Historia muzeum 1402-HM-Z-S2

Wykład budowany jest wokół następującej problematyki:
1. Zagadnienia wstępne: sygnalizacja terminologii związanej z muzeum; prezentacja poglądów odnośnie do genezy instytucji i jej wczesnych (pre-muzealnych) postaci; skarbiec: jego charakter jako zbioru, ewolucja form, dzieje; skarbiec a kolekcja prywatna
2. Muzeum - instytucja włoska (XIV-XVIII): pierwsze muzea (Rzym), wczesny rozwój muzealnictwa w miastach włoskich
3. Formy pre-muzealne i muzea w Europie Północnej: kunstkamera, gabinet historii naturalnej, galeria sztuki (malarstwo, rzeźba); pierwsze instytucje muzealne w Anglii, Francji, państwach niemieckich.
4. Luwr i muzealnictwo w sferze oddziaływań rewolucji francuskiej (prowincja francuska, Hiszpania, Belgia)
5. Muzea zachodnioeuropejskie 1 połowy XIX (Wielka Brytania, Hiszpania, Bawaria, Prusy i inne państwa niemieckie)
6. Rozszerzania zakresu działalności i obszaru zainteresowań muzeum/ eksploatacji muzealnej oraz nowe typy muzeum: problem muzeum narodowego, muzeum regionalne; sztuka nowoczesna, historia, rzemiosło artystyczne, technika, archeologia narodów północnoeuropejskich (nieklasyczna) paleontologia, etnologia i etnografia.
7. Muzeum w Europie Środkowej i Rosji oraz w krajach pozaeuropejskich (koloniach i państwach niezależnych)
8. Muzealnictwo w Stanach Zjednoczonych
9. Muzealnictwo europejskie w okresie międzywojennym (w świecie demokratycznym Francja, Wielka Brytania i totalitarnym Rosja, Niemcy, Włochy)
10. Podstawowa problematyka muzealnictwa 2 połowy XX wieku
11. Problematyka muzealnictwa współczesnego wobec sytuacji politycznej i cywilizacyjnej.
12. Wybrane typy: muzeum architektury, skansen, muzeum techniki.
13. Początki i wczesne dzieje muzeum na ziemiach polskich
14. Rozwój muzealnictwa polskiego w XIX i XX wieku

Całkowity nakład pracy studenta

1. Godziny realizowane z udziałem nauczycieli: godziny kontaktowe: 30 2. Czas poświęcony na pracę indywidualną studenta, potrzebny do pomyślnego zaliczenia przedmiotu (zebranie materiałów, zapoznanie się z literaturą), stałe, bieżące przyswajanie i powtarzanie materiału z zajęć, materiałów e-learningowych, literatury: 60 3. Czas wymagany do przygotowania się i do uczestnictwa w procesie oceniania (zal. z oceną – przygotowanie i przedstawienie referatu / prezentacji, powtórzenie materiału do kolokwium końcowego):30

Efekty uczenia się - wiedza

W 01: ma podstawową wiedzę o miejscu i znaczeniu historii muzeum w systemie nauk humanistycznych oraz ich specyfice przedmiotowej i metodologicznej; W 07: ma podstawowe wiadomości z zakresu muzeologii a szczególnie historii muzealnictwa i kolekcjonerstwa W 10: ma elementarną wiedzę o powiązaniach pomiędzy dyscyplinami humanistycznymi, wynikających ze specyfiki ochrony dóbr kultury; W 11: rozumie interdyscyplinarny charakter interpretacji obiektu muzealnego, szczególnie dzieła sztuki w różnych aspektach (z uwzględnieniem historii, filozofii, teologii, technik i technologii sztuk plast. itd.); W 16: uzyskuje pogłębioną świadomość warsztatu naukowego, problemów badawczych i zastosowania metod historii sztuki do konkretnych problemów badawczych;

Efekty uczenia się - umiejętności

U 01: potrafi przeprowadzić kwerendę merytoryczną (wyszukać, przeanalizować, wyselekcjonować informacje), korzystając z materiałów bibliograficznych, źródłowych (w tym – niepublikowanych), ICT; U 03: ma podstawowe umiejętności w zakresie krytycznego podejścia do źródeł i literatury z dziedziny historii oraz historii sztuki (typy publikacji, charakter wywodów, ocena argumentacji itd.); U 07: potrafi posługiwać się podstawowymi ujęciami teoretycznymi i pojęciami właściwymi dla historii sztuki, ochrony zabytków i muzeologii oraz wykorzystywać tę umiejętność w sytuacjach profesjonalnych, wymagających analizy struktury, sensu i wartości zabytku; U 23: posiada umiejętność przygotowania klarownych i spójnych wystąpień ustnych, dotyczących zagadnień szczegółowych historii sztuki, muzealnictwa i ochrony zabytków

