Projekty artystyczno- edukacyjne 1401-PAE-2L-sm-S1

Semestr Letni.

1. Wprowadzenie do zajęć, zapoznanie z sylabusem, podsumowanie działań pierwszego semestru i wskazanie kolejnych, niezbędnych zadań w procesie dalszych etapów projektu i jego domknięcia.

2. Przedstawienie przez osoby studenckie instytucji i programów, z którymi dojdzie do współpracy i finansowania działań partycypacyjnych, a także ustalenie niezbędnych w tym zakresie formalności. Wykład na temat arteterapii.

3. Zajęcia w wybranej przestrzeni galeryjnej lub muzealnej w Toruniu.

4. Przedłożenie i omówienie przez zespoły studenckie złożonych pism i wniosków oraz omówienie dalszych kroków formalnych. Kontynuacja zagadnień poprzedniego wykładu.

5. Konsultacje na temat kolejnych realizacji merytorycznych projektu edukacyjno-artystycznego. Wykład na temat sztuki jako narzędzia odbudowy zdrowia psychicznego.

6. Przedstawienie przez osoby studenckie dokumentacji działań zespołu wraz z odbiorcami. Wykład odwołujący się do problematyki podejmowanej w projektach.

7. Prezentacja projektu i przedstawienie postępów pracy. Kontynuacja wątków na temat problematyki podjętych działań.

8. Wykład na odwołujący się do zmieniającej się estetyki w sztuce wizualnej i antyestetyki.

9. Zajęcia konsultacyjne. Poruszenie zagadnień na temat odpowiedzialnego designu.

10. Zajęcia w jednej lub kilku przestrzeniach galeryjno-muzealnych.

11. Konsultacje projektowe. Wykład na temat wybranych inkluzywnych przestrzeni muzealnych i ekspozycji.

12. Wykład konwersatoryjny na temat potrzeb i wyzwań kultury wizualnej.

13. Zajęcia konsultacyjne.

14. Prezentacja projektów zaliczeniowych i ich archiwizacja.

15. Podsumowanie powstałych projektów oraz montaż ekspozycji prezentujących plansze i/lub inne obiekty dokumentujące projekt.

Całkowity nakład pracy studenta

30 godz. i 1 pkt ECTS – godziny kontaktowe, ćwiczenia, konsultacje. indywidualne i grupowe 15 godz. i 0,5 pkt ECTS – czas na realizację projektu edukacyjno-artystycznego w placówce edukacyjnej lub kulturalnej. 15 godz. i 0,5 pkt ECTS – czas na opracowanie dokumentacji, ewaluacji i przygotowanie się do przeglądu zaliczeniowego prac. Łącznie: 60 godz. (2 ECTS)

Efekty uczenia się - wiedza

W1: Osoba studencka dysponuje podstawową wiedzą na temat realizacji prac artystycznych oraz środków wyrazu stosowanych w sztukach wizualnych. Opanowała zagadnienia dotyczące technologii i metod w nich wykorzystywanych (K_W07), W2: jest świadoma roli edukacji wizualnej w systemie nauk i posiada podstawowe informacje na temat metod pracy w edukacji artystycznej (K_W08), W3: ma wiedzą o funkcjonowaniu instytucji kultury i aktywności kulturalnej współczesnego społeczeństwa, zwraca również uwagę na lokalne ośrodki kultury (K_W06), W4: łączy wiedzę teoretyczno-metodologiczną zdobytą podczas zajęć wraz z uzyskanymi w trakcie pozostałych ćwiczeń praktycznymi umiejętnościami warsztatowymi, które skutecznie wdraża w działania projektowe. Uwzględnia przy tym specyfikę tematów, wrażliwość na aspekty inkluzywne oraz różnorodność odbiorców, w tym osoby z niepełnosprawnościami (K_W08, K_W09, K_W11), W5: zna reguły przedsiębiorczości, które wykorzystuje w dziedzinie mediów, sztuki i edukacji wizualnej (K_W13).

Efekty uczenia się - umiejętności

U1: Osoba studencka opracowuje i realizuje własne projekty artystyczne i edukacyjne w obszarze sztuki mediów oraz edukacji wizualnej. Sprawnie wykorzystuje zdobyte narzędzia warsztatowe, integrując aspekty estetyczne, społeczne i prawne (K_U01, K_U02, K_U03), U2: samodzielnie projektuje i realizuje inicjatywy artystyczno-edukacyjne, stosując efektywne środki przekazu, dostosowane do odbiorców (K_U05), U3: odpowiedzialnie podchodzi do podejmowanych projektów artystyczno-edukacyjnych, których rezultaty jest w stanie zaprezentować podczas publicznych wystąpień (K_U08), U4: potrafi współpracować w zespole, przyjmując w nim różne role – w razie potrzeby także lidera – sprawnie koordynuje interdyscyplinarne projekty grupowe (K_U09).

Efekty uczenia się - kompetencje społeczne

K1: Osoba studencka samodzielnie realizuje zadania, sprawnie gromadząc, analizując i interpretując informacje, a także rozwijając własne pomysły, formułując krytyczne argumenty oraz efektywnie organizując swoją pracę (K_K01), K2: potrafi komunikować się w sposób przejrzysty i efektywny, aktywnie uczestniczy w życiu społecznym oraz z łatwością inicjuje i współtworzy projekty kulturalne, również integracyjne, na poziomie lokalnym, krajowym i europejskim. Umiejętnie prezentuje treści działań partycypacyjnych, korzystając przy tym z narzędzi cyfrowych (K_K02, K_K06, K_K08, K_K11).

Koordynatorzy przedmiotu

W cyklu 2024/25L:

Marcin Jaworski

W cyklu 2025/26L:

Ewa Sobczyk

Metody dydaktyczne

Stosowane metody realizacji zajęć: - wykład konwersatoryjny, - metoda projektów: samodzielna praca osób studenckich, działanie w małych zespołach, działanie na forum całej grupy.

Metody dydaktyczne eksponujące

- pokaz

Metody dydaktyczne podające

- wykład problemowy
- wykład konwersatoryjny

Metody dydaktyczne poszukujące

- projektu

Metody dydaktyczne w kształceniu online

- metody rozwijające refleksyjne myślenie
- metody odnoszące się do autentycznych lub fikcyjnych sytuacji
- metody integracyjne
- metody oparte na współpracy

Wymagania wstępne

Wiedza i umiejętności w zakresie edukacji artystycznej, sztuki i kultury zdobyta na pierwszym roku studiów oraz pierwszym semestrze drugiego roku.

Kryteria oceniania

Wymagania dotyczące zaliczenia:
- pełna* obecność na zajęciach (możliwe są wyłącznie dwie, nieusprawiedliwione nieobecności, każda dodatkowa wymaga usprawiedliwienia - najpóźniej do tygodnia po absencji, zgodnie z regulaminem studiów),
- zaangażowanie i aktywność (K_U05, K_U11, K_K03, K_K08, K_K10),
- realizacja założeń (zgodnie z przewidzianym harmonogramem znajdującym się w opisie zajęć sylabusa), do których w semestrze letnim należą:
• dalsze prowadzenie dokumentacji, na podstawie której powstaną kolejne prezentacje przedstawiane podczas zajęć, umożliwiając wskazanie postępu i zawansowania prac,
• realizacja projektu i jego prezentacja wraz z:
 przeprowadzonym i uwiecznionym działaniem edukacyjno-artystycznym,
 przedstawieniem stworzonych na potrzeby projektu obiektów (jeżeli takie powstały), stanowiących podstawę działań lub je wspomagających,
 rozliczeniem się z programu finansującego,
 archiwizacją projektu,
 wykonaniem plansz lub innych obiektów opisujących i dokumentujących projekt, który stanie się częścią ekspozycji katedralnej montowanej przez wszystkie zespoły projektowe.
Na ocenę mają wpływ także: kompletność przeprowadzonego projektu, jego adekwatność, i oryginalność. (K_K09, K_W02, K_W11, K_W12, K_W14, K_U03, K_U04, K_K03, K_K07, K_K08).
*brak spóźnień czy wcześniejszego wychodzenia z zajęć bez wyraźnej przyczyny czy powiadomienia

Praktyki zawodowe

Nie dotyczy.

Literatura

Literatura podstawowa (obowiązkowa):
18. Międzynarodowe Warsztaty Niepokoju Twórczego. Kieszeń Vincenta. Poznań 6–9 maja 2019, katalog, red. Wieczorek T. (2019), Poznań: Centrum Sztuki Dziecka w Poznaniu.
ABC – gość niepełnosprawny w muzeum, red. Grzonkowska J. (2013), Warszawa: Narodowy Instytut Muzealnictwa i Ochrony Zbiorów.
ABC – gość niepełnosprawny w muzeum. Niepełnosprawność intelektualna, autyzm, grupy zróżnicowane, cz. 2 (2015), Warszawa: Narodowy Instytut Muzealnictwa i Ochrony Zbiorów.
Audiodeskrypcja. Obraz słowem malowany. Standardy tworzenia audiodeskrypcji do produkcji audiowizualnych, oprac. Szymańska B., Strzymiński T. (2010), Białystok: Fundacja Audiodeskrypcja, https://www.nim.gov.pl/files//articles/147/Szymanska_Strzyminski_standardy_audiowizualne_29_9_2010.pdf, dostęp: 24.08.2025.
Audiodeskrypcja – zasady tworzenia, oprac. Künstler I., Butkiewicz U., Więckowski R., Fundacja Kultury bez Barier, https://kulturabezbarier.org/wp-content/uploads/2019/12/Audiodeskrypcja-zasady-tworzenia.pdf, dostęp: 24.08.2025.
Bakke M. (2010), Bio-transfiguracje. Sztuka i estetyka posthumanizmu, Poznań: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza.
Brown T. (2013), Zmiana przez design. Jak design thinking zmienia organizacje i pobudza innowacyjność, współp. Katz B., tłum. Höffner M., Wrocław: Instytut Dziennikarstwa i Komunikacji Społecznej. Uniwersytet Wrocławski – Kraków: Wydawnictwo Libron - Filip Lohner.
Dewey J. (1975), Sztuka jako doświadczenie, tłum. Potocki A., wstęp Wojnar I., Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich – Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk.
Dmitruczuk A. (2019), Sztuka publiczna w przestrzeni miejskiej – rozważania na wybranych przykładach, [w:] Animowanie miasta. Gdańsk przestrzenią artystów. Badania studenckie Uniwersytetu Gdańskiego, s. 36–64.
Edukacja wizualna osób niewidomych w zakresie sztuki. Wybrane zagadnienia, red. Śmiechowskiej-Petrovskij E. (2021), Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego.
Giżycki M. (2002), Słownik kierunków, ruchów i kluczowych pojęć sztuki drugiej połowy XX wieku, Gdańsk: Słowo/obraz terytoria.
Gołębniak B.D. (2006), Uczenie metodą projektów, Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne.
Hopfinger M. (1985), Kultura współczesna – audiowizualność, Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.
Instrukcja tworzenia i adaptowania ilustracji i materiałów tyflograficznych dla uczniów niewidomych. Opracowana na zlecenie Departamentu Zwiększania Szans Edukacyjnych Ministerstwa Edukacji Narodowej przez zespół tyflopedagogów ze Specjalnych Ośrodków Szkolno-Wychowawczych w Polsce w składzie: Marek Jakubowski (Owińska), Krystyna Kauba (Laski), Leszek Ogórek, Jolanta Ogórek (Kraków), Iwona Pawłowska (Warszawa), Alina Talukder (Owińska), s. Elżbieta Więckowska (Laski), red. s. Więckowska E. (2011), Bydgoszcz, Laski, Kraków, Owińska, https://pzn.org.pl/wp-content/uploads/2016/07/instrukcja_tworzenia_i_adaptowania_ilustracji_i_materialow_tyflograficznych_dla_niewidomych.pdf, dostęp: 24.08.2025.
Izdebska K., Klein M. (2021), Społeczny wymiar dizajnu, Warszawa: Difin.
Kaczmarek J. (2001), Joseph Beuys. Od sztuki do społecznej utopii, Poznań: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza.
Kaczorowska B., Karczewski L., Mądrzycka-Adamczyk K., Pawlikowska M., Wiktorko M., Wlazeł M., Wojciechowska-Sej A. (2015), Książka do zobaczenia, Łódz: Łódzkie Towarzystwo Zachęty Sztuk Pięknych – Muzeum Sztuki w Łodzi.
