Seminarium dyplomowe konserwatorskie z zakresu sztuki nowoczesnej i współczesnej 1402-SDK-SNW-5L-SJ

Student realizuje prace konserwatorskie i restauratorskie przy obiekcie dyplomowym. Wykorzystując wiedzę uzyskaną w trakcie seminarium dyplomowego konserwatorskiego, seminarium z historii sztuki i pracowni dokumentacji technologiczno-konserwatorskiej. Wiedza ta jest jednocześnie uzupełniana i pogłębiana w trakcie prac konserwatorskich. Wykonuje kolejne etapy prac konserwatorskich przy obiekcie zabytkowym będącym przedmiotem jego pracy dyplomowej i współuczestniczy w działaniach wykonywanych przez innych uczestników zajęć. Opisuje swoje działania oceniając i dokumentując ich efekty. Prezentuje efekty swoich prac na forum grupy. W uzasadnionych przypadkach zagadnienia badawcze mogą być przedmiotem pracy dyplomowej teoretyczno-badawczej.

Student realizuje prace konserwatorskie i restauratorskie przy obiekcie dyplomowym. Wykorzystując wiedzę uzyskaną w trakcie seminarium dyplomowego konserwatorskiego, seminarium z historii sztuki i pracowni dokumentacji technologiczno-konserwatorskiej. Wiedza ta jest jednocześnie uzupełniana i pogłębiana w trakcie prac konserwatorskich. Wykonuje kolejne etapy prac konserwatorskich przy obiekcie zabytkowym będącym przedmiotem jego pracy dyplomowej i współuczestniczy w działaniach wykonywanych przez innych uczestników zajęć. Opisuje swoje działania oceniając i dokumentując ich efekty. Prezentuje efekty swoich prac na forum grupy. W uzasadnionych przypadkach zagadnienia badawcze mogą być przedmiotem pracy dyplomowej teoretyczno-badawczej.

Student realizuje prace konserwatorskie i restauratorskie przy obiekcie dyplomowym. Wykorzystując wiedzę uzyskaną w trakcie seminarium dyplomowego konserwatorskiego, seminarium z historii sztuki i pracowni dokumentacji technologiczno-konserwatorskiej. Wiedza ta jest jednocześnie uzupełniana i pogłębiana w trakcie prac konserwatorskich. Wykonuje kolejne etapy prac konserwatorskich przy obiekcie zabytkowym będącym przedmiotem jego pracy dyplomowej i współuczestniczy w działaniach wykonywanych przez innych uczestników zajęć. Opisuje swoje działania oceniając i dokumentując ich efekty. Prezentuje efekty swoich prac na forum grupy. W uzasadnionych przypadkach zagadnienia badawcze mogą być przedmiotem pracy dyplomowej teoretyczno-badawczej.

Student realizuje prace konserwatorskie i restauratorskie przy obiekcie dyplomowym. Wykorzystując wiedzę uzyskaną w trakcie seminarium dyplomowego konserwatorskiego, seminarium z historii sztuki i pracowni dokumentacji technologiczno-konserwatorskiej. Wiedza ta jest jednocześnie uzupełniana i pogłębiana w trakcie prac konserwatorskich. Wykonuje kolejne etapy prac konserwatorskich przy obiekcie zabytkowym będącym przedmiotem jego pracy dyplomowej i współuczestniczy w działaniach wykonywanych przez innych uczestników zajęć. Opisuje swoje działania oceniając i dokumentując ich efekty. Prezentuje efekty swoich prac na forum grupy. W uzasadnionych przypadkach zagadnienia badawcze mogą być przedmiotem pracy dyplomowej teoretyczno-badawczej.

