Konserwacja i restauracja zabytków architektury 1402-KiRZA-1Z-S2
I. Wprowadzenie do przedmiotu
Zakres wykładu i jego specyfika oraz przydatność w praktyce konserwatorskiej.
II. Rodzaje prac i zabiegów w procesie konserwacji i restauracji zabytków architektonicznych
Zabiegi konserwatorskie i zabiegi restauratorskie. Rodzaje prac i ich definicje.
III. Metoda konserwacji i restauracji zabytków architektury
Kolejność postępowania. Prace przedprojektowe. Podstawy do sformułowania wniosków i wytycznych konserwatorskich: uwarunkowania wewnętrzne, wartościowanie, teoria ochrony i konserwacji zabytków.
IV. Prace projektowe
Konserwatorski projekt wstępny. Projekt budowlany a budowlano-konserwatorski. Projekty konserwatorskie (dla detali i substancji). Realizacje i nadzory autorskie. Dokumentacja powykonawcza.
V. Czynniki zewnętrzne mające także wpływ na konserwacje i restaurację zabytków architektury
VI. Patologie występujące w zabytkach architektury murowanej i drewnianej
VII. Adaptacje zabytków architektury
VIII. Zabezpieczenie i rewitalizacja ruin historycznych
IX. Dokumentowanie niektórych działań konserwatorskich bezpośrednio na zabytkach architektury
X. Kamienica toruńska i jej problematyka konserwatorska
XI. Rozbudowa kościołów i problematyka artystyczno-konserwatorska
XII. Adaptacja zabytkowych prezbiteriów do liturgii posoborowej
XIII. Problematyka konserwatorska okien i drzwi zabytkowych
XIV. Problematyka konserwatorska stropów i konstrukcji dachowych
XV – Problematyka konserwatorska murów i sklepień
Kryteria oceniania
Podstawą zaliczenia jest:
a) obecność na zajęciach oraz zaliczenie pisemnego kolokwium po 3 I 4 semestrze oraz ustnego egzaminu końcowego.
b) uczestnictwo w ćwiczeniach terenowych polegających na analizie zrealizowanych prac konserwatorsko-restauratorskich w zabytkach toruńskich (ćwiczenia prowadzone przez dr inż. arch. Bożenę Zimnowodę – Krajewską)
Praktyki zawodowe
Nie dotyczy
Literatura
a) Literatura podstawowa
• Dutkiewicz J. E., Sentymentalizm, autentyzm, automatyzm, [w:] Ochrona Zabytków, z. 1-2, Warszawa 1961;
• Frodl W., Pojęcia i kryteria wartościowania zabytków i ich oddziaływanie na praktykę konserwatorską, ODZ Warszawa 1966;
• Małachowicz E., Ochrona środowiska kulturowego. Warszawa 1988;
• Małachowicz E., Konserwacja i rewaloryzacja architektury w zespołach i krajobrazie. Wrocław 1994;
• Pasierb J., Ochrona zabytków sztuki kościelnej, Warszawa 1995;
• Zachwatowicz J., Ochrona zabytków w Polsce, Warszawa 1965;
• Karta Wenecka 1964
a) Wkładka do ochrony zabytków 1966, z. 3
b) Vademecum konserwatora zabytków. Biuletyn ICOMOS 1996, s. 19;
• Arszyński M., Problematyka badawcza domów mieszczańskich i jej związki z badaniami i pracami konserwatorskimi, [w:] Dzieło sztuki i zabytek, ODZ Warszawa 1976, s. 114;
• Bieniecki Z., Potrzeba i drogi ochrony zabytków architektury najnowszej, Ochrona Zabytków 1969, z.2, s. 94;
• Frycz J., Rekonstrukcja zabytków architektury, jej sens i granice, [w:] Dzieło sztuki i zabytek, ODZ, warszawa 1976, s. 94;
• Gąsiorowski E., Toruńska kamienica mieszczańska, Zeszyty Naukowe UMK, Zabytkoznawstwo i Konserwatorsko, Toruń 1966, z. 1, s. 5;
