Prowadzony w cyklach: 2022/23Z, 2023/24Z, 2024/25Z, 2025/26Z

Kod ISCED: 0218

Punkty ECTS: brak danych

Język: polski

Organizowany przez: Instytut Zabytkoznawstwa i Konserwatorstwa

Pracownia oprawy i zabezpieczania obiektów zabytkowych 1402-POZ-2Z-SJ

Od studenta przed rozpoczęciem nauki oczekuje się zdobycia wiedzy i umiejętności w ramach przedmiotów realizowanych na 1 roku studiów, na kierunku Konserwacja i Restauracja Dzieł Sztuki.
W ramach przedmiotu przekazywana jest wiedza teoretyczna z zakresu introligatorstwa artystycznego oraz ćwiczone są praktyczne umiejętności jej zastosowania. Przedmiot przygotowuje studenta do pracy z zabytkami na podłożu papierowym i skórzanym. Podczas kolejnych ćwiczeń stopniowo zmienia się zakres i stopień trudności wykonywanych prac. Student pracuje z materiałami współczesnymi nawiązującymi właściwościami do materiałów zabytkowych, co przygotowuje go do późniejszej pracy już z samymi zabytkami. Tematyka przedmiotu obejmuje wiadomości z dziedziny materiałoznawstwa introligatorskiego i konserwatorskiego (wiadomości o klejach, wytworach papierniczych, tkaninach stosowanych w oprawach i skórze). Prezentowane są i ćwiczone umiejętności rozpoznawania wybranych własności wytworów papierniczych (np. ustalenie anizotropii, stopnia zaklejenia itp). W ramach zajęć student poznaje tradycyjny i współczesny warsztat introligatora (obsługa urządzeń i narzędzi, poznanie metod tradycyjnego zdobienia papierów – marmoryzowanie, zdobienie klejowe, tłoczenie). Przedstawiana jest terminologia introligatorska i konserwatorska w zakresie introligatorstwa. Podczas kolejnych ćwiczeń praktycznych przekazywana jest wiedza o zasadach konstruowania odpowiednich opakowań ochronnych do zabytków (pudła, obwoluty, futerały, passe-partout). Student samodzielnie analizuje przedstawione przez prowadzącego przykładowe realizacje projektów z zakresu introligatorstwa, a następnie samodzielnie projektuje opakowanie i po przedyskutowaniu projektu z prowadzącym wykonuje prace.
Reasumując, poprzez zdobycie powyższych umiejętności, zasadniczym celem przedmiotu jest rozwijanie „myślenia konserwatorskiego” nawet w pracach z materiałami współczesnymi, wprowadzanie w praktykę zdobywanej wiedzy, nabycie biegłości w pracach manualnych a także umiejętności argumentowania przy podejmowanych decyzjach dotyczących planowania i sposobu wykonania prac.

W cyklu 2022/23Z:

Patrz podstawowe informacje o przedmiocie

W cyklu 2023/24Z:

Patrz podstawowe informacje o przedmiocie

W cyklu 2024/25Z:

Patrz podstawowe informacje o przedmiocie

W cyklu 2025/26Z:

Patrz podstawowe informacje o przedmiocie

Całkowity nakład pracy studenta

1. Godziny realizowane z udziałem nauczycieli: godziny kontaktowe: 45 konsultacje z nauczycielem akademickim 15 Łącznie 60 godzin 2ECTS

Efekty uczenia się - wiedza

W1 - Posiada wiedzę do formułowania i rozwiązywania zagadnień związanych z tworzeniem projektu oprawy lub innej formy zabezpieczenia zabytków papierowych i skórzanych K_W01 W2 - Zna elementarną terminologię z zakresu materiałoznawstwa introligatorskiego w opracowywanym w wykładanym przedmiocie zakresie K_W02 W3 - Posiada wiedzę w zakresie materiałoznawstwa materiałów introligatorskich stosowanych w oprawie i zabezpieczaniu zabytków papierowych i skórzanych K_W05 W4 - Zna podstawowe metody badań materiałów introligatorskich oraz sposoby posługiwania się narzędziami niezbędne do wykonania opraw obiektów zabytkowych i artystycznych K_W06 W5 - Posiada wiedzę dotyczącą dawnych technologii i technik w zakresie zdobnictwa papierów introligatorskich K_W09 W6 - Posiada elementarną wiedzę o prawidłowym i bezpiecznym wykorzystaniu narzędzi i urządzeń introligatorskich oraz o higienie pracy K_W13

Efekty uczenia się - umiejętności

U1 - Rozpoznaje rodzaje i właściwości materiałów introligatorskich K_U10 U2 - Posiada umiejętności warsztatowe i potrafi zrealizować swoją wizję artystyczną w zakresie prac introligatorskich w wybranej formie K_U11 U3 - Potrafi wykorzystać umiejętności i wiedzę na temat dawnych i współczesnych technologii i technik sztuk plastycznych w artystycznych pracach introligatorskich K_U13 U4 - Potrafi wykorzystać umiejętności plastyczne przy wykonywaniu opraw funkcjonalnych, dopasowanych do struktury obiektu zabytkowego lub artystycznego i posiadających wysoki walor estetyczny K_U14 U5 - Umie podejmować samodzielne decyzje odnośnie projektowania i realizacji prac mających na celu oprawę i/lub wykonanie zabezpieczenia służącego do przechowywania obiektów zabytkowych K_U16 U6 - Jest przygotowany do współdziałania z innymi osobami (inwestorzy, decydenci – z jednej strony, z drugiej – odbiorcy, użytkownicy) w ramach zagadnień introligatorskich związanych z oprawą i bezpiecznym przechowywaniem obiektów zabytkowych K_U17 U7 - Ma umiejętności językowe z zakresu specjalistycznego słownictwa introligatorskiego K_U19 U8 - Posiada umiejętność swobodnego wypowiadania się i argumentowania z zakresu omawianych zagadnień K_U21

Efekty uczenia się - kompetencje społeczne

K1 - Ma świadomość konieczności przestrzegania zasad etyki zawodowej i profesjonalizmu w działaniach konserwatorskich K_K02 K2 - Ma świadomość i rozumie skutki działań konserwatorskich (w tym odpowiedniego zabezpieczenia zabytku po konserwacji), ich wpływu na zabytek i związanej z tym odpowiedzialności K_K03 K3 - Zna ograniczenia własnej wiedzy, konieczność jej ciągłego pogłębiania, dopasowywania projektu do indywidualnych wymagań (struktura, budowa, funkcje) obiektów zabytkowych i artystycznych które zostaną oprawione K_K05 K4 - Rozumie znaczenie kształtowania estetyki dzieła jako wyniku prac konserwatorsko-restauratorskich K_K08

Metody dydaktyczne

Metody teoretyczne: • Wyjaśnienie i opis poszczególnych etapów pracy • Dyskusja dotycząca przedstawianego do realizacji projektu Metody praktyczne: • Ćwiczenia przedmiotowe • Pokaz • Metoda projektu – wykonanie projektu i jego realizacja - z zakresu introligatorstwa artystycznego z uwzględnieniem możliwości zastosowania go w zabezpieczaniu obiektów zabytkowych

Metody dydaktyczne eksponujące

- pokaz

Metody dydaktyczne podające

- opis

Metody dydaktyczne poszukujące

- projektu
- ćwiczeniowa

Rodzaj przedmiotu

przedmiot obligatoryjny

Wymagania wstępne

Od studenta przed rozpoczęciem nauki oczekuje się zdobycia wiedzy i umiejętności w ramach przedmiotów realizowanych na 1. roku studiów, na kierunku Konserwacja i Restauracja Dzieł Sztuki. Konieczne jest posiadanie podstawowych narzędzi: kostki introligatorskiej, linijki metalowej do mierzenia oraz cięcia materiałów, nożyka introligatorskiego, oraz dla celów ochrony osobistej - fartucha.