1. Berger G. A., Russell W. H., Conservation of paintings – Research and Innovations, Archetype Publicatons, London 2000
2. Ciabach J., Żywice i tworzywa sztuczne stosowane w konserwacji zabytków, Toruń 1998;
3. Ciabach J., Właściwości żywic sztucznych stosowanych w konserwacji zabytków. Uniwersytet Mikołaja Kopernika. Skrypt i teksty pomocnicze. Wydanie drugie poprawione i uzupełnione. Toruń 1997;
4. Konserwacja malowideł na tkaninach bez krosien: materiały z konferencji zorganizowanej przez Akademię Sztuk Pięknych i Ośrodek Dokumentacji Zabytków w Warszawie dnia 9 kwietnia 1984, red. Zofia Demkowska [et al.], ASP, Warszawa 1985;
5. Lempart–Geratowska M., Rozwarstwianie malowideł sztalugowych na podłożu drewnianym, Studia i Materiały Wydz. Konserw. Dzieł Sztuki ASP w Krakowie, t. XI, 2002;
6. Kisielewska J., Markowski D., Atawistyczne zamiłowanie do materii - o malarstwie Bronisława Kierzkowskiego i problematyce konserwatorskiej jego dzieł, AUNC, Zabytkoznawstwo i Konserwatorstwo, T. XLIV, z. 414, Wydawnictwo Naukowe UMK, Toruń 2013, s. 439-460
7. Markowski D., Czy konserwować sztukę współczesną? Problemy edukacji, [w:] Problemy muzeów związane z zachowaniem i konserwacją zbiorów, V Międzynarodowa Konferencja Konserwatorska, Szreniawa, 5-6 październik 2012, Szreniawa 2013, s. 330-339
8. Markowski D., Konserwacja dwustronnego obrazu Andrzeja Wróblewskiego - pokora i wyzwanie, AUNC, Zabytkoznawstwo i Konserwatorstwo, T. XLVI, z. 425, Wydawnictwo Naukowe UMK, Toruń 2015, s. 421-438.
9. Markowski D., Ochrona impastowej warstwy malarskiej obrazów olejnych na płótnie podczas zabiegów konserwatorskich, wyd. UMK, Toruń 2002;
10. Markowski D., „Nowe, bezpieczne sposoby ochrony impastowej warstwy malarskiej obrazów olejnych na płótnie podczas zabiegów konsolidacji i dublażu na stole próżniowym”, w: Problemy dublowania obrazów na płótnie, wydawnictwo UMK, Toruń 2005, s. 9-53
11. Markowski D., Zastosowanie warstw amortyzujących zabezpieczających warstwę malarską na czas trwania niektórych zabiegów konserwatorskich, AUNC, XXII, s. 53-80;
12. Markowski D., „Zastosowanie folii poliamidowej w konserwacji impastowego obrazu XX-wiecznego A. Bodre „Przechodząca przez rzekę”, BIKDzSz, Vol. 8, No. 2(29), 1997, s. 18-23,
13. Markowski D., Kamiński S.A., Wachowiak M., Wybrane zagadnienia konserwacji i restauracji sztuki nowoczesnej, Wydawnictwo Naukowe UMK, Toruń 2010, ISBN 978-83-231-2534-1
14. Masschelein-Kleiner L., Les solvants, Cours de conservation, Institut royal du Patrimoine artistique, Bruxelles 1981;
15. Mirowska E., Poksińska M., Rouba B., Wiśniewska I., Identyfikacja podobrazi i spoiw malarskich w zabytkowych dziełach sztuki, Skrypty i materiały pomocnicze UMK, Toruń 1992;
16. Problemy dublowania obrazów na płótnie, praca zbiorowa pod red. M. Roznerskiej i J. Arszyńskiej, Wydawnictwo UMK, Toruń 2005
17. Rouba B. J., Płótna jako podobrazia malarskie, Ochrona Zabytków, z. 3 – 4, 1985, s. 222 – 244;
18. Rouba B. J., Zagadnienie bezpieczeństwa obrazów XIX i XX-wiecznych w procesie ich konserwacji, [w:] Zabytkoznawstwo i Konserwatorstwo, Materiały ze zjazdu absolwentów UMK w Toruniu, Toruń 14 – 15. XI 1985, BMiOZ seria B, Tom LXXXI, Warszawa 1987, s. 127 – 134;
19. Rouba B. J., Podobrazia płócienne w procesie konserwacji, Wydawnictwo UMK, Toruń 2000;
20. Rouba B. J., Badanie wrażliwości warstw malarskich obrazów na działanie ciepła, Ochrona Zabytków, z. 4, 1991, s. 278 – 284;
21. Ruhemann H., The cleaning of paintings, problems and potentialities, Londyn 1968;
22. Wyszyńska J., Metody dublowania w procesie konserwacji malowideł sztalugowych na płótnie, Kraków : Wydział Konserwacji i Restauracji Dzieł Sztuki Akademii Sztuk Pięknych, 2003;
23. Szmelter I., Metody i środki konserwacji rozdarć i ubytków podobrazia płóciennego obrazów, Biblioteka Muzealnictwa i Ochrony Zabytków, seria B, T. LXXXI (1986), s.134-146;
24. Szmelter I., Problemy dublowania obrazów na podłożu płóciennym, Zeszyty Naukowe ASP w Warszawie, z..1/32/1992, Warszawa 1992
25. Szmit-Naud E., Przyczyny i mechanizmy zmian wyglądu uzupełnień warstw malarskich w obrazach sztalugowych, Ochrona Zabytków, 2003, nº 1-2, s. 73-87.
