Psychologiczne uwarunkowania odbioru informacji wizualnej
1401-PsyIf-1Z-sm-S1
W ramach przedmiotu, na bazie klasycznych i współczesnych koncepcji i teorii percepcji dostarczana jest wiedza z zakresy psychologii widzenia. Analizowany jest także rozwój świadomości wzrokowej w aspekcie historycznym. Dlatego analizowane są mechanizmy percepcyjne odpowiedzialne za odbiór informacji wizualnej. Omawiane są uwarunkowania fizjologiczne, anatomiczne, osobowościowe wpływające na proces widzenia. Eksponowane są konsekwencje związane z funkcjonowaniem analizatora wzrokowego dla procesu informacji wizualnej i tworzenia jakości wizualnych. Podkreślany jest relatywizm odbioru informacji wizualnej w tym uwarunkowania wewnętrzne (np. wpływ: emocji, doświadczenia, myślenia, wiedzy na odbiór treści obrazów) oraz zewnętrznych (kontekst wizualny i znaczeniowy). Dostarczana jest także wiedza z zakresu formy plastycznej, która ważna jest w procesie percepcji i recepcji jakości wizualnych w dziele sztuki i w otoczeniu. Stąd przedstawiane są mechanizmy psychologiczne odpowiedzialne za spostrzeganie przestrzeni, linii, bryły, faktury, barwy, światła, ruchu, układu, jak również percepcja tych jakości wizualnych w dziele sztuki i w otoczeniu. W sposób szczególny informacje te odnoszone są do współczesnej koncepcji edukacji wizualnej.
Całkowity nakład pracy studenta
I rok, semestr zimowy (1)
Ćwiczenia:
30 godz. i 1 pkt ECTS – godziny kontaktowe, ćwiczenia, konsultacje indywidualne i grupowe
15 godz. i 0,5 pkt ECTS – czas na indywidualną pracę studenta, wykonanie zadań śródsemestralych i przygotowanie się do zajęć
15godz. i 0,5 pkt ECTS – czas na indywidualną pracę studenta i przygotowanie realizacji plastycznych/prac semestralnych w ramach zaliczenia
Wykład:
15 godz. i 0,5 pkt ECTS – godziny kontaktowe, konsultacje indywidualne i grupowe
15 godz. i 0,5 pkt ECTS – praca indywidualna, przegląd literatury przedmiotu
I rok, semestr letni (2)
Ćwiczenia:
30 godz. i 1 pkt ECTS – godziny kontaktowe, ćwiczenia, konsultacje indywidualne i grupowe
15 godz. i 0,5 pkt ECTS – czas na indywidualną pracę studenta, wykonanie zadań śródsemestralych i przygotowanie się do zajęć
15 godz. i 0,5 pkt ECTS – czas na indywidualną pracę studenta i przygotowanie realizacji plastycznych/prac semestralnych w ramach zaliczenia
Wykład:
15 godz. i 0,5 pkt ECTS – godziny kontaktowe, konsultacje indywidualne i grupowe
15 godz. i 0,5 pkt ECTS – praca indywidualna, przegląd literatury przedmiotu, przygotowanie się do egzaminu
Efekty uczenia się - wiedza
K_W10, K_W02: zna terminologię i posiada podstawową wiedzę w zakresie psychologii widzenia, teorii formy wizualnej w kontekście zjawisk w sztuce dawnej, współczesnej i najnowszej
K_W05, K_W09: posiada podstawową, uporządkowaną wiedzę z zakresu percepcji wzrokowej i teorii formy oraz wpływu uwarunkowań osobowościowych, społecznych, kulturowych na odbiór, interpretację i proces tworzenia informacji wizualnej
Efekty uczenia się - umiejętności
K_U02: potrafi świadomie posługiwać się narzędziami warsztatu artystycznego w celu wykonania pracy plastycznej związanej z zagadnieniami wizualnymi i formalnymi
K_U05: posiada doświadczenie w realizowaniu własnych działań artystycznych opartych na zróżnicowanych stylistycznie koncepcjach wynikających z umiejętności dostrzegania i interpretowania zjawisk wizualnych i formalnych w naturze i w dziełach sztuki
K_U06: Potrafi precyzyjnie i spójnie wypowiadać się na tematy związane z jakościami wizualnymi występującymi w naturze i sztuce
Efekty uczenia się - kompetencje społeczne
K_K07: jest wrażliwy na społeczny kontekst sztuki i potrafi wykorzystać to do realizacji zadań plastycznych
K_K05: posiada świadomość swoich umiejętności formalnych i wiedzy z percepcji dlatego też rozumie potrzebę ciągłego ich doskonalenia
K_K09: jest wrażliwy na problemy moralne i etyczne w własnej i cudzej pracy twórczej
K_K04: jest zdolny do wykorzystywania wyobraźni, intuicji, emocjonalności, zdolności twórczego myślenia i twórczej pracy w trakcie rozwiązywania problemów, adaptowania się do nowych i zmieniających się okoliczności oraz umiejętności kontrolowania własnych zachowań i przeciwdziałania lękom i stresom, jak również sprostania warunkom związanych z publicznymi wystąpieniami lub prezentacjami
Koordynatorzy przedmiotu
W cyklu 2024/25Z: | W cyklu 2025/26Z: |
Metody dydaktyczne
• Metody dydaktyczne eksponujące (pokaz, prezentacja)
• Metody dydaktyczne podające (opis, pogadanka, wykład konwencjonalny, wykład konwersatoryjny, wykład problemowy)
• Metody dydaktyczne poszukujące (metoda ćwiczeniowa, klasyczna metoda problemowa, metoda obserwacji)
Metody dydaktyczne eksponujące
- pokaz
Metody dydaktyczne podające
- wykład problemowy
- wykład informacyjny (konwencjonalny)
- pogadanka
- wykład konwersatoryjny
- opis
Metody dydaktyczne poszukujące
- obserwacji
- ćwiczeniowa
Wymagania wstępne
Nie dotyczy.
Kryteria oceniania
Kryteria oceniania w ramach ćwiczeń:
• obecność na zajęciach
• aktywny udział, zaangażowanie
• ocena śródsemestralnych realizacji praktycznych: poziom rozumienia zagadnień, jakość i oryginalność realizowanych zadań, jakość i biegłość techniczna, umiejętności manualne, właściwe użycie materiałów i technik, staranność wykonania, jakość estetyczna realizacji plastycznych
Kryteria oceniania w ramach wykładu:
• obecność na zajęciach
• aktywny udział, zaangażowanie
• poziom rozumienia zagadnień
• egzamin ustny
Praktyki zawodowe
Literatura
Literatura obowiązkowa
Arnheim, R. (2004). Sztuka i percepcja wzrokowa. Psychologia twórczego oka, Gdańsk: Wydawnictwo słowo/obraz terytoria
Francuz, P. (2013). IMAGIA. W kierunku neurokognitywnej teorii obrazu, Lublin: Wydawnictwo KUL
Grabowska, A., Budohowska, W. (1992). Procesy percepcji, (W:) T. Tomaszewski (red.): Psychologia ogólna. Procesy percepcji. Myślenie i rozwiązywanie problemów. Podejmowanie decyzji (9-57), Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN
Młodkowski, J. (1998). Aktywność wizualna człowieka, Warszawa-Łódź: Wydawnictwo Naukowe PWN
|
W cyklu 2024/25Z:
Literatura obowiązkowa:
Arnheim R.(2004), Sztuka i percepcja wzrokowa. Psychologia twórczego oka. Gdańsk: Słowo/obraz terytoria (wybrane fragmenty)
Didkowska B. (2015), Rysunek dziecka w wieku od 3 do 12 lat a język wizualny nowych mediów. Toruń: Wydawnictwo Naukowe UMK, s. 46 – 68; 100- 117
Francuz P. (2013), Imagia. W kierunku neurokognitywnej teorii obrazu. Lublin: Wydawnictwo KUL
Grabowska, A., Budohowska, W. (1992). Procesy percepcji, (W:) T. Tomaszewski (red.): Psychologia ogólna. Procesy percepcji. Myślenie i rozwiązywanie problemów. Podejmowanie decyzji, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, s. 9-57
Kościelecki St. (1972), Współczesna koncepcja wychowania plastycznego. Warszawa: PWN (wybrane fragmenty)
Młodkowski, J. (1998). Aktywność wizualna człowieka, Warszawa-Łódź: Wydawnictwo Naukowe PWN
Nęcka E., Orzechowski J., Szymura B., Wichary S. (2020). Psychologia poznawcza.
Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, s. 259 - 297
Popek S. (1999). Barwy i psychika. Percepcja, ekspresja, projekcja. Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie – Skłodowskiej
Literatura uzupełniająca:
Arnheim R. (2011), Myślenie wzrokowe. Gdańsk: Słowo/obraz terytoria
Bagiński D. (2021), Obraz. Zagadka wzrokowa. Lublin: Oficyna wydawnicza VIDE
Berger J. (2008), Sposoby widzenia. Warszawa: Fundacja Aletheia
Boehm G. (2014), O obrazach i widzeniu. Antologia tekstów, Kraków: Wydawnictwo UNIVERSITAS
Gombrich E. H.(1981), Sztuka i złudzenie. Warszawa: PIW
Itten J. (2015), Sztuka barwy. Kraków, Wydawnictwo: d2d.pl s.c.
Kandyński W. (1989). Punkt i linia a płaszczyzna. Przyczynek do analizy elementów malarskich. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.
Kędziora Ł. (2022), Sztuka i mózg. W stronę percepcyjnie zorientowanej historii sztuki, Toruń: Wydawnictwo Naukowe UMK
Masland R. (2020). Czego oczy nie widzą. Jak wzrok kształtuje nasze myśli. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie
Mirzoeff N. (2016). Jak zobaczyć świat, Kraków: Wydawnictwo Karakter
Mitchwell W.J.T. (2013). Czego chcą obrazy, Warszawa: Narodowe Centrum Kultury
Rzepińska M. ( 1989). Historia koloru w dziejach malarstwa europejskiego. Warszawa: Wydawnictwo ,,Arkady’’. T.I i II.
Strzemiński Wł. (1974), Teoria widzenia. Kraków: Wydawnictwo Literackie |
W cyklu 2025/26Z:
Literatura obowiązkowa:
Arnheim R.(2004), Sztuka i percepcja wzrokowa. Psychologia twórczego oka. Gdańsk: Słowo/obraz terytoria (wybrane fragmenty)
Didkowska B. (2015), Rysunek dziecka w wieku od 3 do 12 lat a język wizualny nowych mediów. Toruń: Wydawnictwo Naukowe UMK, s. 46 – 68; 100- 117
Francuz P. (2013), Imagia. W kierunku neurokognitywnej teorii obrazu. Lublin: Wydawnictwo KUL
Grabowska, A., Budohowska, W. (1992). Procesy percepcji, (W:) T. Tomaszewski (red.): Psychologia ogólna. Procesy percepcji. Myślenie i rozwiązywanie problemów. Podejmowanie decyzji, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, s. 9-57
Kościelecki St. (1972), Współczesna koncepcja wychowania plastycznego. Warszawa: PWN (wybrane fragmenty)
Młodkowski, J. (1998). Aktywność wizualna człowieka, Warszawa-Łódź: Wydawnictwo Naukowe PWN
Nęcka E., Orzechowski J., Szymura B., Wichary S. (2020). Psychologia poznawcza.
Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, s. 259 - 297
Popek S. (1999). Barwy i psychika. Percepcja, ekspresja, projekcja. Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie – Skłodowskiej
Literatura uzupełniająca:
Arnheim R. (2011), Myślenie wzrokowe. Gdańsk: Słowo/obraz terytoria
Bagiński D. (2021), Obraz. Zagadka wzrokowa. Lublin: Oficyna wydawnicza VIDE
Berger J. (2008), Sposoby widzenia. Warszawa: Fundacja Aletheia
Boehm G. (2014), O obrazach i widzeniu. Antologia tekstów, Kraków: Wydawnictwo UNIVERSITAS
Gombrich E. H.(1981), Sztuka i złudzenie. Warszawa: PIW
Itten J. (2015), Sztuka barwy. Kraków, Wydawnictwo: d2d.pl s.c.
Kandyński W. (1989). Punkt i linia a płaszczyzna. Przyczynek do analizy elementów malarskich. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.
Kędziora Ł. (2022), Sztuka i mózg. W stronę percepcyjnie zorientowanej historii sztuki, Toruń: Wydawnictwo Naukowe UMK
Masland R. (2020). Czego oczy nie widzą. Jak wzrok kształtuje nasze myśli. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie
Mirzoeff N. (2016). Jak zobaczyć świat, Kraków: Wydawnictwo Karakter
Mitchwell W.J.T. (2013). Czego chcą obrazy, Warszawa: Narodowe Centrum Kultury
Rzepińska M. ( 1989). Historia koloru w dziejach malarstwa europejskiego. Warszawa: Wydawnictwo ,,Arkady’’. T.I i II.
Strzemiński Wł. (1974), Teoria widzenia. Kraków: Wydawnictwo Literackie |
Uwagi
|
W cyklu 2024/25Z:
|
W cyklu 2025/26Z:
|
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i
terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: