U podstaw sztuki współczesnej: Nowy Realizm – Pop Art – Fluxus 1402-OG-NRAF-L

Celem wykładu jest przybliżenie studentom zagadnień współczesnej kultury wizualnej w kontekście historycznych przemian paradygmatu sztuki, odzwierciedlonych w muzealnictwie, kolekcjonerstwie oraz praktykach ekspozycyjnych w odniesieniu do sztuki najnowszej (współczesnej). Wykład poświęcony jest analizie Nowego Realizmu – francuskiego nurtu artystycznego lat sześćdziesiątych XX wieku, rozwijającego się równolegle i w relacji z amerykańskim Pop Artem oraz międzynarodowym Fluxusem. Chociaż był to nurt stosunkowo efemeryczny, o mniejszym zasięgu i oddziaływaniu, wiązał się on z wyjątkowym i odrębnym momentem w historii sztuki powojennej: radykalną redefinicją relacji między dziełem sztuki, a realnością świata społecznego oraz instytucją muzeum.
Założenia wykładu opierają się na tezie, że Nowy Realizm nie powinien być interpretowany ani jako jedna ze stylistycznych odmian awangardy, ani jako proste następstwo dadaizmu czy surrealizmu. Należy go raczej rozumieć jako moment krytyczny, w którym realna materia świata – przedmioty, odpady, ślady i fragmenty rzeczywistości społecznej – zostaje przy odrzuceniu reprezentacji i ograniczeniu symbolizacji, medializacji, procesualizacji wprowadzona jako dzieło na szeroko rozumiany obszar sztuki, do kolekcji, muzeum i na wystawę, ale także do dyskursu krytycznego i teoretycznego dzieła i do muzeum. Specyfika Nowego Realizmu zostanie zaprezentowana z perspektywy porównawczej, na tle Pop Artu i Fluxusu, nurtów chronologicznie i ontologicznie równoległych, lecz odmiennych pod względem strategii artystycznych i relacji z instytucją sztuki. Szczególny nacisk położony zostanie na konsekwencje Nowego Realizmu dla pojęcia dzieła sztuki, roli odbiorcy, logiki kolekcji oraz funkcjonowania muzeum i wystawy jako aktywnych mediatorów sensu.

Treści kształcenia zgrupowane będą wokół następującej problematyki:
• Pojęcie paradygmatu sztuki i jego historyczny charakter;
• historyczne uwarunkowania powstania Nowego Realizmu w kontekście sztuki europejskiej po 1945 roku;
• podstawowe założenia teoretyczne i praktyki artystyczne Nowego Realizmu;
• strategie wprowadzania realnej materii świata społecznego na obszar artystyczny/ obszar sztuki;
• porównawczą analizę Nowego Realizmu, Pop Artu i Fluxusu w aspekcie ontologicznym i instytucjonalnym;
• relacje między dziełem sztuki a odbiorcą oraz zmiany roli odbiorcy w sztuce lat sześćdziesiątych XX wieku;
• konsekwencje Nowego Realizmu dla pojęcia kolekcji sztuki współczesnej;
• przemiany funkcji muzeum i wystawy jako miejsc sztuki;
• znaczenie praktyk ekspozycyjnych i kontekstu instytucjonalnego dla interpretacji dzieła sztuki.
Wykład ma charakter problemowy i analityczny, a jego celem jest wyposażenie studentów w narzędzia umożliwiające krytyczną analizę sztuki współczesnej w relacji do jej materialnych, społecznych i instytucjonalnych uwarunkowań.