Sztuka Islamu
1402-SzI-3Lka-S1
1. Wstęp teoretyczny: wpływ religii na sztukę, specyfika sztuki islamskiej w porównaniu do podstawowych cech sztuki świata chrześcijańskiego i innych cywilizacji
2. Meczet jako symbol islamu. Struktura zewnętrzna na przykładach klasycznych i współczesnych meczetów: dziedziniec, portal, minaret, kopuła. Struktura wewnętrzna i składniki dekoracji wewnętrznej na przykładach klasycznych i współczesnych meczetów: sala dla modlitw, nisza mihrabowa, minbar, oświetlenie, dywany.
3. Architektura: narodziny islamskiej sztuki w krajach arabskich, jej ewolucja w ramach rozszerzającego się Kalifatu, okres panowania Umajjadów i Abbasydów
4. Architektura z czasu panowania Seldżuków i Timurydów
5. Architektura z czasu panowania Safawidów i Osmanów
6. Malarstwo arabskie i perskie do XV wieku
7. Malarstwo perskie XVI-XIX wieku
8. Malarstwo tureckie
9. Ikonografia sztuki muzułmańskiej. Mitologia islamska w miniaturze (legendy z życia Proroka Mohameda, epizody historyczne, perskie postaci fantastyczne)
10. Wyroby ceramiczne i szklane
11. Wyroby metalowe
12. Kobiernictwo – Iran (Seldżucy, Safawidzi)
13. Kobiernictwo – Turcja (Osmanowie)
14. Tkaniny – od przykładów wczesnomuzułmańskich po XIX wiek
15. Sztuka współczesna
|
W cyklu 2024/25L:
1. Wstęp teoretyczny: specyfika sztuki islamskiej w porównaniu do podstawowych cech sztuki świata chrześcijańskiego i innych cywilizacji
2. Narodziny islamskiej sztuki w krajach arabskich, jej ewolucja w ramach rozszerzającego się Kalifatu
3. Meczet jako symbol i lustro islamu. Struktura zewnętrzna na przykładach klasycznych i współczesnych meczetów: dziedziniec, portal, minaret, kopuła. Struktura wewnętrzna i składniki dekoracji wewnętrznej na przykładach klasycznych i współczesnych meczetów: sala dla modlitw, nisza mihrabowa, mimbar, oświetlenie, dywany.
4. Sztuka kaligrafii i książki islamskiej. Manuskrypty Koranu (na klasycznych przykładach kultury arabskiej, perskiej i innych regionów)
5. Miniatura islamska, jej szkoły regionalne, wybitni artyści.
6. Mitologia islamska w miniaturze (legendy z życia Proroka Mohameda, epizody historyczne, królestwo postaci fantastycznych)
7. Doświadczenie historyczne islamskiej sztuki w XX wieku
8. Islamskie odrodzenie na ruinach dawnego imperium komunistycznego (doświadczenie w dziedzinie architektury, budownictwa miast i sztuk pięknych w republikach Azji Środkowej, na Północnym Kaukazie).
9. Islamska sztuka a paradygmat kultury modernizmu i post-modernizmu. Początek XXI wieku.
|
W cyklu 2025/26L:
1. Wstęp teoretyczny: specyfika sztuki islamskiej w porównaniu do podstawowych cech sztuki świata chrześcijańskiego i innych cywilizacji
2. Narodziny islamskiej sztuki w krajach arabskich, jej ewolucja w ramach rozszerzającego się Kalifatu
3. Meczet jako symbol i lustro islamu. Struktura zewnętrzna na przykładach klasycznych i współczesnych meczetów: dziedziniec, portal, minaret, kopuła. Struktura wewnętrzna i składniki dekoracji wewnętrznej na przykładach klasycznych i współczesnych meczetów: sala dla modlitw, nisza mihrabowa, mimbar, oświetlenie, dywany.
4. Sztuka kaligrafii i książki islamskiej. Manuskrypty Koranu (na klasycznych przykładach kultury arabskiej, perskiej i innych regionów)
5. Miniatura islamska, jej szkoły regionalne, wybitni artyści.
6. Mitologia islamska w miniaturze (legendy z życia Proroka Mohameda, epizody historyczne, królestwo postaci fantastycznych)
7. Doświadczenie historyczne islamskiej sztuki w XX wieku
8. Islamskie odrodzenie na ruinach dawnego imperium komunistycznego (doświadczenie w dziedzinie architektury, budownictwa miast i sztuk pięknych w republikach Azji Środkowej, na Północnym Kaukazie).
9. Islamska sztuka a paradygmat kultury modernizmu i post-modernizmu. Początek XXI wieku.
|
Całkowity nakład pracy studenta
a. Godziny realizowane z udziałem nauczyciela (godziny kontaktowe
wykładu, przewidziane w programie): 30 godz. (1,5 pkt. ECTS)
b. Konsultacje z wykładowcą: 15 godz. (0,5 pkt ECTS)
c. uzgodnienie tematu prezentacji/wystąpienia (2 h), weryfikacja postępów w przygotowaniu wystąpienia ustnego, omówienie ew. korekt (4-8 h), prezentacja wraz z jej omówieniem (2 h), kolokwium/test zaliczeniowy (2 h)
: 0,5 ECTS
Czas poświęcony na pracę indywidualną studenta:
- studiowanie artykułów, udostępnianych tekstów oraz publikacji
pozwalające na aktywne uczestnictwo w zajęciach 15 h (0,5 ECTS)
- przygotowane referatu z pokazem multimedialnym - 30 h (1 ECTS)
Łącznie: 4 ECTS
Efekty uczenia się - wiedza
W1 zna genezę i historię sztuki islamskiej, poznaje jej specyfikę i cechy osobliwe (K_W03)
W2 orientuje się w terminologii, semantyce i symbolice podstawowych składników islamskiej architektury (K_W02),(K_W06), (K_W10)
W3 rozumie wzajemne wpływy sztuki islamskiej i sztuki innych kręgów kulturowych (K_W07)
W4 rozumie procesy ewolucyjne w wyniku których zmienia się charakter i interpretacje sztuki islamskiej (K_W05)
W5 poznaje najważniejsze kolekcje i muzea sztuki islamskiej (Berlin, Stambuł, Londyn, Nowy Jork i inne) (K_W14)
Efekty uczenia się - umiejętności
U1 charakteryzuje cechy pomników kultury islamskiej (K_U05), (K_U06), (K_U07)
U2 rozumie znaczenie kaligrafii jako podstawy sztuki islamu (K_U05), (K_U06), (K_U07)
U3 orientuje się w motywach islamskiej ornamentacji i dekoracji (K_U05), (K_U06), (K_U07)
U4 potrafi opisać zmiany, które zaszły w rozwoju islamskiej sztuki w ciągu stuleci (K_U06)
U5 czyta i interpretuje różne teksty kultury w językach obcych (K_U13)
Efekty uczenia się - kompetencje społeczne
K1 posiada zrozumienie dla idei i zjawisk w kulturze i sztuce pozaeuropejskiej (K_K05)
K2 ma świadomość, jakie skutki dla Europy ma rozpowszechnienie się kultury islamskiej (budowa nowych meczetów i ośrodków islamskiego życia) (K_K07)
K3. Posiada świadomość odpowiedzialności za zachowanie dziedzictwa kulturowego związanego z islamem (K_K06).
Koordynatorzy przedmiotu
Metody dydaktyczne
wykład połączony z prezentacją multimedialną
zdalne nauczanie: wykład na platformie MS Teams
Metody dydaktyczne podające
- wykład informacyjny (konwencjonalny)
- wykład problemowy
Metody dydaktyczne w kształceniu online
- metody służące prezentacji treści
Wymagania wstępne
-
Efekty kształcenia
Wiedza:
• zna genezę i historię sztuki islamskiej
• poznaje specyfikę sztuki islamskiej, jej cechy osobliwe
• zna i rozumie wartości klasycznej sztuki islamu
• orientuje się w semantyce i symbolice podstawowych składników islamskiej architektury
• rozumie wpływ nawzajem wartości sztuki islamskiej i innych cywilizacji
• rozumie procesy ewolucyjne w wyniku których zmienia się charakter sztuki islamskiej
Umiejętności:
• charakteryzuje cechy pomników kultury islamskiej
• rozumie znaczenie kaligrafii jako podstawy sztuki islamu
• orientuje się w motywach islamskiej ornamentacji i dekoracji
• ujmuje całokształt artystycznej kultury islamskiej
• poznaje zasady restauracji, rekonstrukcji pomników islamskiej architektury i sztuki
• poznaje kolekcji znakomitych muzea sztuki islamskiej (Berlin, Stambuł i inne)
• określa, jakie skutki dla Europy ma rozpowszechnienie się kultury islamskiej, budowa nowych meczetów i ośrodków islamskiego życia
• opisuje zmiany jakie zaszły w rozwoju islamskiej sztuki w toku stuleci i zwłaszcza w czasach modernizacji
• omawia narodziny nowożytnej sztuki islamskiej
Inne kompetencje:
• analizuje pomniki sztuki i architektury islamskiej
• czyta i interpretuje różne teksty kultury
• odnajduje ślady przeszłości we współczesnych przekazach kultury i potrafi je interpretować
Kryteria oceniania
Bieżąca weryfikacja wiedzy podczas dyskusji nad prezentowanymi obiektami, końcowa prezentacja w formie referatu decyduje o ocenie.
Pod uwagę jest brana także obecność studenta na zajęciach. (W 1-5, U1-5, K1-2)
Praktyki zawodowe
Literatura
Literatura podstawowa (do zapoznania w wybranych fragmentach):
-Arnold T.W. Painting in Islam. New York, 1965.
-Arts of Islam. London, 1976.
-Aslanapa, Oktay. Turkish Art and Architecture. London, 1971..
-Blair Sh. J. Images of Paradise in Islamic Art. Hanover, 1991.
-Brend, Barbara. Islamic Art. London, 1991.
-Contemporary Art from the Islamic World. Edited by Wijdan Ali. Amman, 1989.
-Ende W., Steinbach U. Islam in der Gegenwart. München, 2005.
-Grabar O. The Formation of Islamic Art. New Haven – London, 1973.
-Rice D.T. Islamic Art. London, 1989.
-Schimmel A. Calligraphy and Islamic Culture. London, 1990.
Literatura uzupełniająca:
-Żygulski Z. jun. Sztuka islamu w zbiorach polskich, Warszawa 1989
|
W cyklu 2024/25L:
Literatura podstawowa:
-Ali, Wijdan. What is Islamic Art? Mafraq, 1996.
-Amini M. Muslims in the Soviet Union. New York, 1982.
-Arabesques et jardins de paradis. Paris, 1990.
-Arnold T.W. Painting in Islam. New York, 1965.
-Arts of Islam. London, 1976.
-Aslanapa, Oktay. Turkish Art and Architecture. London, 1971.
-Benningsen Alexandre; Lemercier-Quelquejay Ch. Islam in the Soviet Union. London, 1967.
-Blair Sh. J. Images of Paradise in Islamic Art. Hanover, 1991.
-Brend, Barbara. Islamic Art. London, 1991.
-Contemporary Art from the Islamic World. Edited by Wijdan Ali. Amman, 1989.
-Drozd, Andrzej; Dzieka, Marek; Majda, Tadeusz. Meczety i cmentarze Tatarów polsko-litewskich. Warszawa, 1999.
-Ende W., Steinbach U. Islam in der Gegenwart. München, 2005.
-Grabar O. The Formation of Islamic Art. New Haven – London, 1973.
-Marçais G. Sztuka Islamu, Warszawa 1979
-Rice D.T. Islamic Art. London, 1989.
-Schimmel A. Calligraphy and Islamic Culture. London, 1990.
-Zakariya M.U. The Calligraphy of Islam. Georgetown, 1983.
|
W cyklu 2025/26L:
Literatura podstawowa:
-Ali, Wijdan. What is Islamic Art? Mafraq, 1996.
-Amini M. Muslims in the Soviet Union. New York, 1982.
-Arabesques et jardins de paradis. Paris, 1990.
-Arnold T.W. Painting in Islam. New York, 1965.
-Arts of Islam. London, 1976.
-Aslanapa, Oktay. Turkish Art and Architecture. London, 1971.
-Benningsen Alexandre; Lemercier-Quelquejay Ch. Islam in the Soviet Union. London, 1967.
-Blair Sh. J. Images of Paradise in Islamic Art. Hanover, 1991.
-Brend, Barbara. Islamic Art. London, 1991.
-Contemporary Art from the Islamic World. Edited by Wijdan Ali. Amman, 1989.
-Drozd, Andrzej; Dzieka, Marek; Majda, Tadeusz. Meczety i cmentarze Tatarów polsko-litewskich. Warszawa, 1999.
-Ende W., Steinbach U. Islam in der Gegenwart. München, 2005.
-Grabar O. The Formation of Islamic Art. New Haven – London, 1973.
-Marçais G. Sztuka Islamu, Warszawa 1979
-Rice D.T. Islamic Art. London, 1989.
-Schimmel A. Calligraphy and Islamic Culture. London, 1990.
-Zakariya M.U. The Calligraphy of Islam. Georgetown, 1983.
|
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i
terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: