Historia Sztuki Nowoczesnej (II)- Sztuka Współczesna 1401-HSW-3L-DM
(dot. architektury – 15 godz.)
Wykład poświęcony prezentacji zjawisk i tendencji w architekturze powszechnej XX wieku w ujęciu problemowo-historycznym. Twórczość architektoniczna rozpatrywana będzie na tle przemian społeczno-kulturowych i politycznych.
1. Modernizm
Wskazanie podstaw i założeń stylu; poruszane są zagadnienia twórczości przedstawicieli De Stijl, Konstruktywizmu, Bauhausu w aspekcie odniesień do planowania miast, kształtu i funkcji współczesnej architektury, roli jaką ma ona pełnić w kontekście potrzeb społecznych i ekonomicznych. Prezentowane są sylwetki i twórczość wybranych architektów europejskich. Omawiane jest znaczenie wystawy „Architektura międzynarodowa” w Museum of Modern Art w Nowym Jorku.
Poruszane są zagadnienia z dziedziny architektury mieszkaniowej: nowatorskie rozwiązania, wpływ czynników społeczno-ekonomicznych, estetycznych i politycznych na formę budynków mieszkalnych i - organizujących je w określone struktury miejskie – osiedli. Omawiane są wystawy budowlane, na których prezentowano prototypowe rozwiązania urbanistyczne i architektoniczne. Poruszone są zarówno zagadnienie architektury jednorodzinnej, willowej, jak i wielorodzinnej, w tym koncepcja corbusierowskiej „maszyny do mieszkania”. Temat omówiony w oparciu o twórczość F.L.Wrighta, A.Loosa, L.Miesa van der Rohe, Le Corbusiera, , A.Aalto i in. Osobne zagadnienie stanowi amerykański program Case Study House.
Koncepcje modernistycznych miast w oparciu o projekty niezrealizowane (np. Ville Contemporaine, Plan Voisin, projekt dla Schelde, Algieru, Saint-Dié itp.) oraz konkretne realizacje (np. Brasilia, Chandigarh i in.).
Prezentacja utopijnych koncepcji budowy domów i rozplanowania miast, działalność angielskiej grupy Archigram i matabolistów japońskich oraz recepcja tejże działalności na przełomie XX i XXI wieku; omówienie powojennej architektury japońskiej w oparciu o twórczość Kenzo Tange, Kisho Kurokawy, Araty Isozaki i in.
2. Postmodernizm
W trakcie wykładu omawiane są podstawy i założenia stylu, prezentowane są zagadnienia krytyki architektonicznej, zwłaszcza w odniesieniu do twórczości czołowych przedstawicieli modernizmu; istotne będzie odnajdywanie i rozumienie cytatów architektonicznych oraz pastiszu w dziełach postmodernistycznych; omówiony zostanie nurt neomodernizmu i nowego odczytania spuścizny architektonicznej pochodzącej z 1 połowy XX wieku. Różnorodność rozwiązań architektonicznych omówiona zostanie w oparciu o zrealizowane obiekty (m.in. autorstwa R.Venturiego, R.Meiera, Ch.Moora, M.Gravesa, J.Stirlinga i in.).
3. Dekonstruktywizm
W trakcie wykładu omawiane są podstawy i założenia programowe stylu; wskazane jest znaczenie konstruktywizmu rosyjskiego i modernizmu na ukształtowanie nowego języka wypowiedzi architektonicznej; omówiona jest wystawa inaugurująca działalność dekonstruktywistów z przedstawieniem sylwetek i twórczości uczestników; Wykład poparty jest licznymi przykładami niezrealizowanych koncepcji i rysunków architektonicznych pochodzących z wczesnych lat 80-tych XX wieku oraz wykonanych obiektów z końca XX wieku i początku XXI.
(cz. MALARSTWO 30h)
W trakcie wykładu omawiane są najważniejsze nurty w malarstwie europejskim, amerykańskim i polskim od połowy lat 40 tych XX wieku do początku XXI wieku. Dlatego w ramach wykładu szczegółowo charakteryzowane są kierunki, grupy artystyczne i dorobek twórców o charakterze przełomowym.
TEMATY
1. Lata 1945-1948 w malarstwie polskim, Wystawa Sztuki Nowoczesnej w Krakowie
Andrzej Wróblewski (2h)
2. Geneza i cechy realizmu socjalistycznego. Przedstawiciele tego nurtu w malarstwie polskim (2h)
3. Malarstwo abstrakcyjne lata 40.te i 50.te. Geneza szkoły nowojorskiej. Malarze imigranci. (Arshile Gorky). Ekspresjonizm abstrakcyjny (Jackson Pollock). Willem de Kooning, Robert Motherwell, Franz Kline. Color field painting (Mark Rothko, Clyfford Still, Ad Reinhard). Szkoła Pacyfiku (Mark George Tobey). (4h)
4. Malarstwo materii ( Jean Fautrier, Wols). Art brut (Jean Dubuffet). COBRA (2h)
5. Arsenał 1955 i jego znaczenie dla malarstwa polskiego. Waldemar Cwenarski, Jacek Sempoliński, Jacek Sienicki, Jan Dziędziora, Marek Oberländer (2h)
6. Malarstwo polskie po połowie lat 50.tych: Grupa 55; Grupa Zamek; II Grupa Krakowska
(m.in.:Tadeusz Kantor, Tadeusz Brzozowski, Maria Jarema, Jadwiga Maziarska, Erna Rosenstein, Kazimierz Mikulski, Jerzy Nowosielski) (4h)
7. Koloryzm w malarstwie polskim po II wojnie światowej: szkoła sopocka, Artur Nacht-Samborski, Piotr Potworowski, Jan Cybis, Tadeusz Dominik, Stanisław Fijałkowski, Aleksander Kobzdej, Rajmund Ziemski, Wojciech Fangor, Stefan Gierowski, Leon Tarasewicz (3h)
8. Nowy Realizm (Gerhard Richter, Sigmar Polke). Szkoła londyńska (Francis Bacon, Lucian Freud) (2h)
9. Pop-art w Europie (Richard Hamilton, Eduardo Poalozzi) Independent Group, Wystawa This is Tommorow. Przedstawiciele pop-artu w Stanach Zjednoczonych (Jasper Johns, Robert Rauschenberg, Andy Warchol, Roy Lichtenstein, Claes Oldenburg, Tom Wesselmann) (2h)
10. Hiperrealizm w malarstwie amerykańskim (Ralph Goings, Chucks Close) (3h)
11. Grupa Neo-Neo-Neo, Grupa Śmietanka, Łukasz Korolkiewicz, Ewa Kuryluk, Edward Dwurnik, Roman Opałka, Wojciech Fangor (2h)
12. Grupa Wprost, Gruppa i nurt neoekspresjonizmu (2h)
|
W cyklu 2022/23Z:
(dot. architektury – 15 godz.) Wykład poświęcony prezentacji zjawisk i tendencji w architekturze powszechnej XX wieku w ujęciu problemowo-historycznym. Twórczość architektoniczna rozpatrywana będzie na tle przemian społeczno-kulturowych i politycznych. 1. Modernizm |
W cyklu 2023/24Z:
(dot. architektury – 15 godz.) Wykład poświęcony prezentacji zjawisk i tendencji w architekturze powszechnej XX wieku w ujęciu problemowo-historycznym. Twórczość architektoniczna rozpatrywana będzie na tle przemian społeczno-kulturowych i politycznych. 1. Modernizm |
W cyklu 2024/25Z:
(dot. architektury – 15 godz.) Wykład poświęcony prezentacji zjawisk i tendencji w architekturze powszechnej XX wieku w ujęciu problemowo-historycznym. Twórczość architektoniczna rozpatrywana będzie na tle przemian społeczno-kulturowych i politycznych. 1. Modernizm |
W cyklu 2025/26Z:
(dot. architektury – 15 godz.) Wykład poświęcony prezentacji zjawisk i tendencji w architekturze powszechnej XX wieku w ujęciu problemowo-historycznym. Twórczość architektoniczna rozpatrywana będzie na tle przemian społeczno-kulturowych i politycznych. 1. Modernizm |
Całkowity nakład pracy studenta
Efekty uczenia się - wiedza
Efekty uczenia się - umiejętności
Efekty uczenia się - kompetencje społeczne
Metody dydaktyczne
Metody dydaktyczne podające
Wymagania wstępne
Koordynatorzy przedmiotu
Kryteria oceniania
Egzamin pisemny w formie testu po zakończeniu semestru - K_W01, K_W02
Kryteria oceniania:
ocena uśredniona z dwóch części tekstu: z malarstwa i z architektury.
Skala ocen:
100 % – 95 % 5
94 % – 85 % 4+
84 % – 75 % 4
74 % – 65 % 3+
64 % – 50 % 3
49 % – 0 % 2
Literatura
Literatura z dziedziny architektury:
Obowiązkowa:
1. Gössel P., Leuthäuser G., Architektura XX wieku, Kolonia 2006 (Architecture in the Twentieth Centry, Köln 1991)
2. Ghirardo D., Architektura po modernizmie, wyd.VIA, 1999.
3. Jencks Ch., Architektura postmodernistyczna, Warszawa 1987.
4. Wujek J., Mity i utopie architektury XX wieku, Warszawa 1986.
5. Watkin D., Historia architektury zachodniej, Warszawa 2001, s. 490-589.
Uzupełniająca (nieobowiązkowa):
1. Banham R., Rewolucja w architekturze, Warszawa 1979
2. Baumgarth Ch., Futuryzm, Warszawa 1987
3. Berkel B., Bos C., Niepoprawni wizjonerzy, Warszawa 2000
4. Biegański P., U źródeł architektury współczesnej, Warszawa 1972.
5. Blake P., Ludwig Mies van der Rohe – architektura i struktura, Warszawa 1991.
6. Boesiger W., Le Corbusier. Oeuvre complète, Zurich 1929-1958
7. Bonta J., Ludwig Mies van der Rohe, Warszawa 1983.
8. Fiałkowski W., Siedmiu architektów XX wieku, Warszawa 1981
9. Gans D., The Le Corbusier Guide, New York 2000
10. Giedion S., Przestrzeń-czas-architektura, Warszawa 1975.
11. Jencks Ch., Architektura późnego modernizmu, Warszawa 1989
12. Jencks Ch., Ruch nowoczesny w architekturze, Warszawa 1987.
13. Kotula A., Krakowski P., Architektura współczesna, Kraków 1967.
14. Kosa Z., Kenzo Tange, Warszawa 1977.
15. Kucharzewska J., Współczesna architektura i urbanistyka Pekinu w kontekście warunków politycznych, Toruń 2016.
16. Lahti L., Alvar Aalto 1898-1976. Raj dla zwykłego człowieka, Köln 2006
17. Máté P., Richard Neutra, Warszawa 1978.
18. Naylor G., Bauhaus, Warszawa 1977.
19. Nagy E., Le Corbusier, Warszawa 1977
20. Norberg-Schulz Ch., Znaczenie w architekturze Zachodu, Warszawa 1999
21. Olszewski A., Nowa forma w architekturze polskiej, 1900-1925, Warszawa 1967
22. Overy P., De Stijl, Warszawa 1979.
23. Pawley M., Norman Foster. A Global Architecture, London 1999
24. Rasmussen S.E., Odczuwanie architektury, Warszawa 1999
25. Sakellaridou I., Mario Botta. Architectural Poetics, New York 2000
26. Sarnitz A., Adolf Loos, Bonn 2003
27. Sławińska J., Ekspresja sił w nowoczesnej architekturze, Warszawa 1997
28. Springer, Źle urodzone. Reportaże o architekturze PRL-u, Kraków 2011.
29. Stopczyk S., Ekspresjonizm, Warszawa 1987.
30. Tzonis A., Santiago Calatrava. The Poetics of Movement, London 2000
31. Włodarczyk J., Prawda i kłamstwa architektury, Wydawnictwo Politechniki Białostockiej 2009.
32. Winskowski P., Modernizm przebudowany. Inspiracje techniką w architekturze u progu XXI wieku, Kraków 2000.
33. Wisłocka I., Dom i miasto jutra, Warszawa 1971
34. Zumthor P., Myślenie architekturą, Kraków 2011
(Literatura z dziedziny malarstwa)
(Literatura z dziedziny malarstwa-wybrane fragmenty podane na zajęciach)
Sztuka Świata, t.10, Warszawa 1996
Alicja Kępińska, Nowa Sztuka. Sztuka polska w latach 1945-1978, Warszawa 1981
Adam Kotula, Krakowski Piotr, Sztuka abstrakcyjna, Warszawa 1973
Izabela Kowalczyk, Ciało i władza. Polska sztuka krytyczna lat 90. Warszawa 2002
Piotr Krakowski, O sztuce nowe i najnowszej, Warszawa 1984
Piotr Piotrowski, Awangarda w cieniu Jałty: sztuka w Europie Środkowo-Wschodniej w latach 1945-1989, Rebis, Poznań, 2005
Barbara Rose, Malarstwo amerykańskie XX wieku, Warszawa 1991
Anda Rottenberg, Sztuka w Polsce 1945-2005, Warszawa 2005
Aleksander Wojciechowski, Młode malarstwo polskie, 1944-1974, wyd. 2, Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk-Łódź 1983
Wojciech Włodarczyk, Socrealizm. Sztuka polska w latach 1950-1954, Kraków 1991
Aleksander Wojciechowski, Czas nadziei, czas smutku. Sztuka niezależna lat osiemdziesiątych, Warszawa 1992
Małgorzata Geron, The early years of the Faculty of Fine Arts at the Nicolaus Copernicus University in Toruń (1945-1950), [w:]Edukacja artystyczna i krytyka artystyczna w Europie Środkowej i Wschodniej w 20 i 21 wieku / Geron Małgorzata, Malinowski Jerzy (red.), Sztuka Europy Wschodniej / Искусство Восточной Европы / Art of the East Europe, 2021, vol. 9, Warszawa | Toruń, Polski Instytut Studiów nad Sztuką Świata, Wydawnictwo Tako, s.49-60.
Małgorzata Geron, L’esposizione Arte italiana contemporanea alla Galeria Zachęta (1968), [w:] Contatti artistici polacco-italiani 1944–1980. Anni ’40 – Architettura – Arti visive, A cura di Jerzy Malinowski&Anna Jagiełło, World Art Studies, 2023, vol. 23, Warsaw, Polish Institute of World Art Studies, s.149-155 .
|
W cyklu 2022/23Z:
Literatura z dziedziny architektury: Małgorzata Geron, The early years of the Faculty of Fine Arts at the Nicolaus Copernicus University in Toruń (1945-1950), [w:]Edukacja artystyczna i krytyka artystyczna w Europie Środkowej i Wschodniej w 20 i 21 wieku / Geron Małgorzata, Malinowski Jerzy (red.), Sztuka Europy Wschodniej / Искусство Восточной Европы / Art of the East Europe, 2021, vol. 9, Warszawa | Toruń, Polski Instytut Studiów nad Sztuką Świata, Wydawnictwo Tako, s.49-60. |
W cyklu 2023/24Z:
Literatura z dziedziny architektury: Małgorzata Geron, The early years of the Faculty of Fine Arts at the Nicolaus Copernicus University in Toruń (1945-1950), [w:]Edukacja artystyczna i krytyka artystyczna w Europie Środkowej i Wschodniej w 20 i 21 wieku / Geron Małgorzata, Malinowski Jerzy (red.), Sztuka Europy Wschodniej / Искусство Восточной Европы / Art of the East Europe, 2021, vol. 9, Warszawa | Toruń, Polski Instytut Studiów nad Sztuką Świata, Wydawnictwo Tako, s.49-60. |
W cyklu 2024/25Z:
Literatura z dziedziny architektury: Uzupełniająca (nieobowiązkowa): Literatura z dziedziny malarstwa: Małgorzata Geron, The early years of the Faculty of Fine Arts at the Nicolaus Copernicus University in Toruń (1945-1950), [w:]Edukacja artystyczna i krytyka artystyczna w Europie Środkowej i Wschodniej w 20 i 21 wieku / Geron Małgorzata, Malinowski Jerzy (red.), Sztuka Europy Wschodniej / Искусство Восточной Европы / Art of the East Europe, 2021, vol. 9, Warszawa | Toruń, Polski Instytut Studiów nad Sztuką Świata, Wydawnictwo Tako, s.49-60. |
W cyklu 2025/26Z:
Literatura z dziedziny architektury: Uzupełniająca (nieobowiązkowa): Literatura z dziedziny malarstwa: Małgorzata Geron, The early years of the Faculty of Fine Arts at the Nicolaus Copernicus University in Toruń (1945-1950), [w:]Edukacja artystyczna i krytyka artystyczna w Europie Środkowej i Wschodniej w 20 i 21 wieku / Geron Małgorzata, Malinowski Jerzy (red.), Sztuka Europy Wschodniej / Искусство Восточной Европы / Art of the East Europe, 2021, vol. 9, Warszawa | Toruń, Polski Instytut Studiów nad Sztuką Świata, Wydawnictwo Tako, s.49-60. |
Uwagi
|
W cyklu 2022/23Z:
Ze względu na epidemię COVID-19 egzamin odbędzie się w formie testu przez platformę Microsoft Teams |
W cyklu 2023/24Z:
Ze względu na epidemię COVID-19 egzamin odbędzie się w formie testu przez platformę Microsoft Teams |
W cyklu 2024/25Z:
Ocena uśredniona zostanie wystawiona z dwóch części testu: z malarstwa i z architektury. Skala ocen: |
W cyklu 2025/26Z:
Ocena uśredniona zostanie wystawiona z dwóch części testu: z malarstwa i z architektury. Skala ocen: |
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: