Technologie i metody datowania drewna
1402-TMD-1Z-SJ
W ramach zajęć omówione zostaną następujące tematy i zagadnienia:1. Wstępne informacje o drewnie. Podstawowe gatunki drewna stosowane w obiektach zabytkowych (architektura, meblarstwo, rzemiosło). Technologia drewna w starożytności i w średniowieczu (metody i narzędzia).2. Budowa makroskopowa i mikroskopowa drewna. Różnice w budowie drewna drzew iglastych i liściastych. Metody identyfikacji najważniejszych gatunków drewna. 3. Metody określania wieku i pochodzenia drewna: metoda radiowęglowa.4. Metody określania wieku i pochodzenia drewna: metoda dendrochronologiczna. Zastosowanie dendrochronologii w badaniach obiektów zabytkowych.5. Omówienie właściwości i zastosowań najważniejszych gatunków drewna.6. Budowa chemiczna drewna. Budowa submikroskopowa drewna. Higroskopijność drewna, pęcznienie i skurcz.7. Oznaczanie wilgotności drewna. Przyczyny odkształceń i deformacji drewna. 8. Właściwości fizyczne i mechaniczne drewna. Wady drewna i ich wpływ na jego właściwości.9. Impregnacja wzmacniająca drewna – metody i środki.10. Naturalna trwałość i „starzenie się” drewna. Klasyfikacja czynników degradacji drewna. Abiotyczne czynniki rozkładu drewna.11. Biotyczne czynniki rozkładu drewna: bakterie, promieniowce i grzyby.12. Biotyczne czynniki rozkładu drewna: owady, glony i porosty. Zmiany zachodzące w drewnie pod wpływem czynników degradujących.13. Zabezpieczanie drewna przed biotycznymi czynnikami rozkładu i ich zwalczanie: metody dezynfekcji i dezynsekcji.14. Omówienie najważniejszych środków ochrony drewna: zakres stosowania, skuteczność, wady i zalety.15. Drewno archeologiczne - struktura drewna w zależności od stopnia degradacji, metody konserwacji drewna mokrego.
|
W cyklu 2024/25Z:
W ramach konwersatorium omówione zostaną tematy
z zakresu budowy drewna, identyfikacji gatunków drewna oraz technologii drewna. Omówione zostaną również metody datowania obiektów drewnianych. Wszystkie zagadnienia omawiane będą w kontekście badania Dzieł Sztuki.
Tematy zostaną przedyskutowany w Grupie, przy czynnym udziale Studentów. Podstawą zaliczenia przedmiotu (na ocenę) jest: 30% - przygotowanie do zajęć, znajomość literatury dla zadanego tematu, 70% - zaliczenie końcowe - praca pisemna na zadany temat, opracowana w oparciu o literaturę naukową oraz specjalistyczne strony internetowe.
W efekcie kształcenia Student ma posiadać podstawy wiedzy o właściwościach fizycznych i chemicznych najważniejszych gatunków drewna spotykanych w Dziełach Sztuki, oraz wiedzę na temat czynników niszczących drewno. Student ma posiadać umiejętność interpretacji informacji zawartych w drewnianych obiektach zabytkowych: przygotowanie do wykonania ćwiczeń laboratoryjnych z identyfikacji gatunków drewna, podstawowa wiedza na temat metod datowania drewna historycznego, analiza obróbki/ przygotowanie drewna w kontekście datowania.
Lista tematów omawianych ze Studentami:
1. Podstawowe gatunki drewna stosowane w obiektach zabytkowych (architektura, meblarstwo, rzemiosło). Technologia drewna w starożytności i w średniowieczu (metody i narzędzia).
2. Budowa makroskopowa i mikroskopowa drewna. Różnice w budowie drewna drzew iglastych i liściastych. Metody identyfikacji najważniejszych gatunków drewna.
3. Budowa anatomiczna i identyfikacja najważniejszych gatunków iglastych.
4. Budowa anatomiczna i identyfikacja najważniejszych gatunków liściastych.
5. Omówienie właściwości i zastosowań najważniejszych gatunków drewna.
6. Budowa chemiczna drewna. Budowa submikroskopowa drewna. Higroskopijność drewna, pęcznienie i skurcz. Oznaczanie wilgotności drewna. Przyczyny odkształceń i deformacji drewna.