26. Szmit-Naud E., Uzupełnienia ubytków warstwy malarskiej obrazów. Zmiany optyczne a stabilność stosowanych materiałów, UMK, Toruń, 2006
27. Wolbers R., Cleaning Painted Surfaces: Aqueous Methods, Archetype Publications Ltd, 2003;
28. Wyszyńska J., Metody dublowania w procesie konserwacji malowideł sztalugowych na płótnie, Kraków : Wydział Konserwacji i Restauracji Dzieł Sztuki Akademii Sztuk Pięknych, 200
29. Wojciech Kurpik, Konserwator wobec dzieła sztuki. Pięć tekstów o praktyce i teorii konserwatorskiej, Warszawa 2015.

1. Berger G. A., Russell W. H., Conservation of paintings – Research and Innovations, Archetype Publicatons, London 2000
2. Ciabach J., Żywice i tworzywa sztuczne stosowane w konserwacji zabytków, Toruń 1998;
3. Ciabach J., Właściwości żywic sztucznych stosowanych w konserwacji zabytków. Uniwersytet Mikołaja Kopernika. Skrypt i teksty pomocnicze. Wydanie drugie poprawione i uzupełnione. Toruń 1997;
4. Konserwacja malowideł na tkaninach bez krosien: materiały z konferencji zorganizowanej przez Akademię Sztuk Pięknych i Ośrodek Dokumentacji Zabytków w Warszawie dnia 9 kwietnia 1984, red. Zofia Demkowska [et al.], ASP, Warszawa 1985;
5. Lempart–Geratowska M., Rozwarstwianie malowideł sztalugowych na podłożu drewnianym, Studia i Materiały Wydz. Konserw. Dzieł Sztuki ASP w Krakowie, t. XI, 2002;
6. Kisielewska J., Markowski D., Atawistyczne zamiłowanie do materii - o malarstwie Bronisława Kierzkowskiego i problematyce konserwatorskiej jego dzieł, AUNC, Zabytkoznawstwo i Konserwatorstwo, T. XLIV, z. 414, Wydawnictwo Naukowe UMK, Toruń 2013, s. 439-460
7. Markowski D., Czy konserwować sztukę współczesną? Problemy edukacji, [w:] Problemy muzeów związane z zachowaniem i konserwacją zbiorów, V Międzynarodowa Konferencja Konserwatorska, Szreniawa, 5-6 październik 2012, Szreniawa 2013, s. 330-339
8. Markowski D., Konserwacja dwustronnego obrazu Andrzeja Wróblewskiego - pokora i wyzwanie, AUNC, Zabytkoznawstwo i Konserwatorstwo, T. XLVI, z. 425, Wydawnictwo Naukowe UMK, Toruń 2015, s. 421-438.
