Dawne rzemiosła artystyczne 1401-DR-AW-1Z-S2

Przedmiot podzielony jest na cztery części:

W S T Ę P D O H I S T O R I I R Z E M I O S Ł A R T Y S T Y C Z N Y C H (15 h):

1. POJĘCIE RZEMIOSŁA ARTYSTYCZNEGO; terminologia; stosunek do architektury i sztuk plastycznych; rzeczy i przedmioty estetyczne.
2. Rzemiosło artystyczne od STAROŻYTNOŚCI po ŚREDNIOWIECZE (czasy wędrówek ludów, okres karoliński, ottoński, romanizm i gotyk).
4. RENESANS I MANIERYZM, motywy klasyczne w dekoracji; Italia; Francja; Niderlandy; Niemcy płd.
5. BAROK w rzemiośle artystycznym (BAROK EKSPRESYJNY oraz BAROK KLASYCYZUJĄCY i sztuka dworska Ludwika XIV).
6. REGENCJA, ROKOKO, KLASYCYZM – Francja i jej oddziaływanie na Europę; sztuka dworska i jej wpływ na inne warstwy społeczne; znaczenie meblarstwa; komfort i użyteczność.
7. BIEDERMEIER (rosnące znaczenie prostoty w urządzaniu wnętrz; kwestia „mieszczańskości”) oraz HISTORYZM (powrót do bogactwa form; wnętrza arystokracji jako wzór).
8. SECESJA – ART DÉCO – BAUHAUS. Przełom wieków jako przełom w sztuce. Związki sztuki z przemysłem.

H I S T O R I A M E B L A R S T W A (15 h):

1. PODSTAWOWE POJĘCIA meblarstwa. MATERIAŁY stosowane w meblarstwie. TECHNIKA I TECHNOLOGIA.
2. Początki MEBLARSTWA W STAROŻYTNOŚCI: Egipt, Grecja, Rzym
2. ŚREDNIOWIECZNE meble świeckie (wyposażenie wnętrz) i mobiliarz kościelny (armaria, stalle, szafy zakrystyjne).
3. Meblarstwo RENESANSOWE – typy, formy nowe techniki dekoracje.
4. Meblarstwo BAROKU (barok ekspresyjny i barok klasycyzujący Ludwika XIV). CASE STUDY: szafa gdańska.
5. ROKOKO W MEBLARSTWIE. CASE STUDY: Louis XV.
6. KLASYCYZM i BIEDERMEIER w meblarstwie. Od sztuki arystokratycznej do „mieszczańskiej”.
7. HISTORYZM I SECESJA. Epoka wiktoriańska. Czasy rewolucji przemysłowej.
8. ART DÉCO i BAUHAUS. Meble w międzywojniu. Kwestia granic sztuki i przemysłu.

H I S T O R I A T K A N I N Y A R T Y S T Y C Z N E J (15h):

1.Podstawy TECHNIKI I MATERIAŁOZNAWSTWA, TERMINOLOGIA tkactwa i włókiennictwa.
2. TAPISERIE. Najstarsze tkaniny. ŚREDNIOWIECZE. CASE STUDY. Opona z Bayeux. Ośrodki tkackie w ujęciu historycznym.
3. TAPISERIE NOWOŻYTNE. Znaczenie tkanin flamandzkich. Bruksela jako istotny ośrodek. CASE STUDY: tzw. arrasy wawelskie. Metody projektowania. Gobeliny. Tapiserie XIX i XX wieku. Tkaniny żakardowe.
4. JEDWABNICTWO ŚREDNIOWIECZNE i NOWOŻYTNE w XVI–XVIII WIEKU. XIX i XX wiek. Typologia. Ośrodki produkcji. Zastosowanie tkanin jedwabnych. Stylistyka wzornictwa.
5. KOBIERCE anatolijskie, perskie, kaukaskie. Chiny i Indie. Wzory.
6. KILIMY. Twórczość ludowa a dworska. Wschodnie ziemie Rzeczypospolitej.
7. HAFTY.

