Problematyka adaptacji wnętrz zabytkowych 1401-PZW-1Z-AW-S2

Celem zajęć jest zapoznanie studentów z problematyką adaptacji zabytkowych wnętrz oraz zasadami prowadzenia procesu konserwatorskiego. Omawiane są metody analizy i oceny wartości zabytku, w tym jego struktury funkcjonalno-przestrzennej i wyposażenia, stanowiące podstawę do formułowania świadomych rozwiązań projektowych.
Program obejmuje zagadnienia związane ze specyfiką adaptacji różnych typów obiektów – od zamków i kamienic po architekturę sakralną, przemysłową i ludową – ze szczególnym uwzględnieniem projektowania wyposażenia wnętrz zabytkowych. Analizowane są również możliwości i ograniczenia wynikające z wprowadzania nowych funkcji użytkowych, takich jak funkcje muzealne, gastronomiczne, mieszkalne czy świeckie w obiektach sakralnych.
Zajęcia mają na celu przygotowanie studentów do odpowiedzialnego i świadomego projektowania w obiektach zabytkowych poprzez samodzielne rozpoznawanie ich wartości oraz dobór adekwatnych rozwiązań architektonicznych i konserwatorskich.

Tematy:
1. Wprowadzenie do przedmiotu i terminologia związana z procesem adaptacji zabytków
2-3. Uwarunkowania wewnętrzne i zewnętrzne kształtujące problematykę konserwatorską w kontekście adaptacji
4. Metoda adaptacji zabytków architektury
(kolejność postępowania, podstawy wniosków i wytycznych programu konserwatorskiego (rozpoznanie, wartościowanie, teoria ochrony i konserwacji zabytków), projekt koncepcyjny, nadzór i dokumentowanie prac).
7-12. Adaptacje zabytków architektury z uwzględnieniem specyfiki podstawowych typów budowli historycznych i ich wnętrz:
zamki i ich ruiny; pałace; kamienice; architektura ludowa (drewniana i murowana); architektura poprzemysłowa; architektura sakralna: adaptacja zabytkowych prezbiteriów do liturgii posoborowej, projektowanie wyposażenia dla zabytkowych wnętrz sakralnych, adaptacja architektury sakralnej na funkcje niesakralne)
13. Adaptacje do celów muzealnych z uwzględnieniem opracowania koncepcji ekspozycji (zasady ogólne oraz w obiekcie zabytkowym)
14. Wybrana problematyka wprowadzania współczesnych funkcji w adaptowanym zabytku: muzealnych, gastronomicznych, mieszkalnych
15. Adaptacja wnętrza zabytku historycznego jako element szerszych działań budowlano-konserwatorskich (np. rozbudowa obiektu)

W cyklu 2025/26Z:

identyczne jak w części A

Całkowity nakład pracy studenta

Godziny realizowane z udziałem nauczycieli: - udział w wykładach – 15 godz. (0,6 ECTS) Czas poświęcony na pracę indywidualną studenta: - czytanie literatury - 5 godz. - przygotowanie do egzaminu - 5 godz. Łącznie czas poświęcony na pracę indywidualną - 10 godz. (0,4 ECTS) Łącznie: 25 godz. (1 ECTS)

Efekty uczenia się - wiedza

W1 Opisuje terminologię i metody postępowania w procesie adaptacji zabytkowej architektury do współczesnych funkcji, w tym konieczność dokonania wartościowania zabytku jako całości, jak i jego poszczególnych elementów; (K_W01) W2 Charakteryzuje różnorodność problematyki konserwatorskiej w odniesieniu do prac projektowych adaptacji zabytku architektury wraz z wyposażeniem wnętrz, w tym – uwarunkowania wpływające na określenie programu konserwatorskiego związanego z adaptacją historycznych budynków; (K_W02, K_W03, K_W04) W3 Opisuje proces i możliwości rozwiązywania problemów wynikających z określonego typu zabytkowego budynku, w kontekście określonych funkcji współczesnych (np. gastronomiczna, hotelarska, muzealnicza, biurowa, handlowa, mieszkaniowa, sakralna). (K_W03, K_W07)

Efekty uczenia się - umiejętności

U1 Analizuje wartości zabytkowe wynikające ze struktury materialnej i niematerialnej danego typu architektonicznego zabytku i jego wyposażenia (K_U02) U2 Wykorzystuje specyfikę projektowania w historycznym budynku, w tym konieczność każdorazowego indywidualnego podejścia do każdego zabytku (K_U02) U3 Wykorzystuje fachową terminologię, odnoszącą się do zakresu adaptacji zabytków (K_U08) U4 Wykorzystuje poprawne rozwiązania architektoniczne w oparciu o wiedzę teoretyczną w procesie projektowania adaptacyjnego zabytku z zachowaniem i wyeksponowaniem jego wartości, zwłaszcza związanych z historycznym układem funkcjonalno-przestrzennym, wystrojem i wyposażeniem. (K_U08)

Efekty uczenia się - kompetencje społeczne

K1 Dostrzega poziom swojej wiedzy i kompetencji oraz konieczności współpracy w procesie projektowym zabytku ze specjalistami innych dziedzin. (K_K01) K2 Dostrzega potrzebę pogłębiania swojej wiedzy o zabytku i jego wartościach każdorazowo przed wykonaniem zadania projektowego związanego z adaptacją. (K_K01) K3 Dostrzega odpowiedzialność projektanta w procesie adaptacji i wpływ na zachowanie wartości zabytkowych budynku i jego wyposażenia. (K_K02, K_K03) K4 Dostrzega rangę zachowania znaczenia historycznego dziedzictwa architektury. (K_K04)

Koordynatorzy przedmiotu

Beata Piaskowska

Metody dydaktyczne

Metody dydaktyczne podające: - prezentacja w terenie, - wykład konwersatoryjny, - dyskusja

Metody dydaktyczne eksponujące

- pokaz

Metody dydaktyczne podające

- wykład konwersatoryjny
- pogadanka

Metody dydaktyczne poszukujące

- klasyczna metoda problemowa
- studium przypadku

Metody dydaktyczne w kształceniu online

- metody wymiany i dyskusji
- metody służące prezentacji treści
- metody odnoszące się do autentycznych lub fikcyjnych sytuacji

Rodzaj przedmiotu

przedmiot obligatoryjny

Wymagania wstępne

brak

Kryteria oceniania

Zaliczenie na ocenę na podstawie egzaminu ustnego. (W1, W2, W3, U1, U2, U3, U4, K1, K2, K3, K4)

Wymagania egzaminacyjne:
1. Wyjaśnienie terminologii, metod i problematyki działań z zakresu adaptacji obiektów historycznych, z uwzględnieniem typów architektury i wprowadzanej nowoczesnej funkcji
2. Analiza materiału ilustracyjnego – studium przypadku – identyfikacja wartości i przyjętych metod, dokonanie krytyki
Kryteria oceniania:
Ndst ≤ 50 %
dst 51-60 %
dst plus 61-70 %
db 71-80 %
db plus 81-90 %
bdb ≥ 91 %

Praktyki zawodowe

nie dotyczy

Literatura

Literatura podstawowa
Akty prawne i instrukcje:
„Dokumenty duszpastersko-liturgiczne Episkopatu Polski 1966-1993, red. Czesław KRAKOWIAK, Leszek ADAMOWICZ, Lublin 1994, s. 301-341:
„Instrukcja Episkopatu Polski o ochronie zabytków i rozwoju sztuki kościelnej z dn. 16.04.1966 r.”, s. 301 .
„Konserwacja i zabezpieczenie sztuki kościelnej z dn. 17.04.1970 r.”, s. 307.
„Normy postępowania w sprawach sztuki kościelnej wydane przez Konferencję Episkopatu Polski z dn. 25.01.1973 r.”, s. 311.
„Wskazania konserwatorskie, Komisji do spraw sztuki kościelnej (br daty)”, s. 331.
„Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane”, Dzu 1994, nr 89, poz. 414 (z późn. zm.) – elementy
„Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 12 kwietnia 2002 r.” ze zm. (Dz.U. Nr 75, poz. 690) .
„Karta Wenecka 1964”, [w:] „Vademecum konserwatora zabytków”, „Biuletyn PKN ICOMOS, R. 1996, s. 19.
Publikacje:
„Adaptacja obiektów zabytkowych do współczesnych funkcji użytkowych”, red. Bogusław SZMYGIN, Warszawa-Lublin 2009..
Janusz KRAWCZYK, „Dialog z tradycją konserwatorską – koncepcja zabytkoznawczej analizy wartościującej”, „Acta Universitatis Nicolai Copernici, Zabytkoznawstwo i Konserwatorstwo”, T. XLIV, 2013, s. 507-531.
„Ochrona, konserwacja i adaptacja zabytkowych murów : Trwała ruina II : problemy utrzymania i adaptacji”, red. Bogusław SZMYGIN, Lublin-Warszawa 2010
Jan TAJCHMAN, „Aranżacja i wyposażenie zabytkowych prezbiteriów adaptowanych do wymogów liturgii posoborowej”, Warszawa 2008.
Jan TAJCHMAN, „Metoda konserwacji i restauracji dziedzictwa architektonicznego w zakresie zabytkowych budowli”, [w:] „Problemy remontowe w budownictwie ogólnym w obiektach zabytkowych”, red. Jerzy Jasieńko, Wrocław 2006, s. 48-66.
Jan TAJCHMAN, Beata PIASKOWSKA, „Na czym polega metoda adaptacji zabytków architektury do współczesnej funkcji”, [w:] „Wartość funkcji w obiektach zabytkowych”, red. Bogusław Szmygin, Warszawa 2014, s. 299-314. Jan TAJCHMAN, „Standardy w zakresie projektowania, realizacji i nadzoru prac konserwatorskich dotyczących zabytkowych obiektów architektury i budownictwa”, wyd. NID, Warszawa 2014.
Jan TAJCHMAN, „Toruńskie zabytki architektoniczne adaptowane na potrzeby Muzeum Okręgowego w Toruniu”, [w:] „Księga pamiątkowa 150-lecia Muzeum Okręgowego w Toruniu 1861-2011”, red. M. Rubnikowicz, Toruń 2011, s. 83-118.
„Zakres i granice ingerencji konserwatorskiej w adaptacji obiektów i zespołów poprzemysłowych”, red. Anetta KĘPCZYŃSKA-WALCZAK, Łódź 2012.
Źródła elektroniczne:
http://architektura.muratorplus.pl
http://www.architektura.pl
http://www.architekturaibiznes.com.pl
http://www.sztuka-architektury.pl
http://www.bryla.pl

W cyklu 2025/26Z:

identyczne jak w części A

Uwagi

W cyklu 2025/26Z:

identyczne jak w części A

Więcej informacji

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu 1401-PZW-1Z-AW-S2 w USOSweb