Karolak W. (2005), Warsztaty twórcze – warsztaty artystyczne, Kielce: Wydawnictwo Jedność.
Kisiel P. (2003), Współczesna kultura artystyczna: społeczny wymiar uczestnictwa, Kraków: Wydawnictwo AE.
Kluszczyński R.W. (2010), Sztuka interaktywna – od dzieła instrumentu do interaktywnego spektaklu, Warszawa: Wydawnictwo Akademickie i Profesjonalne.
Krzysztof Wodiczko Przejście 1969–1979 (2013), wstęp Czubak B., Warszawa: Fundacja Profile.
„Kultura Współczesna. Teoria. Interpretacje. Praktyka”, 3 (115), Warszawa: Narodowe Centrum Kultury, https://nck.pl/wydawnictwo/kultura-wspolczesna/archiwum/dostepnosc-kultury-wizualnej, dostęp: 25.08.2025.
Majewski T. (2002), Tyflopsychologia rozwojowa. Psychologia dzieci niewidomych i słabowidzących, [w:] Zeszyty Tyflologiczne, 20, Warszawa: Polski Związek Niewidomych, https://docer.pl/doc/ec8c8x0, dostęp: 25.08.2025.
Manovich L. (2006), Język nowych mediów, tłum. Cypryański P., Warszawa: Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne.
McLuhan M. (2004), Zrozumieć media. Przedłużenia człowieka, wprow. Lapham L.H., tłum. Szczucka N., Warszawa: Wydawnictwo Naukowo-Techniczne.
Mersch D. (2010), Teorie mediów, tłum., Krauss E., Warszawa: Wydawnictwo Sic!
Mikina A., Zając B. (2001), Jak wdrażać metodę projektów? Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls.
Moch W. (2016), Street art i graffiti. Litery, słowa i obrazy w przestrzeni miasta, Bydgoszcz: Wydawnictwo Uczelniane Wyższej Szkoły Gospodarki w Bydgoszczy.
Mówi obraz, oprac. zb. (2024), Lublin: Muzeum Narodowe w Lublinie.
Nalaskowski S. (1998), Metody nauczania, Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek.
Nęcka E. (2002), Psychologia twórczości, Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.
Nęcka E. (1998), Trening twórczości. Podręcznik dla psychologów, pedagogów i nauczycieli. Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls.
Nowa audiowizualność – nowy paradygmat kultury?, red. Wilk E., Kołasińska-Pasterczyk I. (2008), Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Papanek V. (2012), Dizajn dla realnego świata. Środowisko człowieka i zmiana społeczna, tłum. Holzman J., Łódź: Recto Verso.
Pater-Ejgierd N. (2010), Kultura wizualna a edukacja, Poznań: Fundacja Tranzyt.
Pawłowska A., Sowińska-Heim J. (2016), Audiodeskrypcja dzieł sztuki. Metody, problemy, przykłady, Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego – Muzeum Miasta Łodzi.
Przestrzeń do dialogu. Praktyczny podręcznik o tym, jak prowadzić partycypację społeczną w planowaniu przestrzennym, oprac. zb.,Warszawa: Ministerstwo Inwestycji i Rozwoju Departament Polityki Przestrzennej, https://partycypacjaobywatelska.pl/
wp-content/uploads/2018/07/Przestrzen_do_dialogu_publikacja.pdf, dostęp: 24.08.2025.
Przewodnik po dostępności, red. Więckowski R., Fundacja Kultury bez Barier, https://kulturabezbarier.org/wp-content/uploads/2019/12/Otwarci-dla-wszystkich-publikacja-www.pdf, dostęp: 24.08.2025.
Rekomendacje dotyczące udostępniania instytucji muzealnych osobom z niepełnosprawnością wzroku i tworzenia audiodeskrypcji do dzieł plastycznych, oprac. Szymańska B., Fundacja Audiodeskrypcja – Narodowy Instytut Muzealnictwa i Ochrony Zbiorów, https://www.nim.gov.pl/files//articles/147/Rekomendacje_dotyczace_audiodeskrypcji_w_muzeach.pdf, dostęp: 24.08.2025.
Rewers E. (2010), Miasto-twórczość. Wykłady krakowskie, Kraków: Akademia Sztuk Pięknych im. J. Matejki. Wydział Architektury Wnętrz.
Szarota Z. (2010), Starzenie się i starość w wymiarze instytucjonalnego wsparcia na przykładzie Krakowa, Kraków: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Pedagogicznego.
Sztuka współczesna dla wszystkich dzieci, książka na podst. koncepcji Marka Goździewskiego i Joanny Rentowskiej, red. Pieńkos J., skrótów wywiadów dokonała Zofia Dubowska-Grynberg (2005), Warszawa: Zachęta Narodowa Galeria Sztuki.
Szymański M.S. (2000), O metodzie projektów. Z historii, teorii i praktyki pewnej metody kształcenia, [w:] „Kwartalnik Pedagogiczny, R. 46, nr 3–4, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe – Warszawa: Wydawnictwo Akademickie Żak, s. 212-217.
Więckowska E. (2009a), Tyflografika, [w:] „Szkoła Specjalna”, nr 1, Warszawa: Wydawnictwo Akademii Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej, s. 53–65.
Włodarczyk W. (1996). Nowy obszar sztuki. Działania i dokumentacje, [w:] Sztuka świata, t.10, Warszawa: Wydawnictwo Arkady, s. 121–143.
Wodiczko K. (1995), Sztuka publiczna, red. Rypson P., Warszawa: Centrum Sztuki Współczesnej.
Żmijewski A. (2008), Drżące ciała. Rozmowy z artystami, Bytom: Bytomskie Centrum Kultury – CSW Kronika – Warszawa: Wydawnictwo Krytyki Politycznej.
Literatura uzupełniająca
Arnheim R. (2019), Sztuka i percepcja wzrokowa: psychologia twórczego oka, tłum. Mach J., Łódź: Wydawnictwo Officyna s.c.
Skowron-Baka K. (2025), Feminizm to weganizm. Dlaczego feministki powinny walczyć o prawa zwierząt, Warszawa: Wydawnictwo krytyki politycznej.
Berleant A. (2007), Prze-myśleć estetykę. Niepokorne eseje o estetyce i sztuce, tłum. Korusiewicz M., Markiewka T., red. Wilkoszewska K., Kraków: Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych Universitas.
Dziamski G. (2009). Sztuka po końcu sztuki. Sztuka początku XXI wieku, Poznań: Galeria Miejska Arsenał.
Dziuban A. (2013), Gry z tożsamością. Tatuowanie ciała w indywidualizującym się społeczeństwie polskim, Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika.
Eco U. (2009), Od drzewa do labiryntu: studia historyczne o znaku i interpretacji, tłum. Jurkowlaniec G. et al., red. Baran B., Warszawa: Wydawnictwo Aletheia.
Gombrich E.H. (2016), O sztuce, tłum. Dolińska M. et al., Poznań: Dom Wydawniczy Rebis.
Piotrowski P. (2011), Muzeum krytyczne, Poznań: Dom Wydawniczy Rebis.
Przestrzeń Sztuki: obrazy, słowa, komentarze, red. Popczyk M. (2005), Katowice: Wydawnictwo Akademii Sztuk Pięknych w Katowicach.
Vopel, K.W. (1999), Zabawy interakcyjne, cz. 1-6, tłum. Malcher R., Jałowiec M., Kielce: Wydawnictwo Jedność.
Polecane strony internetowe: https://avt.ils.uw.edu.pl, http://cedunis.org.pl, https://formy.xyz, https://kulturabezbarier.org, https://nck.pl, https://www.pzg.org.pl, https://pzn.org.pl, https://trakt.org.pl.
Polecane linki:
https://apisf.artmuseum.pl/uploads/files/67b49c94c2acd306231657.pdf, https://artmuseum.pl/wystawy/wystawa-niestala, https://formy.xyz/artykul/wywiad-to-nie-wszystko-o-partycypacyjnych-metodach-projektowania, https://www.mocak.pl/tyflomuzeum-o-udostepnianiu-sztuki-osobom-z-dysfunkcja-wzroku-z-robertem-wieckowskim-rozmawia-maria-prawelska, https://polin.pl/pl/oprowadzania-z-tyflografikami-i-audiodeskrypcja-po-wystawie-stalej, https://pzn.org.pl/egzotyczne-tyflografiki-w-muzeum-azji-i-pacyfiku, https://pzn.org.pl/narzedzia-dotykowe-jak-male-dziela-sztuki https://pzn.org.pl/oprowadzanie-z-audiodeskrypcja-po-wystawie-refugees-welcome, https://trakt.org.pl/sztuka-coraz-bardziej-dostepna-dla-osob-niewidomych-i-slabowidzacych-muzeum

Więcej informacji

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu 1401-PAE-2L-sm-S1 w USOSweb