Efekty uczenia się - kompetencje społeczne

K 01: ma świadomość poziomu swojej wiedzy – swych kompetencji i niedostatków, rozumie potrzebę ciągłego rozwoju naukowego i zawodowego K 04: jest wrażliwy na problematykę właściwego podejścia do materialnego dziedzictwa kulturowego, potrafi dostrzec i ocenić niewłaściwe postępowanie w tym zakresie K 06: ma świadomość odpowiedzialności za zachowanie dziedzictwa kulturowego regionu, kraju, Europy i roli muzeów pod tym względem

Metody dydaktyczne

Wykład problemowy, konwersatoryjny i informacyjny dla naświetlenia zagadnień historii muzeum w sposób ogólny wraz z analizą wybranych instytucji (szczególnie z obszaru artystycznego).

Metody dydaktyczne eksponujące

- pokaz

Metody dydaktyczne podające

- wykład konwersatoryjny

Metody dydaktyczne poszukujące

- studium przypadku

Metody dydaktyczne w kształceniu online

- metody wymiany i dyskusji
- metody służące prezentacji treści

Wymagania wstępne

Koordynatorzy przedmiotu

Tomasz De Rosset

Kryteria oceniania

Egzamin pisemny w postaci odpowiedzi udzielonych na pytania dotyczące zasadniczej problematyki dziejów muzealnictwa (tendencje, rozwój, postaci, instytucje).
Pytania zogniskowane będą wokół następującej problematyki:
1. Geneza muzeum: poglądy badaczy na początki muzeum, instytucje proto-muzealne (skarbiec i jego relacje z kolekcjonerstwem, kunstkamera, kolekcja prywatna)
2. Historia muzealnictwa: nowożytne muzea włoskie renesansu i baroku, Luwr i muzealnictwo zachodnioeuropejskie 1 poł. XIX, muzealnictwo XIX i XX stulecia (Europa Środkowa i Wschodnia, Stany Zjednoczone, kolonie, kraje Dalekiego Wschodu)
3. Typy muzeów: muzea artystyczne, muzea sztuki nowoczesnej, muzea historii naturalnej, rozwój zakresu merytorycznego zainteresowań muzeów w XIX i XX
4. Muzealnictwo na ziemiach polskich: początki muzealnictwa (muzea starożytności); muzeum narodowe (z uwzględnieniem fenomenu muzeum na emigracji); muzeum sztuki; muzeum lokalne

Praktyki zawodowe

nie dotyczy

Literatura

Lektura podstawowa:
K. Pomian, Muzeum historia światowa, t. 1-3, Gdańsk 2022-2024; rec.: T.F. de Rosset, 120. Muzeum, historia światowa: Krzysztofa Pomiana opowieść o świecie ludzi i przedmiotów (1-2), Muzealnictwo 64, 2023, 86-91; 65, 2024, 188-113.

ŻYGULSKI Z jun., Muzea na świecie, Warszawa 1982 (rdz. Zarys historii muzealnictwa).
D. Folga-Januszewska, Muzeum. Fenomeny i problemy, Kraków 2018 (gł. rozdz. 1)
D. Floga-Januszewska, Dzieje pojęcia muzeum i problemy współczesne - wprowadzenie do dyskusji nad nową definicją muzeum, "Muzealnictwo" 61 (2020), s. 39-57.

M. Wawrzak, O muzeach Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego do 1918 roku. Od teorii do praktyki, w: Muzeum a pamięć – forma, produkcja, miejsce, red. T.F. de Rosset, E. Bednarz Doiczmanowa, A. Tołysz, Toruń 2018, 113-134.
Muzeum w polskiej kulturze pamięci. Antologia najwcześniejszych tekstów, T. 1-2, Toruń: Wydawnictwo UMK, 2020.
Szkice i studia o muzealnej pamięci d. Rzeczpospolitej, Toruń: Wydawnictwo naukowe UMK, 2020.
T.F. de Rosset, Polskie kolekcje i zbiory artystyczne we Francji w latach 1795-1919, Toruń 2005 (rozdz. 3: Muzeum narodowe na wygnaniu, s. 15-196).
T.F. de Rosset, Szkic do mapy muzealnej Rzeczpospolitej A. D. 1921, w: „Muzeum XXI wieku. W 100-lecie I zjazdu muzeów polskich w Poznaniu”, red. M. Gołąb, Poznań: Muzeum Narodowe, 2022, s. 17-40.
T.F. de Rosset, W sprawie początków muzealnictwa polskiego: muzea starożytności, Czasopismo Zakładu Narodowego im. Ossolińskich, 34, 2023, s. 59-78.

Więcej informacji

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu 1402-HM-Z-S2 w USOSweb