Reintegracja warstw malarskich- materiały, techniki, metody 1402-Rwm-3L-SJ

W toku wykładu studenci poznają zagadnienia trwałości uzupełnień warstwy malarskiej wykonywanych prze konserwatorów w przeszłości i aktualnie. Uczą się rozpoznawać czynniki i mechanizmy powodujące niekorzystne zmiany wyglądu już na etapie pracy i po jej zakończeniu oraz jak im zapobiegać. Poznają składniki współczesnej palety konserwatora i uczą się jak dokonywać ich wyboru z punktu widzenia trwałości warunkującej konieczność ponawiania zabiegu, obranej metody uzupełnienia oraz dostosowania do charakteru otoczenia uzupełnianego ubytku. Poznają metody uzupełnień ubytków warstwy malarskiej obrazów sztalugowych pozwalające na różnicowanie stopnia reintegracji w sposób pozwalający na uzyskanie pożądanych walorów estetycznych i ekspozycyjnych z uszanowaniem wartości autentyczności dzieła.

W cyklu 2022/23L:

W toku wykładu studenci poznają zagadnienia trwałości uzupełnień warstwy malarskiej wykonywanych przez konserwatorów w przeszłości i aktualnie. Uczą się rozpoznawać czynniki i mechanizmy powodujące niekorzystne zmiany wyglądu już na etapie pracy i po jej zakończeniu oraz jak im zapobiegać. Poznają składniki współczesnej palety konserwatora i uczą się jak dokonywać ich wyboru. Poznają metody uzupełnień ubytków warstwy malarskiej obrazów sztalugowych pozwalające na różnicowanie stopnia reintegracji.

W cyklu 2023/24L:

W cyklu 2024/25L:

jak w podstawowych informacjach o przedmiocie.

W cyklu 2025/26L:

jak w podstawowych informacjach o przedmiocie.

Całkowity nakład pracy studenta

Godziny realizowane z udziałem nauczycieli: godziny kontaktowe - udział w wykładach: 15 godz. (0,5 ECTS) i 5 godz. łącznie konsultacje i egzamin, czyli w kontakcie z nauczycielem: 20 godz. Czas poświęcony na pracę indywidualną studenta: - realizacja zajęć wymaga od studenta przygotowania do wykładu tj. przypomnienia treści wybranych zagadnień poznanych w ramach wcześniejszych wykładów dotyczących konserwacji i restauracji malarstwa oraz technologii i technik malarskich i zapoznawania się, przed kolejnymi wykładami, z literaturą (wskazanymi fragmentami, wybranymi informacjami) ; - przygotowanie do egzaminu. Łącznie szacowany czas poświęcony na pracę indywidualną studenta: 30 godz. W sumie, tj. całkowity nakład pracy studenta: 50 godz. ( 2 ECTS)

Efekty uczenia się - wiedza

W1: student ma szczegółową wiedzę teoretyczną dotyczącą kryteriów i metod wyboru odpowiednich materiałów do reintegracji warstwy malarskiej (K_W03, K_W04); W2: student ma gruntowną wiedzę materiałoznawczą na temat współcześnie dostępnych i proponowanych materiałów do uzupełnień ubytków warstwy malarskiej (K_W05) W3: student posiada wiedzę dotyczącą metod reintegracji i różnych stopni reintegracji ubytków warstwy malarskiej (K_W10)

Efekty uczenia się - umiejętności

U1: student potrafi określić główne założenie realizacji zabiegu restauratorskiego - reintegracji warstwy malarskiej uwzględniając kontekst dzieła poddawanego temu zabiegowi (K-U03); U2: student potrafi powiązać dane dotyczące badań światłotrwałości i reologii materiałów do reintegracji warstwy malarskiej z rezultatami ich zastosowania (K_U08) U3: student umie samodzielnie dokonać wyboru odpowiedniej metody reintegracji warstwy malarskiej (K_U16)

Efekty uczenia się - kompetencje społeczne

K1: student ma świadomość znaczenia profesjonalizmu w doborze środków i metod reintegracji warstwy malarskiej obiektów zabytkowych i respektowania zasad etycznych związanych z jej wykonaniem (K_K02); K2: student ma świadomość i rozumie wagę właściwego doboru materiałów służących do reintegracji warstwy malarskiej w perspektywie zapewnienia trwałości uzyskanych walorów estetycznych i zminimalizowania konieczności ponownej interwencji (K-K03) K3: student ma świadomość znaczenia wartości, jakie reprezentuje dzieło sztuki poddawane zabiegom restauratorskim (reintegracji) i obowiązku ich respektowania (K_K01)

Metody dydaktyczne

Metoda dydaktyczna podająca - wykład informacyjny, problemowy oraz konwersatoryjny.

Metody dydaktyczne podające

- wykład konwersatoryjny
- wykład problemowy
- wykład informacyjny (konwencjonalny)

Rodzaj przedmiotu

przedmiot obligatoryjny

Wymagania wstępne

Ukończone 5 semestrów studiów jednolitych konserwacji i restauracji dzieł sztuki specjalności konserwacja malarstwa i rzeźby polichromowanej (tj. z 1 semestrem III roku włącznie). (Student powinien posiadać wiedzę i umiejętności wynikające z zaliczenia przedmiotów specjalnościowych oraz wykładów z technologii i technik malarskich, pigmentów i spoiw, żywic sztucznych stosowanych w konserwacji).