8. Właściwości fizyczne i mechaniczne drewna. Wady drewna i ich wpływ na jego właściwości.
9. Naturalna trwałość i „starzenie się” drewna. Klasyfikacja czynników degradacji drewna. Abiotyczne czynniki rozkładu drewna.
10. Biotyczne czynniki rozkładu drewna: bakterie, promieniowce i grzyby.
12. Biotyczne czynniki rozkładu drewna: owady, glony i porosty. Zmiany zachodzące w drewnie pod wpływem czynników degradujących.
13. Zabezpieczanie drewna przed biotycznymi czynnikami rozkładu i ich zwalczanie: metody dezynfekcji i dezynsekcji.
14. Metody określania wieku i pochodzenia drewna: metoda dendrochronologiczna. Zastosowanie dendrochronologii w badaniach obiektów zabytkowych.
15. Metody określania wieku drewna: metoda radiowęglowa, technika wiggle-matching
|
W cyklu 2025/26Z:
W ramach konwersatorium omówione zostaną tematy
z zakresu budowy drewna, identyfikacji gatunków drewna oraz technologii drewna. Omówione zostaną również metody datowania obiektów drewnianych. Wszystkie zagadnienia omawiane będą w kontekście badania Dzieł Sztuki.
Tematy zostaną przedyskutowany w Grupie, przy czynnym udziale Studentów. Podstawą zaliczenia przedmiotu (na ocenę) jest: 30% - przygotowanie do zajęć, znajomość literatury dla zadanego tematu, 70% - zaliczenie końcowe - praca pisemna na zadany temat, opracowana w oparciu o literaturę naukową oraz specjalistyczne strony internetowe.
W efekcie kształcenia Student ma posiadać podstawy wiedzy o właściwościach fizycznych i chemicznych najważniejszych gatunków drewna spotykanych w Dziełach Sztuki, oraz wiedzę na temat czynników niszczących drewno. Student ma posiadać umiejętność interpretacji informacji zawartych w drewnianych obiektach zabytkowych: przygotowanie do wykonania ćwiczeń laboratoryjnych z identyfikacji gatunków drewna, podstawowa wiedza na temat metod datowania drewna historycznego, analiza obróbki/ przygotowanie drewna w kontekście datowania.
Lista tematów omawianych ze Studentami:
1. Podstawowe gatunki drewna stosowane w obiektach zabytkowych (architektura, meblarstwo, rzemiosło). Technologia drewna w starożytności i w średniowieczu (metody i narzędzia).
2. Budowa makroskopowa i mikroskopowa drewna. Różnice w budowie drewna drzew iglastych i liściastych. Metody identyfikacji najważniejszych gatunków drewna.
3. Budowa anatomiczna i identyfikacja najważniejszych gatunków iglastych.
4. Budowa anatomiczna i identyfikacja najważniejszych gatunków liściastych.
5. Omówienie właściwości i zastosowań najważniejszych gatunków drewna.
6. Budowa chemiczna drewna. Budowa submikroskopowa drewna. Higroskopijność drewna, pęcznienie i skurcz. Oznaczanie wilgotności drewna. Przyczyny odkształceń i deformacji drewna.
8. Właściwości fizyczne i mechaniczne drewna. Wady drewna i ich wpływ na jego właściwości.
9. Naturalna trwałość i „starzenie się” drewna. Klasyfikacja czynników degradacji drewna. Abiotyczne czynniki rozkładu drewna.
10. Biotyczne czynniki rozkładu drewna: bakterie, promieniowce i grzyby.
12. Biotyczne czynniki rozkładu drewna: owady, glony i porosty. Zmiany zachodzące w drewnie pod wpływem czynników degradujących.
13. Zabezpieczanie drewna przed biotycznymi czynnikami rozkładu i ich zwalczanie: metody dezynfekcji i dezynsekcji.
14. Metody określania wieku i pochodzenia drewna: metoda dendrochronologiczna. Zastosowanie dendrochronologii w badaniach obiektów zabytkowych.
15. Metody określania wieku drewna: metoda radiowęglowa, technika wiggle-matching
|
Całkowity nakład pracy studenta
uczestnictwo w zajęciach 15 godz., przygotowanie do zajęć 15 godzin, przygotowanie do końcowego zaliczenia, czytanie literatury, przegląd i zastosowanie polecanych stron internetowych itp 30 godz.
Godziny realizowane z udziałem nauczycieli:
-Godziny kontaktowe 15 godz.
- konsultacje z nauczycielem akademickim 10 godz.