9. Markowski D., Ochrona impastowej warstwy malarskiej obrazów olejnych na płótnie podczas zabiegów konserwatorskich, wyd. UMK, Toruń 2002;
10. Markowski D., „Nowe, bezpieczne sposoby ochrony impastowej warstwy malarskiej obrazów olejnych na płótnie podczas zabiegów konsolidacji i dublażu na stole próżniowym”, w: Problemy dublowania obrazów na płótnie, wydawnictwo UMK, Toruń 2005, s. 9-53
11. Markowski D., Zastosowanie warstw amortyzujących zabezpieczających warstwę malarską na czas trwania niektórych zabiegów konserwatorskich, AUNC, XXII, s. 53-80;
12. Markowski D., „Zastosowanie folii poliamidowej w konserwacji impastowego obrazu XX-wiecznego A. Bodre „Przechodząca przez rzekę”, BIKDzSz, Vol. 8, No. 2(29), 1997, s. 18-23,
13. Markowski D., Kamiński S.A., Wachowiak M., Wybrane zagadnienia konserwacji i restauracji sztuki nowoczesnej, Wydawnictwo Naukowe UMK, Toruń 2010, ISBN 978-83-231-2534-1
14. Masschelein-Kleiner L., Les solvants, Cours de conservation, Institut royal du Patrimoine artistique, Bruxelles 1981;
15. Mirowska E., Poksińska M., Rouba B., Wiśniewska I., Identyfikacja podobrazi i spoiw malarskich w zabytkowych dziełach sztuki, Skrypty i materiały pomocnicze UMK, Toruń 1992;
16. Problemy dublowania obrazów na płótnie, praca zbiorowa pod red. M. Roznerskiej i J. Arszyńskiej, Wydawnictwo UMK, Toruń 2005
17. Rouba B. J., Płótna jako podobrazia malarskie, Ochrona Zabytków, z. 3 – 4, 1985, s. 222 – 244;
18. Rouba B. J., Zagadnienie bezpieczeństwa obrazów XIX i XX-wiecznych w procesie ich konserwacji, [w:] Zabytkoznawstwo i Konserwatorstwo, Materiały ze zjazdu absolwentów UMK w Toruniu, Toruń 14 – 15. XI 1985, BMiOZ seria B, Tom LXXXI, Warszawa 1987, s. 127 – 134;
19. Rouba B. J., Podobrazia płócienne w procesie konserwacji, Wydawnictwo UMK, Toruń 2000;
20. Rouba B. J., Badanie wrażliwości warstw malarskich obrazów na działanie ciepła, Ochrona Zabytków, z. 4, 1991, s. 278 – 284;
21. Ruhemann H., The cleaning of paintings, problems and potentialities, Londyn 1968;
22. Wyszyńska J., Metody dublowania w procesie konserwacji malowideł sztalugowych na płótnie, Kraków : Wydział Konserwacji i Restauracji Dzieł Sztuki Akademii Sztuk Pięknych, 2003;
23. Szmelter I., Metody i środki konserwacji rozdarć i ubytków podobrazia płóciennego obrazów, Biblioteka Muzealnictwa i Ochrony Zabytków, seria B, T. LXXXI (1986), s.134-146;
24. Szmelter I., Problemy dublowania obrazów na podłożu płóciennym, Zeszyty Naukowe ASP w Warszawie, z..1/32/1992, Warszawa 1992
25. Szmit-Naud E., Przyczyny i mechanizmy zmian wyglądu uzupełnień warstw malarskich w obrazach sztalugowych, Ochrona Zabytków, 2003, nº 1-2, s. 73-87.
26. Szmit-Naud E., Uzupełnienia ubytków warstwy malarskiej obrazów. Zmiany optyczne a stabilność stosowanych materiałów, UMK, Toruń, 2006
27. Wolbers R., Cleaning Painted Surfaces: Aqueous Methods, Archetype Publications Ltd, 2003;
28. Wyszyńska J., Metody dublowania w procesie konserwacji malowideł sztalugowych na płótnie, Kraków : Wydział Konserwacji i Restauracji Dzieł Sztuki Akademii Sztuk Pięknych, 200