H I S T O R I A C E R A M I K I (30h)

Całkowity nakład pracy studenta

Godziny realizowane z udziałem nauczycieli: - udział w zajęciach - 75 godz. (3 ECTS) Czas poświęcony na pracę indywidualną studenta: - przygotowanie do zajęć, czytanie lektury - 70 - przygotowanie do kolokwium - 30 Łącznie czas poświęcony na pracę indywidualną - 100 godz. (4 ECTS) Łącznie: 175 godz. (7 ECTS)

Efekty uczenia się - wiedza

W1: Opisuje materiały i techniki stosowane w wybranych rzemiosłach artystycznych w ujęciu historycznym, (K_W01) W2: Opisuje przekrojowo rozwój historyczny wybranych rzemiosł od antyku do okresu międzywojennego, gatunki, typy, wzornictwo, charakterystyczne dla danej epoki, (K_W01, K_W02) W3: Opisuje historyczne zastosowanie mebli, tkanin, ceramiki i wyrobów innych rzemiosł artystycznych ze szczególnym naciskiem na ich funkcje w kreowaniu przestrzeni i oddziaływania estetycznego wnętrza na człowieka. (K_W01, K_W02) W4: Charakteryzuje i opisuje najważniejsze dzieła rzemiosła artystycznego XV–XVIII w. (K_W02)

Efekty uczenia się - umiejętności

U1: Analizuje gatunek / typ, datuje i nazywa dekoracje na wyrobach rzemiosła artystycznego. (K_U02) U2: Analizuje najważniejsze dzieła rzemiosła artystycznego. (K_U02, K_U06) U3: Analizuje wyroby innych rzemiosł i wykorzystuje wyniki analizy w kształtowaniu przestrzeni wnętrza w ujęciu historycznym. (K_U02)

Efekty uczenia się - kompetencje społeczne

K1: Jest gotów do krytycznej oceny poziomu swojej wiedzy – swych kompetencji i niedostatków, rozumie potrzebę ciągłego rozwoju naukowego i zawodowego, którego kierunki sam wyznacza. (K_K01) K2: Jest gotów integrować nabytą wiedzę w zakresie wnętrz historycznych z pracą projektową i traktować dziedzictwo historyczne jako źródło inspiracji w przyszłej pracy twórczej. (K_K04) K3: Dostrzega wagę dziedzictwa historycznego w trakcie realizacji własnych koncepcji twórczych związanych z adaptacją wnętrz historycznych. (K_K04)

Koordynatorzy przedmiotu

Milena Hübner
Anna Zaręba

Metody dydaktyczne

Wykład konwersatoryjny, case study

Metody dydaktyczne eksponujące

- pokaz

Metody dydaktyczne podające

- wykład konwersatoryjny

Metody dydaktyczne poszukujące

- studium przypadku

Rodzaj przedmiotu

przedmiot fakultatywny

Wymagania wstępne

Ogólna orientacja w zakresie historii i historii sztuki.

Kryteria oceniania

Zaliczenie na ocenę na podstawie kolokwiów pisemnych z każdej części przedmiotu. (W1, W2, W3, W4, U1, U2, U3, K1, K2, K3)

Kolokwia obejmują: rozpoznawanie i datowanie zabytków na podstawie stylistyki i ornamentu; rozpoznawanie najważniejszych dzieł rzemiosła artystycznego; objaśnienie terminów związanych z tkactwem, włókiennictwem, historią tkaniny artystycznej, ornamentyką. (W1, W2, W3, W4, U1, U2, U3, K1, K2, K3)

Do uzyskania zaliczenia zajęć wymagane jest zaliczenie wszystkich etapów.
Na ocenę końcową składa się średnia arytmetyczną z ocen cząstkowych.

Kryteria oceniania:
Ndst ≤ 50 %
dst 51-60 %
dst plus 61-70 %
db 71-80 %
db plus 81-90 %
bdb ≥ 91 %

WPROWADZENIE DO RZEMIOSŁ ARTYSTYCZNYCH, DAWNE MEBLE I DAWNA TKANINA ARTYSTYCZNA:
1) Po każdej z trzech części zajęć odbędzie się kolokwium cząstkowe.
2) Obecność: max 3 nieobecności.
3) Aktywność.

Praktyki zawodowe

Nie dotyczy.

Literatura

Literatura podstawowa (wybrane fragmenty):

W S T Ę P D O H I S T O R I I R Z E M I O S Ł A R T Y S T Y C Z N Y C H:
• BOCHNAK Adam, PAGACZEWSKI Julian, Polskie rzemiosło artystyczne wieków średnich, Kraków 1959.
• HINZ Sigrid, Wnętrza mieszkalne i meble. Warszawa (wyd. oryg. Berlin 1980).
• HONOUR Hugh, FLEMING John, Penguin Dictionary of Decorative Arts, London 1980 (i nast. wydania).
• HUML Irena, Sztuka przedmiotu – przedmiot sztuki, Warszawa 2003.
• PILE John, Historia wnętrz. Warszawa 2006 (wyd. oryg. London 2000).
• SIENICKI Stefan, Wnętrza mieszkalne. Warszawa 1962
• SAMEK Jan, Polskie rzemiosło artystyczne. Średniowiecze. Warszawa: WAiF 2000.

H I S T O R I A M E B L A R S T W A :
Boidi Sassone Adrianna, Elisabetta Cozzi, Massimo Griffo, Alessandra Ponte, Gianni Carlo Sciolla, Meble XIX wieku, Warszawa 1997.
Grzeluk Izydor, Słownik terminologiczny mebli, Warszawa 2000;
Hinz Sigrid, Wnętrza mieszkalne i meble. Od starożytności po współczesność, Warszawa 1980.
Michael Huntley, Historia mebli. Od starożytności do XIX wieku, Warszawa 2013.
Pierre Kjellberg, Historia mebli europejskich. Od średniowiecza do współczesności ze szczególnym uwzględnieniem wzorów francuskich, Warszawa 2014.
Krawczyk Janusz, Meble jako przedmioty użytkowe i zabytki. U podstaw problematyki konserwatorskiej mebli zabytkowych, Toruń 2006;

H I S T O R I A T K A N I N Y A R T Y S T Y C Z N E J :
• FLEMMING Ernest, Tkanina. Ornamenty i wzory używane na tkaninach od czasów starożytnych do początków wieku XIX, Warszawa 1928.
• TURNAU Irena, Historia europejskiego włókiennictwa odzieżowego od XIII do XVIII w., Wrocław–Warszawa– Kraków–Gdańsk–Łódź 1987.
• WILKENS Leonie von, Die Textilen Künste. Von der Spätantike bis um 1500, München 1991 (materiał ilustracyjny).
• ZIOMECKI Juliusz, Techniki tkactwa artystycznego, Wrocław 1952.

Tkaniny jedwabne
• NAHLIK Adam, Zarys historii jedwabnej tkaniny dekoracyjnej do końca XVIII w., Toruń 1971.

Tapiserie
• ARRASY FLAMANDZKIE na Zamku Królewskim na Wawelu, red. Jerzy Szablowski, Warszawa 1975.
• BERNASIKOWA Maria, MARKIEWICZ Maria, WASILKOWSKA Aleksandra, Gobeliny zachodnioeuropejskie w zbiorach polskich XVI-XVIII w., Poznań: Muzeum Narodowe 1971.
• CAVALLO Adolfo Salvatore, Medieval Tapestries in The Metropolitan Museum of Art, New York 1998 (dostęp online: MET).
• CAVALLO Adolfo Salvatore, The Unicorn Tapestries in The Metropolitan Museum of Art, New York 1998 (dostęp online: Google Books).36
• CAMPBELL Thomas (ed.), Tapestry in the Baroque: New Aspects of Production and Patronage, New York 2010.
• CAMPBELL Thomas (ed.), Tapestry in the Baroque: Threads of Splendor, New York 2007.
• CAMPBELL Thomas (ed.), Tapestry in the Renaissance: Art and Magnificence, New York 2002.
• CHARISSA Bremer-David, French Tapestries and Textiles in the J. Paul Getty Museum, Los Angeles 1997 (dostęp online: Getty).
• FREEMAN Margaret B.,The Unicorn Tapestries, New York 1976 (dostęp online: MET).
• PIWOCKA Magdalena, Arrasy Zygmunta Augusta, Kraków 2007.
• SOUCHAL Geneviève, Masterpieces of Tapestry from the Fourteenth to the Sixteenth Century, New York 1974 (dostęp online: MET).

