaktyczne eksponujące

- pokaz

Metody dydaktyczne podające

- wykład problemowy
- wykład konwersatoryjny

Metody dydaktyczne poszukujące

- seminaryjna
- studium przypadku
- ćwiczeniowa
- klasyczna metoda problemowa

Rodzaj przedmiotu

przedmiot obligatoryjny

Wymagania wstępne

Znajomość historii sztuki XIX i XX wieku.

Efekty uczenia się

Student zyskuje pogłębioną i rozszerzoną wiedzę o zjawiskach we współczesnej architekturze ze szczególnym uwzględnieniem obiektów muzealnych i galerii sztuki. Nie tylko zna czołowych przedstawicieli kierunków oraz potrafi przypisać im konkretne realizacje ale także swobodnie porusza się w meandrach współczesnej architektury, potrafi odczytać wzajemne oddziaływania architektoniczne oraz korelacje między różnymi dziedzinami sztuki.
Ma podstawę do samodzielnej pracy naukowej, opartej na właściwej interpretacji współczesnego dzieła architektonicznego oraz znajomości zagadnień krytyki artystycznej (architektonicznej). Wiedzę tę może twórczo wykorzystywać w pracy zawodowej.
Ma zdolność posługiwania się profesjonalną terminologią z zakresu architektury. Orientuje się w procesach zachodzących w kształtowaniu wnętrz muzealnych i galerii sztuki; zna uwarunkowania przestrzenno-funkcjonalne współczesnego obiektu przeznaczonego do prezentacji dzieł sztuki.
Potrafi przeprowadzić wnikliwą i profesjonalną ocenę obiektu muzealnego pod kątem jego przydatności do funkcji wystawienniczych, stosując
oryginalne i specjalistyczne podejście analityczne.
Umie formułować i wyrażać własne poglądy, posiada umiejętność trafnego argumentowania z wykorzystaniem własnej wiedzy i w oparciu o znajomość tekstów specjalistycznych.

Kryteria oceniania

Warunkiem dopuszczenia do zaliczenia przedmiotu jest odpowiednia frekwencja (dopuszczalna 1 nieusprawiedliwiona nieobecność; każda następna będzie usprawiedliwiana na podstawie zwolnienia lekarskiego).

Metody weryfikacji i oceny:

- dyskusja podczas zajęć oraz udział w analizie i ocenie wybranych obiektów muzealnych: W1, W2, W3, U1, U2, U3, K1–K3;

- zaliczenie w formie kolokwium obejmującego część wizualną (rozpoznawanie obiektów architektury muzealnej) oraz pisemnej: W1–W3, U1–U3, K2–K3.

Kryteria oceniania:

ndst - mniej niż -50%
dst –50-60%
dst plus - 60-70%
db - 70-80%
db plus - 80-90%
bdb - 90-100%

Praktyki zawodowe

Nie dotyczy.

Literatura

Literatura podstawowa (w wybranych fragmentach):

Pabich M., O kształtowaniu muzeum sztuki. Przestrzeń piękniejsza od przedmiotu, Łódź 2004.
Die Museuminsel zu Berlin, Warszawa 1988
Ingarden K., Centrum Sztuki i Techniki Japońskiej i Pawilon “Wyspiański 2000” w Krakowie jako przykład współczesnych projektów architektonicznych w środowisku historycznym [w:] Architektura współczesna w mieście zabytkowym, Muzeum Architektury, Wrocław 2000, s.81-86.
Kiciński A., Racjonalizm i romantyzm w oświetleniu naturalnym muzeów i galerii sztuki, Muzealnictwo nr 40, Warszawa 1998.
Kiciński A., Bregencja, Bazylea, Bilbao, Trzy muzea, trzech mistrzów, trzy idee architektury, Muzealnictwo nr 41, Warszawa 1999.
Kiciński A., Muzea – instrumenty ekspozycji czy świątynie?, Muzealnictwo nr 43, Warszawa 2001.
Kiciński A., Trwałość idei architektonicznej i wystawienniczej muzeum sztuki na przykładzie MASP (Museu de Sao Paulo) i MAC (Muzeum Sztuki Nowoczesnej) w Niteroi, Muzealnictwo nr 43, Warszawa 2001.
Kysiak M., Architektura Pawilonów Wystawowych. Funkcja. Forma. Konstrukcja, Oficyna Wydawnicza Politechniki Warszawskiej, Warszawa 1998.
Muzeum. Architektura wobec sztuki. W poszukiwaniu consensusu, „Seria Problemy”, pod red.J.Jedlińskiego i J.Janik, nr 1, 1993.
Wierzbicki J., Muzea i biblioteki, Warszawa 1961.
Żygulski Z., Muzea na świecie. Wstęp do muzealnictwa, Warszawa 1982.

Literatura uzupełniająca (w wybranych fragmentach):

Gombrich E.H., Muzeum wczoraj, dziś i jutro [w:] Teksty, Nr 2 (50), 1980, s.191-207.
Leszczyńska-Mieczkowska, O idei i architekturze Centrum Sztuki i techniki Japońskiej „Manggha” w kontekście kierunku rozwoju muzeów i inspiracji towarzyszących powstawaniu projektu, [w:] Kierunki, materiały seminarium, Kraków 2005, s.19-30.
Gössel P., Leuthäuser G., Architektura XX wieku, Kolonia 2006(Architecture in the Twentieth Centry, Köln 1991).
Giedion S., Przestrzeń-czas-architektura, Warszawa 1975.
Ghirardo D., Architektura po modernizmie, wyd.VIA, 1999.
Jencks Ch., Architektura postmodernistyczna Warszawa 1987.
Jencks Ch., Ruch nowoczesny w architekturze, Warszawa 1987.
Jencks Ch., Architektura późnego modernizmu, Warszawa 1989
Watkin D., Historia architektury zachodniej, Warszawa 2001.
Banham R., Rewolucja w architekturze, Warszawa 1979.
Olszewski A., Nowa forma w architekturze polskiej, 1900-1925, Warszawa 1967.
Sławińska J., Ekspresja sił w nowoczesnej architekturze, Warszawa 1997.

Więcej informacji

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu 1402-ZAM-2Z-S2 w USOSweb