29. Wojciech Kurpik, Konserwator wobec dzieła sztuki. Pięć tekstów o praktyce i teorii konserwatorskiej, Warszawa 2015.

Wybrana literatura, wybrane fragmenty z poniższej literatury w zależności od typu obiektu i problematyki konserwatorskiej:
1. Berger G. A., Russell W. H., Conservation of paintings – Research and Innovations, Archetype Publicatons, London 2000
2. Ciabach J., Żywice i tworzywa sztuczne stosowane w konserwacji zabytków, Toruń 1998;
3. Ciabach J., Właściwości żywic sztucznych stosowanych w konserwacji zabytków. Uniwersytet Mikołaja Kopernika. Skrypt i teksty pomocnicze. Wydanie drugie poprawione i uzupełnione. Toruń 1997;
4. Konserwacja malowideł na tkaninach bez krosien: materiały z konferencji zorganizowanej przez Akademię Sztuk Pięknych i Ośrodek Dokumentacji Zabytków w Warszawie dnia 9 kwietnia 1984, red. Zofia Demkowska [et al.], ASP, Warszawa 1985;
5. Lempart–Geratowska M., Rozwarstwianie malowideł sztalugowych na podłożu drewnianym, Studia i Materiały Wydz. Konserw. Dzieł Sztuki ASP w Krakowie, t. XI, 2002;
6. Kisielewska J., Markowski D., Atawistyczne zamiłowanie do materii - o malarstwie Bronisława Kierzkowskiego i problematyce konserwatorskiej jego dzieł, AUNC, Zabytkoznawstwo i Konserwatorstwo, T. XLIV, z. 414, Wydawnictwo Naukowe UMK, Toruń 2013, s. 439-460
7. Markowski D., Czy konserwować sztukę współczesną? Problemy edukacji, [w:] Problemy muzeów związane z zachowaniem i konserwacją zbiorów, V Międzynarodowa Konferencja Konserwatorska, Szreniawa, 5-6 październik 2012, Szreniawa 2013, s. 330-339
8. Markowski D., Konserwacja dwustronnego obrazu Andrzeja Wróblewskiego - pokora i wyzwanie, AUNC, Zabytkoznawstwo i Konserwatorstwo, T. XLVI, z. 425, Wydawnictwo Naukowe UMK, Toruń 2015, s. 421-438.
9. Markowski D., Ochrona impastowej warstwy malarskiej obrazów olejnych na płótnie podczas zabiegów konserwatorskich, wyd. UMK, Toruń 2002;
10. Markowski D., „Nowe, bezpieczne sposoby ochrony impastowej warstwy malarskiej obrazów olejnych na płótnie podczas zabiegów konsolidacji i dublażu na stole próżniowym”, w: Problemy dublowania obrazów na płótnie, wydawnictwo UMK, Toruń 2005, s. 9-53
11. Markowski D., Zastosowanie warstw amortyzujących zabezpieczających warstwę malarską na czas trwania niektórych zabiegów konserwatorskich, AUNC, XXII, s. 53-80;
12. Markowski D., „Zastosowanie folii poliamidowej w konserwacji impastowego obrazu XX-wiecznego A. Bodre „Przechodząca przez rzekę”, BIKDzSz, Vol. 8, No. 2(29), 1997, s. 18-23,
13. Markowski D., Kamiński S.A., Wachowiak M., Wybrane zagadnienia konserwacji i restauracji sztuki nowoczesnej, Wydawnictwo Naukowe UMK, Toruń 2010, ISBN 978-83-231-2534-1
14. Masschelein-Kleiner L., Les solvants, Cours de conservation, Institut royal du Patrimoine artistique, Bruxelles 1981;
15. Mirowska E., Poksińska M., Rouba B., Wiśniewska I., Identyfikacja podobrazi i spoiw malarskich w zabytkowych dziełach sztuki, Skrypty i materiały pomocnicze UMK, Toruń 1992;
16. Problemy dublowania obrazów na płótnie, praca zbiorowa pod red. M. Roznerskiej i J. Arszyńskiej, Wydawnictwo UMK, Toruń 2005
17. Rouba B. J., Płótna jako podobrazia malarskie, Ochrona Zabytków, z. 3 – 4, 1985, s. 222 – 244;
18. Rouba B. J., Zagadnienie bezpieczeństwa obrazów XIX i XX-wiecznych w procesie ich konserwacji, [w:] Zabytkoznawstwo i Konserwatorstwo, Materiały ze zjazdu absolwentów UMK w Toruniu, Toruń 14 – 15. XI 1985, BMiOZ seria B, Tom LXXXI, Warszawa 1987, s. 127 – 134;
19. Rouba B. J., Podobrazia płócienne w procesie konserwacji, Wydawnictwo UMK, Toruń 2000;
20. Rouba B. J., Badanie wrażliwości warstw malarskich obrazów na działanie ciepła, Ochrona Zabytków, z. 4, 1991, s. 278 – 284;
21. Ruhemann H., The cleaning of paintings, problems and potentialities, Londyn 1968;
22. Wyszyńska J., Metody dublowania w procesie konserwacji malowideł sztalugowych na płótnie, Kraków : Wydział Konserwacji i Restauracji Dzieł Sztuki Akademii Sztuk Pięknych, 2003;
23. Szmelter I., Metody i środki konserwacji rozdarć i ubytków podobrazia płóciennego obrazów, Biblioteka Muzealnictwa i Ochrony Zabytków, seria B, T. LXXXI (1986), s.134-146;
24. Szmelter I., Problemy dublowania obrazów na podłożu płóciennym, Zeszyty Naukowe ASP w Warszawie, z..1/32/1992, Warszawa 1992
25. Szmit-Naud E., Przyczyny i mechanizmy zmian wyglądu uzupełnień warstw malarskich w obrazach sztalugowych, Ochrona Zabytków, 2003, nº 1-2, s. 73-87.
26. Szmit-Naud E., Uzupełnienia ubytków warstwy malarskiej obrazów. Zmiany optyczne a stabilność stosowanych materiałów, UMK, Toruń, 2006
27. Wolbers R., Cleaning Painted Surfaces: Aqueous Methods, Archetype Publications Ltd, 2003;
28. Wyszyńska J., Metody dublowania w procesie konserwacji malowideł sztalugowych na płótnie, Kraków : Wydział Konserwacji i Restauracji Dzieł Sztuki Akademii Sztuk Pięknych, 200
29. Wojciech Kurpik, Konserwator wobec dzieła sztuki. Pięć tekstów o praktyce i teorii konserwatorskiej, Warszawa 2015.

Wybrana literatura, wybrane fragmenty z poniższej literatury w zależności od typu obiektu i problematyki konserwatorskiej:
1. Berger G. A., Russell W. H., Conservation of paintings – Research and Innovations, Archetype Publicatons, London 2000
2. Ciabach J., Żywice i tworzywa sztuczne stosowane w konserwacji zabytków, Toruń 1998;
3. Ciabach J., Właściwości żywic sztucznych stosowanych w konserwacji zabytków. Uniwersytet Mikołaja Kopernika. Skrypt i teksty pomocnicze. Wydanie drugie poprawione i uzupełnione. Toruń 1997;
4. Konserwacja malowideł na tkaninach bez krosien: materiały z konferencji zorganizowanej przez Akademię Sztuk Pięknych i Ośrodek Dokumentacji Zabytków w Warszawie dnia 9 kwietnia 1984, red. Zofia Demkowska [et al.], ASP, Warszawa 1985;
5. Lempart–Geratowska M., Rozwarstwianie malowideł sztalugowych na podłożu drewnianym, Studia i Materiały Wydz. Konserw. Dzieł Sztuki ASP w Krakowie, t. XI, 2002;
6. Kisielewska J., Markowski D., Atawistyczne zamiłowanie do materii - o malarstwie Bronisława Kierzkowskiego i problematyce konserwatorskiej jego dzieł, AUNC, Zabytkoznawstwo i Konserwatorstwo, T. XLIV, z. 414, Wydawnictwo Naukowe UMK, Toruń 2013, s. 439-460
7. Markowski D., Czy konserwować sztukę współczesną? Problemy edukacji, [w:] Problemy muzeów związane z zachowaniem i konserwacją zbiorów, V Międzynarodowa Konferencja Konserwatorska, Szreniawa, 5-6 październik 2012, Szreniawa 2013, s. 330-339
8. Markowski D., Konserwacja dwustronnego obrazu Andrzeja Wróblewskiego - pokora i wyzwanie, AUNC, Zabytkoznawstwo i Konserwatorstwo, T. XLVI, z. 425, Wydawnictwo Naukowe UMK, Toruń 2015, s. 421-438.
9. Markowski D., Ochrona impastowej warstwy malarskiej obrazów olejnych na płótnie podczas zabiegów konserwatorskich, wyd. UMK, Toruń 2002;
10. Markowski D., „Nowe, bezpieczne sposoby ochrony impastowej warstwy malarskiej obrazów olejnych na płótnie podczas zabiegów konsolidacji i dublażu na stole próżniowym”, w: Problemy dublowania obrazów na płótnie, wydawnictwo UMK, Toruń 2005, s. 9-53
11. Markowski D., Zastosowanie warstw amortyzujących zabezpieczających warstwę malarską na czas trwania niektórych zabiegów konserwatorskich, AUNC, XXII, s. 53-80;
12. Markowski D., „Zastosowanie folii poliamidowej w konserwacji impastowego obrazu XX-wiecznego A. Bodre „Przechodząca przez rzekę”, BIKDzSz, Vol. 8, No. 2(29), 1997, s. 18-23,
13. Markowski D., Kamiński S.A., Wachowiak M., Wybrane zagadnienia konserwacji i restauracji sztuki nowoczesnej, Wydawnictwo Naukowe UMK, Toruń 2010, ISBN 978-83-231-2534-1
14. Masschelein-Kleiner L., Les solvants, Cours de conservation, Institut royal du Patrimoine artistique, Bruxelles 1981;
15. Mirowska E., Poksińska M., Rouba B., Wiśniewska I., Identyfikacja podobrazi i spoiw malarskich w zabytkowych dziełach sztuki, Skrypty i materiały pomocnicze UMK, Toruń 1992;
16. Problemy dublowania obrazów na płótnie, praca zbiorowa pod red. M. Roznerskiej i J. Arszyńskiej, Wydawnictwo UMK, Toruń 2005
17. Rouba B. J., Płótna jako podobrazia malarskie, Ochrona Zabytków, z. 3 – 4, 1985, s. 222 – 244;
18. Rouba B. J., Zagadnienie bezpieczeństwa obrazów XIX i XX-wiecznych w procesie ich konserwacji, [w:] Zabytkoznawstwo i Konserwatorstwo, Materiały ze zjazdu absolwentów UMK w Toruniu, Toruń 14 – 15. XI 1985, BMiOZ seria B, Tom LXXXI, Warszawa 1987, s. 127 – 134;
19. Rouba B. J., Podobrazia płócienne w procesie konserwacji, Wydawnictwo UMK, Toruń 2000;
20. Rouba B. J., Badanie wrażliwości warstw malarskich obrazów na działanie ciepła, Ochrona Zabytków, z. 4, 1991, s. 278 – 284;
21. Ruhemann H., The cleaning of paintings, problems and potentialities, Londyn 1968;
22. Wyszyńska J., Metody dublowania w procesie konserwacji malowideł sztalugowych na płótnie, Kraków : Wydział Konserwacji i Restauracji Dzieł Sztuki Akademii Sztuk Pięknych, 2003;
23. Szmelter I., Metody i środki konserwacji rozdarć i ubytków podobrazia płóciennego obrazów, Biblioteka Muzealnictwa i Ochrony Zabytków, seria B, T. LXXXI (1986), s.134-146;
24. Szmelter I., Problemy dublowania obrazów na podłożu płóciennym, Zeszyty Naukowe ASP w Warszawie, z..1/32/1992, Warszawa 1992
25. Szmit-Naud E., Przyczyny i mechanizmy zmian wyglądu uzupełnień warstw malarskich w obrazach sztalugowych, Ochrona Zabytków, 2003, nº 1-2, s. 73-87.
26. Szmit-Naud E., Uzupełnienia ubytków warstwy malarskiej obrazów. Zmiany optyczne a stabilność stosowanych materiałów, UMK, Toruń, 2006
27. Wolbers R., Cleaning Painted Surfaces: Aqueous Methods, Archetype Publications Ltd, 2003;
28. Wyszyńska J., Metody dublowania w procesie konserwacji malowideł sztalugowych na płótnie, Kraków : Wydział Konserwacji i Restauracji Dzieł Sztuki Akademii Sztuk Pięknych, 200
29. Wojciech Kurpik, Konserwator wobec dzieła sztuki. Pięć tekstów o praktyce i teorii konserwatorskiej, Warszawa 2015.