H I S T O R I A C E R A M I K I:
• DIVIS Jan, Porcelana Europejska, Warszawa 1984
• EPPLER Richard A. i Douglas R., Glazes and glass coatings, Westerville 2000.
• KILARSKA Elżbieta, Fajanse z Delft w dawnym Gdańsku, Gdańsk 2003
• KLEINROK Danuta, KORDEK Marian, Technologia ceramiki, cz. 3, Warszawa 1978.
• KORDEK Marian, Technologia ceramiki, cz.1, Warszawa 1974.
• KOWALSKI Wojciech, Fajanse z Delft, Muzeum w Gliwicach, Muzeum Narodowe we Wrocławiu, 2013
• SZELEGEJD Barbara, Czerwona i czarna kamionka oraz ich naśladownictwa w zbiorach wilanowskich, Warszawa 2013.

Literatura uzupełniająca (wybrane fragmenty):
• BIEDROŃSKA-SŁOTA Beata (red.), Kobierce anatolijskie z kolekcji Muzeum Narodowego Brukenthala w Sibiu, Gdańsk 2013.
• CANTZLER Christina, Bildteppiche der Spätgotik am 37 Mittelrhein 1400 –1500, Tübingen 1990.
• ENCYCLOPEDIA OF TEXTILES: decorative fabrics from antiquity to the beginning of the 19th Century including the Far East and Peru / Renate JAQUES, Ernst FLEMING, New York 1958.
• GLEBA Margarita, MANNERING Ulla (ed.), Textiles and textile production in Europe from prehistory to AD 400 , Oxford 2010 (dostęp online: EBSCO).
• KOHLHAUSSEN Heinrich, Europäisches Kunsthandwerk. Vorromanik und Romanik (Monumente des Abendlandes). Frankfurt a.M. 1970.
• KOHLHAUSSEN Heinrich, Europäisches Kunsthandwerk. Gotik und Spätgotik (Monumente des Abendlandes). Frankfurt a.M. 1970.
• KWAŚNIK -GLIWIŃSKA Anna, Gobeliny w zbiorach Muzeum Narodowego w Kielcach, „Rocznik Muzeum Narodowego w Kielcach” 13, 1984, 163 -195 (dostęp online: BazHum).
• MAYER Thurman Christa, The Robert Lehman Collection, Vol. 14, European Textiles, New York 2001 (dostęp online – MET).
• NOSCH Marie -Louise, HARLOW MARY (ed.), Greek and Roman textiles and dress: an interdisciplinary anthology, Philadelphia 2015 (dostęp online: EBSCO).
• O RZEMIOŚLE ARTYSTYCZNYM W POLSCE. Materiały Sesji Naukowej zorganizowanej przez Oddział Poznański Stowarzyszenia Historyków Sztuki i Muzeum Narodowe w Poznaniu w dniach 22 -24 października 1973. Warszawa: PWN 1976.
• RORIMER James, The Unicorn Tapestries Were Made for Anne of Brittany (dostęp online – Met).
• THE ELEMENTS OF DESIGN. The Development of Design and Stylistic Elements from the Renaissance to the Postmodern Era, red. Noël Riley. London 2003.
• THORNTON Peter, Authentic Decor. The Domestic Interior 1620-1920. London: Weidenfeld and Nicolson 1984.
Adam Hans, Tische aus vier Jahrhunderten. Form und Konstruktion, Stuttgart 1988
Klatt Erich, Die Konstruction alter Möbel. Form und Technik im Wandel der Stilarten, Stuttgart 1961;
Roubo André - Jacob, L’Art du menuisier, Paris 1769-1770 ;
Roubo André – Jacob, L’Art du menuisier en meuble. Paris 1772;
Swaczyna Irena, Wybrane cechy konstrukcji jako kryterium identyfikacji mebli zabytkowych, Warszawa 1992;

Więcej informacji

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu 1401-DR-AW-1Z-S2 w USOSweb