Koordynatorzy przedmiotu

Maciej Banasiak

Kryteria oceniania

Student musi na bieżąco przyswajać uzyskaną wiedzę z zakresu materiałoznawstwa introligatorskiego (K_W05, K_W01, K_W06).
Podczas prowadzenia zajęć studentów uwrażliwia się szczególnie na: precyzję i czystość w wykonywanych pracach introligatorskich, dokładne i prawidłowe zwymiarowanie obiektów zabytkowych, artystycznych, które poddawane są oprawianiu, ostrożność w obchodzeniu się z tymi obiektami. Ponadto student musi podejmować przemyślane decyzje aby nie marnować materiałów introligatorskich (K_U10), dlatego też kładzie się nacisk na wykonywanie wstępnych projektów/szkiców zaplanowanych prac, prawidłowe określenie właściwości materiałów introligatorskich.
Warunkiem zaliczenia jest wykonanie minimum dwóch opraw introligatorskich.
Ocenie poddane zostaną 2 oprawy wskazane przez osobę studencką, zgodnie z następującymi kryteriami:
- K_U11 i K_U14 estetyka pracy, precyzja, czystość – 2 pkt. na oprawę; max. 4 pkt.
- K_U14 dopasowanie do struktury opakowywanego zabytku – 2 pkt. na oprawę; max 4 pkt.
- K_U16 samodzielność pracy – 2 pkt. na oprawę; max 4 pkt.
Łącznie 12 pkt.
11-12 pkt. – ocena 5 (>90%)
10 pkt. – ocena 4+ (>80%)
9 pkt. – ocena 4 (>70%)
8 pkt. – ocena 3+ (>60%)
7 pkt. – ocena 3 (>50%)
0-6 pkt.– ocena 2 (<50%)

Praktyki zawodowe

nie dotyczy

Literatura

Literatura dostępna na terenie bibliotek UMK

R. J. Wolfe, Marbled paper : its history, techniques and patterns, Philadelphia 1990.
S. Jakucewicz, Papiery ozdobne / text & cover, Warszawa 2006.
S. Jakucewicz, Papier w poligrafii, Warszawa 1999.
M. Gąsiorowska, Oprawy artystyczne XIII - XVIII w. w zbiorach Czartoryskich w Krakowie: wybór zabytków, Kraków 1952.
S. Magdzik, Introligatorstwo przemysłowe, Warszawa 1992.
M. W. Bałandin, W. Tacikowski, Introligatorstwo przemysłowe, Warszawa 1956.
Z. Piszczek, Introligatorstwo : program praktycznej nauki zawodu w zakładach rzemieślniczych, Warszawa 1976.
S. Magdzik, Introligatorstwo przemysłowe : podręcznik dla technikum, Warszawa 1988.
Polska Gazeta Introligatorska, z lat 1928-1934.
S. Magdzik, Ćwiczenia laboratoryjne z technologii introligatorstwa przemysłowego, Warszawa 2001.
M. Bałandin, Wskazówki dla introligatora, Warszawa 1951.
M. Brown, Boxes for the protection of rare books: Their design and construction, Washington 1982.
A. Semkowicz Aleksander, Introligatorstwo. Kraków 1948
D. Vogel, P. Maurer, Marbling. A complete beautiful patterned papers and fabrics, New York, 1991.

Literatura dodatkowa
Kosek, J.M., Conservation Mounting for Prints and Drawings: A Manual Based on Current Practice at the British Museum, London 2004.
J. Rayner, J.M. Kosek, and B. Christensen, Art on Paper: Mounting and Housing, London 2005.
Keynan, D., J. Barten, and E. Estabrook, Installation Methods for Robert Ryman's Wall-Mounted Works, The Paper Conservator 2007, 31, pp. 7-16.
M. Smith, Matting and Hinging Works of Art on Paper. Washington, 1981.
A. B. Craddock, Construction Materials for Storage and Exhibition, [w:] Conservation Concerns: A Guide for Collectors and Curators, K. Bachmann, ed., Washington 1992, pp. 23–28.

W cyklu 2022/23Z:

Patrz podstawowe informacje o przedmiocie

W cyklu 2023/24Z:

Patrz podstawowe informacje o przedmiocie

W cyklu 2024/25Z:

Patrz podstawowe informacje o przedmiocie

W cyklu 2025/26Z:

Patrz podstawowe informacje o przedmiocie

Uwagi

W cyklu 2022/23Z:

brak

W cyklu 2023/24Z:

brak

W cyklu 2024/25Z:

brak

W cyklu 2025/26Z:

brak

Więcej informacji

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu 1402-POZ-2Z-SJ w USOSweb