• Gartkiewicz P., Widawski I., Z problematyki konserwacji budowli szkieletowych. XVIII-wieczny dom w Złotowie., Ochrona Zabytków 1966, z. I, s. 5;
• Gruszecki A., Konserwacja ruin w Anglii, ochrona Zabytków 1958, z. 3;
• Małachowicz E., Problemy konserwacji średniowiecznej faktury i polichromii architektonicznej we Wrocławiu, Ochrona Zabytków 1965, z. 4, s. 17;
• Rouba B., Pielęgnacja świątyni, Toruń 2000
• Tajchman J., Przemiany funkcjonalne toruńskiego domu mieszczańskiego w czasach nowożytnych, KAU 1985, z. 2, s. 111;
• Tajchman J., badania i prace projektowe w zabytkach architektury w świetle ogólnej problematyki ochrony i konserwacji zabytków, Ochrona zabytków 1985, z. 3/4, s. 157;
• Tajchman J., Konserwacja zabytków architektury – uwagi o metodzie. Ochrona Zabytków 1995, z. 2, s 150;
• Tajchman J., Ochrona zabytków architektury w świetle przygotowywanych nowych przepisów budowlanych, Ochrona Zabytków 1994, z. 1, s. 36;
• Tajchman J., Kamienica ,,Pod Gwiazdą” w Toruniu i jej problematyka konserwatorska., AUNC Zabytkoznawstwo i Konserwatorstwo. Toruń 1994, T. XXV, s. 150-159;
• Tajchman J., Adaptacja zabytków architektury w świetle współczesnych teorii ochrony i konserwacji dóbr kultury, [w:] Konserwacja, wzmacnianie i modernizacja budowlanych obiektów historycznych i współczesnych., Kielce 2001;
• Tajchman J., Dawna stolarka okiennej i jej problematyka konserwatorska wobec nowych zagrożeń, [w:] Zabytkowe budowle drewniane i stolarka architektoniczna wobec współczesnych zagrożeń. Pod red. E. konia, Toruń 2005, s. 289-320;
• Tajchman J., Otrząsek J., Problemy ochrony i konserwacji dawnej stolarki okiennej na przykładzie realizacji w zespole pałacowym w Sansuci w Poczdamie, [w:] Zabytkowe budowle drewniane i stolarka architektoniczna wobec współczesnych zagrożeń, pod. Red. E. Okonia, Toruń 2005, s. 321-362;
• Tajchman J., Konserwacja ruin historycznych – uwagi o metodzie., Ochrona Zabytków 2005, nr 4, s. 27-46;
• Tajchman J., Metoda zabezpieczania i rewitalizacji ruin historycznych, jako szczególny rodzaj konserwacji i restauracji zabytków architektury, [w:] Ruiny zabytków sakralnych – ochrona i adaptacja do nowych funkcji. Gubin 2008, s. 127-147;
• Tajchman J., Metoda konserwacji i restauracji dziedzictwa architektonicznego w zakresie zabytkowych budowli, [w:] Problemy remontowe w budownictwie ogólnym w obiektach zabytkowych, red. J. Jasieńko i inni, Wrocław 2006, s. 48-68;
• Tajchman J., Chrońmy dawne okna, [w:] Aedifico et Conservo. Eskalacja jakości i kształcenia zawodowego w Polsce, pod red. W. Przybyszewskiego, Warszawa 2010, s. 16-30 – dodatek do Spotkania z Zabytkami, z. 11-12 2010;
• Tajchman J., Toruńskie zabytki architektoniczne adaptowane na potrzeby Muzeum Okręgowego w Toruniu, [w:] Księga pamiątkowa 150-lecia Muzeum Okręgowego w Toruniu 1861-2011, pod red. M. Rubnikowicza, Toruń 2011, s. 83-118;
• Tajchman J., Aranżacja i wyposażenie zabytkowych prezbiteriów adaptowanych do wymogów liturgii posoborowej, Warszawa 2008;
• Tajchman J., Dokumentowanie niektórych działań konserwatorsko-restauratorskich bezpośrednio na zabytkach, 90-lat służby ochrony zabytków w Polsce, Wojnów 2008.
b) Literatura uzupełniająca zostanie podana na zajęciach
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: