Prezentacja i analiza wybranych realizacji konserwatorskich Torunia 1402-III-PiAW-P

1. Prezentacja i analiza wybranych realizacji konserwatorskich Torunia (Kamienica pod Gwiazdą)
Historia budowlana Kamienicy pod Gwiazda (geneza powstania obiektu oraz zmiany w konstrukcji i aranżacji wnętrz). Problematyka konserwatorska związana z adaptacją kamienicy na cele muzealne z omówieniem wytycznych konserwatorskich dotyczących autentycznej substancji, jak i układu funkcjonalno – przestrzennego. Problematyka budowlano – architektoniczna związana z adaptacją kamienicy z omówieniem głównej koncepcji architektonicznej adaptacji, prac budowlanych związanych ze wzmocnieniem istniejącej konstrukcji oraz konieczności uzyskania odstępstw od obowiązujących przepisów budowlanych. Całość wykładu odbywa się w Kamienicy pod Gwiazdą tak, aby powyższe elementy prezentować ezpośrednio na zabytku.
Więźba dachowa kościoła św. św. Janów
Podstawą dla wykładu jest nabyta przez słuchaczy, w ramach studiów podyplomowych, wiedza z zakresu historycznych konstrukcji dachowych oraz ich problematyki konserwatorskiej. Wykład ma na celu ugruntowanie wiedzy teoretycznej oraz nauczenie jej praktycznego wykorzystania, w ramach badań architektonicznych konstrukcji dachowych, jak również projektowanych prac konserwatorskich, na przykładzie zabytkowych więźb dachowych bazyliki katedralnej św. Jana Chrzciciela i św. Jana Ewangelisty. W trakcie prezentacji w pierwszej kolejności przedstawiana jest już nabyta przez słuchaczy wiedza teoretyczna, następnie prowadzone są zajęcia praktyczne, polegające na badaniu konstrukcji dachowych, z przedstawieniem pozyskanych wyników, w ramach określenia typów konstrukcyjnych, sposobu obróbki drewna, zastosowanych złącz ciesielskich oraz systemów ciesielskich znaków montażowych, jak również oceny wykonanych prac remontowych. Na koniec pozyskana wiedza, w ramach badań architektonicznych konstrukcji skonfrontowana z historią budowy kościoła oraz jej śladami zachowanymi i czytelnymi na murach świątyni.
2. Prezentacja i analiza wybranych realizacji konserwatorskich Torunia Kamienice: Kopernika 15, Rynek Staromiejski 17, Żeglarska 13, Panny Marii 7, Wielkie Garbary 5.
Kamienica Kopernika 15 - realizacja z okazji rocznicy urodzin M. Kopernika
1973 r. Kamienica gotycka budowana kilkoma etapami w XIV i XV wieku, przebudowywana w XVI i XIX wieku. Adaptacja na potrzeby muzeum wnętrza budynku mieszkalnego w czasach M. Kopernika. Omawiany jest poważny problem konstrukcyjny, jego rozwiązanie i skutek. Uzasadnienie i dyskusja wyeksponowania w jednym budynku kilku epok stylowych. Przykład kształtowania się w, Toruniu doktryn konserwatorskich. Elewacja z dyskusyjną ekspozycją zachowanych obok rekonstruowanych elementów wystroju malarskiego i plastycznego.
Kamienica Rynek Staromiejski 17 - przykład realizacji z początku lat 60-tych XX wieku. Należy do realizacji najwcześniejszych, gdy wiedza o toruńskich kamienicach opierała się głównie na literaturze. Budynek o historii sięgającej XIII wieku, odkryte gotyckie malowidła ścienne oraz gotyckie i nowożytne polichromowane stropy. Adaptacja dla Stowarzyszenia Prawników.
Kamienica ul. Żeglarska 13 - realizacja w latach 90-tych XX wieku na siedzibę PZU-Życie. Początek budowy sięga XIII wieku. Dążono do wyeksponowania stanu z około roku 1400. Niezachowaną najwyższą kondygnację przywrócono w manierze dzisiejszej. Pierwszy w Toruniu przypadek odkrycia wnęk umywalkowych, największa w Toruniu ilość pomieszczeń z kominkami, przemieszczenie pieca ogrzewającego powietrzem, w murze tylnym kanał do zsypywania ziaren, relikty wystroju malarskiego, czytelność zachowanych form pierwotnych z nowowprowadzonymi.
Kamienica ul. Panny Marii 7 - realizacja lata 90-te XX wieku. Hotel „Solaris”. Kamienica gotycka zbudowana w konstrukcji szkieletowej zmodernizowana
w początku XVII w. Przykład kamienicy jednorodzinnej z pomieszczeniami mieszkalnymi na wszystkich kondygnacjach dostosowanej do potrzeb hotelowych. Nowa funkcja wprowadzona w układ pomieszczeń z okresu nowożytnego. Dzięki połączeniu z sąsiednią kamienicą ze schodami żeliwnymi zostały zachowane drewniane schody z XIX wieku. Wyeksponowane ściany konstrukcji szkieletowej oraz stropy gotyckie i nowożytne z dekoracją malarską. Problem z wymaganym w hotelu urządzeniem sanitarnym w każdym pomieszczeniu. Przykład elewacji frontowej z renesansowym szczytem i cegłami malowanymi na czarno a spoinami czerwonymi z zachowaniem w stanie XIX wieku opracowaniem parteru i opasek okiennych.
Kamienica ul. Małe Garbary 7 z około 1600 roku. Wnętrze stylowo jednolite. Adaptacja na hotel. Problematyka konserwatorska podobna do omówionej wyżej. Przykład elewacji pokrytej czarnym tynkiem z modelowanym boniowaniem.
W każdym z zaprezentowanych powyżej kamienic autor brał osobisty udział
w procesie przygotowawczym i realizacyjnym.
3. Prezentacja i analiza wybranych realizacji konserwatorskich Torunia Kamienice: Szeroka 16. Wielkie Garbary 7, Wielkie Garbary 11. Bazą dla wykładu jest przedstawiona w ramach realizowanego studium podyplomowego metoda konserwacji zabytkowej architektury. Zgodnie
z uwzględnionymi w niej zagadnieniami, prezentowane realizacje konserwatorskie Torunia omawia się pod kątem problematyki historycznej, artystycznej i konserwatorskiej. W grupie omawianych przykładów znajdują się przede wszystkim obiekty przystosowane do funkcji bankowej. Należą do nich dawne domy mieszczańskie przy ulicach: Szerokiej 16 (PKO BP), Wielkie Garbary 7 i 11 (PKO SA). W trakcie prezentacji w pierwszej kolejności przedstawiana jest historia każdego z budynków wraz z jego przekształceniami. Następnie omawiana jest koncepcja konserwatorska adaptacji do funkcji bankowej ze szczególnym uwzględnieniem układu funkcjonalno – przestrzennego. W dalszej kolejności przeprowadza się krytyczną analizę przeprowadzonej realizacji pod kątem czytelności zawartych
w zabytku wartości. Poza tym analizuje się formę ekspozycji tychże wartości
w bieżącym użytkowaniu obiektów.
Kamienica Łazienna 22
W trakcie wykładu przedstawione są zagadnienia konserwacji zabytków architektury na przykładzie średniowiecznej kamienicy mieszczańskiej (z oficyną) położonej przy ul. Łaziennej 22 w Toruniu. Omawiany obiekt jest bardzo dobrze zachowany (zarówno architektura jak i zdobienia wnętrz i fasad) co pozwala na czytelne ukazanie budowy typowej kamienicy, jej funkcji, wystroju malarskiego oraz porównania z innymi obiektami zachowanymi w mieście. Prezentowana jest pełna dokumentacja opisowa, rysunkowa i fotograficzna następujących po sobie kolejnych etapów działań konserwatorskich: od wstępnych badań architektonicznych, badań wystroju wnętrz poprzez opracowanie programu oraz opis prac pod kątem technicznym, technologicznym, estetycznym i etycznym.
W czasie zajęć objaśniane jest każde działanie konserwatorskie w poszczególnych pomieszczeniach: stan zachowania, zagadnienia estetyczne, etyczne, przyporządkowanie funkcji oraz zalecenia konserwatorskie.