Koordynatorzy przedmiotu

Elżbieta Szmit-Naud

Kryteria oceniania

Zaliczenie na ocenę na podstawie aktywności (wykazanej podczas wykładu konwersatoryjnego - U2, K2, K3 ) i rezultatów końcowego egzaminu (W1, W2, W3, U1, U2, U3, K1).

Kryteria oceniania:
do 50% = 2 (ndst)
51 - 60% = 3 (dst)
61 - 70% = 3,5 (dst plus)
71 - 80% = 4 (db)
81 - 90% = 4,5 (db plus)
91 - 100% = 5 (bdb)

Praktyki zawodowe

Nie dotyczy.

Literatura

Literatura (wybrane fragmenty)

obowiązkowa:
1. E.Szmit-Naud, Indications for the selection of retouching materials used in contemporary practice. W: 6th International Meeting on Retouching of Cultural Heritage, RECH6, Univèrsitat Politèchnica de Valencia, Valencia 2021, 190-204,
2. E. Szmit-Naud, Uzupełnienia ubytków warstwy malarskiej obrazów. Zmiany optyczne a stabilność stosowanych materiałów UMK, Toruń, 2006, 2 wyd. 2017 (wskazane fragmenty)
3. E. Szmit-Naud, Rozpuszczalnikowe farby przeznaczone do uzupełnień ubytków warstwy malarskiej – właściwości aplikacyjne i stabilność w procesie starzenia, [w:] Badania technologii i technik malarskich, konserwacja dzieł sztuki, Wydawnictwo UMK, Toruń, 2007, s. 298-309.
4. E. Szmit-Naud, Zmiany optyczne punktowań w malarstwie sztalugowym – przegląd w muzeach, Biuletyn Informacyjny konserwatorów Dzieł Sztuki, 2002, vol.13, 3-4, s.108-118.
5 E. Szmit-Naud, Trwałość optyczna retuszy w malarstwie sztalugowym, rezultaty ankiety, Biuletyn Informacyjny Konserwatorów Dzieł Sztuki, vol. 10, nº 1(36), 1999, s. 54-61.

uzupełniająca:
1. K. de Ghetaldi, B. Baade et all., PVA Retouching Colors: A brief history and introduction to GOLDEN’s newly formulated PVA Conservation Colors.
2. G. Pentier, Structurer à l’étape de la retouche, CeRoArt, 2014
3.M. Roznerska, Farby i spoiwa malarskie używane do punktowania i rekonstrukcji malarstwa sztalugowego, Ochrona Zabytków, 3-4, 1983, s. 212.

W cyklu 2022/23L:

1. G. A. Berger, Neue Malmittel und Firnisse, Restauro, 1994, 4, s. 248-254.
2. Malen mit MS2A-Harz, Maltechnik, 1971, nr 2, s. 52; Lasuretusche Medium MS2A, Restauro, 1998, nr 4, s. 232.
3. Mixing and Matching. Approaches to retouching, red. R. Ellison, P. Smithen, R. Turnbull London, Archetype Publications, 2010.
4. K. Nicolaus, Handbuch der Gemälderestaurierung, Köln,1997. s. 272-284
5. Lasuretusche Medium MS2A, Restauro, 1998, nr 4, s. 232
6. G. Pentier, Structurer à l’étape de la retouche, CeRoArt,2014
7. E. R. de la Rie, S. Quillen Lomax, M. Palmer, L. Deming Glinsman, C. A. Maines, An investigation of the photochemical stability of urea-aldehyde resin retouching paints: removability tests and colour spectoroscopy [w:] IIC Melbourne Congress 2000, Tradition and Innovation: Advances in conservation, IIC, London, 2000, s. 51-59
8. B. Rouba, Przydatność farb akrylowych do restauracji obrazów, praca magisterska pod kier. doc. J. Wolskiego, UMK, Toruń, 1972, s. 25 (maszynopis).
9. M. Roznerska, Farby i spoiwa malarskie używane do punktowania i rekonstrukcji malarstwa sztalugowego, Ochrona Zabytków, 3-4, 1983, s. 212
10. M. Roznerska, T. Malinowska, Retusze w malarstwie sztalugowym, przydatność farb Maimeri do punktowania i rekonstrukcji obrazów olejnych na płótnie, Toruń, 1995
11. E. Szmit-Naud, Trwałość optyczna retuszy w malarstwie sztalugowym, rezultaty ankiety, Biuletyn Informacyjny Konserwatorów Dzieł Sztuki, vol. 10, nº 1(36), 1999, s. 54-61, ISSN 1234-5210.
12. E. Szmit-Naud, Zmiany optyczne punktowań w malarstwie sztalugowym – przegląd w muzeach, Biuletyn Informacyjny konserwatorów Dzieł Sztuki, 2002, vol.13, 3-4, s.108-118
13. E. Szmit-Naud, Uzupełnienia ubytków warstwy malarskiej obrazów. Zmiany optyczne a stabilność stosowanych materiałów UMK, Toruń, 2006
14. E. Szmit-Naud, Stabilność barwna mieszanin pigmentów stosowanych we współczesnej palecie, Ochrona Zabytków, nr 3/4, 2004, s. 95-98,
15. W. Ślesiński, Konserwacja zabytków sztuki, Malarstwo sztalugowe i ścienne, Warszawa, 1989.

W cyklu 2023/24L:

W cyklu 2024/25L:

jak w podstawowych informacjach o przedmiocie.

W cyklu 2025/26L:

jak w podstawowych informacjach o przedmiocie.

Uwagi

W cyklu 2024/25L:

W cyklu 2025/26L:

Więcej informacji

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu 1402-Rwm-3L-SJ w USOSweb