Łącznie godziny realizowane z udziałem nauczycieli 25 (1ECTS)
Czas poświęcony na pracę indywidualną studenta:
- przygotowanie do zajęć 15 godzin,
-przygotowanie do końcowego zaliczenia, czytanie literatury, przegląd i zastosowanie polecanych stron internetowych itp 15 godz.
Łącznie czas poświęcony na pracę indywidualną studenta 30 (1ECTS)
Łącznie: 55 godz. (2 ECTS)
Efekty uczenia się - wiedza
W1 - Student posiada podstawy wiedzy o drewnie - materiale stosowanym w dziełach sztuki i architekturze (K_W06, K_W09)
W2 - Student posiada podstawy wiedzy o właściwościach fizycznych i chemicznych najważniejszych gatunków drewna oraz o podstawowych zagrożeniach drewna w obiektach zabytkowych (K_W05)
W3 - Student wie, jakie informacje można uzyskać ze struktury drewna stosując współczesne metody analityczne (K_W01)
Efekty uczenia się - umiejętności
U1 - identyfikacja gatunku drewna (K_U07, K_U10)
U2 -- rozpoznanie podstawowych zagrożeń dla drewna i umiejętność przeciwdziałania im (K_U01)
U3 - umiejętność "czytania" drewna - odczytywania z jego struktury wieku, pochodzenia i właściwości drewna (K_U02, K_U07)
Efekty uczenia się - kompetencje społeczne
K1 - Student zna ograniczenia własnej wiedzy i umiejętności, rozumie potrzebę dalszego kształcenia oraz potrzebę włączania specjalistów z innych dziedzin do rozwiązywania szczególnie złożonych zagadnień konserwatorskich różnego rodzaju obiektów drewnianych (K_K05)
K2 - Student jest w stanie wykorzystać wiedzę specjalistów z dziedziny "Nauka o Drewnie" oraz konserwacji drewna na całym świecie ze zwróceniem szczególnej uwagi na specyfikę warunków lokalnych i konieczność ich respektowania (K_K05)
K3 - rozumie potrzebę popularyzacji wiedzy o drewnianych obiektach zabytkowych, idei i zasad ich ochrony (K_K07)
Koordynatorzy przedmiotu
W cyklu 2024/25Z: | W cyklu 2025/26Z: |
Metody dydaktyczne
wykłady oparte na prezentacji w Power Point, aktywne uczestnictwo studentów w wykładach.
Metody dydaktyczne eksponujące
- pokaz
Metody dydaktyczne podające
- wykład konwersatoryjny
- wykład informacyjny (konwencjonalny)
Rodzaj przedmiotu
przedmiot obligatoryjny
Kryteria oceniania
Zaliczenie oparte na zadanej domowej pracy pisemnej (50%) oraz końcowym teście zaliczeniowym (50%).
Literatura
LITERATURA OBOWIĄZKOWA:
Kokociński W., 2002: Anatomia Drewna. Prodruk Poznań.
Gärtner, H., Schweingruber, F.H., 2015. Microscopic Preparation Techniques for Plant Stem Analysis. WSL. Switzerland.
Krzysik F., 1976: Nauka o Drewnie. PWN Warszawa.
Ważny J., Karyś J., 2001: Ochrona budynków przed korozją biologiczną. Arkady, Warszawa
Ważny, T. 2001: Dendrochronologia obiektów zabytkowych w Polsce. Muzeum Archeologiczne w Gdańsku, Gdańsk. (książka udostępniona
przez autora online na stronie academia.edu);
LITERATURA UZUPEŁNIAJĄCA:
Gmińska-Nowak B., Ważny T., 2020: Dendrochronological analysis of the ancient architecture of Kingdom of Lo. Upper Mustang, Nepal [w:] Dendrochronologia, 61 (2020),
Christopoulou A., Gmińska-Nowak B., Özarslan Y., Ważny T., 2020: Aegean Trees and Timbers: Dendrochronological Survey of the Island of Symi’, Forests, issue 12, https://doi.org/10.3390/f11121266
Kokociński W., 2004: Drewno. Pomiary właściwości fizycznych i mechanicznych.
STRONY INTERNETOWE:
InsideWood. 2004-onwards. http://insidewood.lib.ncsu.edu/search
Schoch, W., Heller,I., Schweingruber,F.H., Kienast,F., 2004-onwards: Wood anatomy of central European Species. Online version: www.woodanatomy.ch
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i
terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: