Architektura i wystroje w ujęciu historycznym – czasy nowożytne 1401-ANow-AW-2Z-SJ

Celem zajęć jest przedstawienie historii architektury i dekoracji wnętrz w Europie w okresie nowożytnym (1400-1800), zarówno świeckich, jak i sakralnych. W ramach wykładu studenci zapoznają się z najważniejszymi, ale też mniej znanymi przykładami europejskich rozwiązań z zakresu architektury i dekoracji wnętrz, m.in. dzięki bogatemu i różnorodnemu materiałowi ilustracyjnemu. Tematyka ta jest omawiana w ujęciu chronologicznym, z uwzględnieniem rozwiązań stosowanych równolegle w różnych regionach i w ramach różnych tradycji artystycznych w Europie. W układzie chronologicznym i geograficznym omawiane są różne systemy dekoracji wnętrz oraz różnorodne techniki dekoracyjne, w tym malarstwo ścienne, dekoracje kamieniarskie, sztukatorskie i snycerskie oraz tapiserie. Przedstawione zostaną też – w kontekście funkcji – najważniejsze elementy wyposażenia, m.in. meble i wyroby rzemiosła artystycznego.
W toku wykładu uwzględniane są różnorodne czynniki wpływające na architekturę i wystrój wnętrz, od kwestii artystycznych po kontekst kulturowy i społeczny. Szczególna uwaga poświęcona jest relacjom pomiędzy dyspozycją i wystrojem a szerszym kontekstem architektonicznym. Ważnym tematem jest też zależność pomiędzy dyspozycją wnętrz a ich funkcją. Układ i wyposażenie wnętrz jest ściśle powiązane z formą struktury architektonicznej – służącej realizacji określonej funkcji – stąd nie można oddzielić historii wnętrz od historii architektury je tworzącej. W toku wykładu omawiane są też zależności pomiędzy zmianami w układzie i wyposażeniu wnętrz a przemianami zachodzącymi w architekturze. Ponadto uwzględnione zostaną wybrane zagadnienia z zakresu nowożytnej teorii architektury i sztuki, jak również stosunek do wypracowanych w tej epoce modeli w czasach późniejszych.
Przekrojowe i wielopoziomowe przedstawienie tematu zajęć pozwoli uczestnikom zrozumieć historię i kontekst nowożytnej architektury wnętrz, co z kolei wspomagać będzie ich własną kreatywność.

Tematy:
1. Wstęp - czy architektura dawna była funkcjonalna?
2. Architektura włoskiego renesansu (1400-1520)
3. Renesansowe pałace włoskie i ich wnętrza: funkcja, dekoracja, wyposażenie
4. Architektura europejskiego renesansu (XV-XVI w.)
5. Północnoeuropejska architektura rezydencjonalna i jej wnętrza w XVI w.
6. Andrea Palladio i nurt klasycyzujący w architekturze europejskiej XVI-XVII w. (Anglia, Północne Niderlandy, Francja)
7. Architektura mieszczańska i jej wnętrza w XVI-XVII w.
8. Architektura baroku rzymskiego i jej oddziaływanie
9. Wielkie założenia pałacowe XVII-XVIII w.
10. Style w dekoracji wnętrz od połowy XVII do 2 poł. XVIII w.
11. Wille i architektura ogrodowa
12. Architektura na ziemiach dawnej Rzeczypospolitej
13. Pozycja architekta i proces powstawania architektury w epoce nowożytnej

Całkowity nakład pracy studenta

Godziny realizowane z udziałem nauczyciela (45 godz.): - uczestnictwo w zajęciach 45 godz. - konsultacje z nauczycielem akademickim podczas dyżurów - 1 – 1,5 pkt. ECTS Czas poświęcony na pracę indywidualną studenta (45 godz.): - konsultacje z prowadzącym - 1 godz. - przygotowanie i uzupełnienie notatek; zebranie, przeanalizowanie i przyswojenie treści podanej literatury, zebranie materiału ilustracyjnego, koniecznego do nauki przedmiotu - 14 godz. - przygotowanie do egzaminu (przyswojenie materiału ilustracyjnego, definicji, powtórka zagadnień problemowych) - 30 godz. - 1,5 pkt. ECTS Łącznie: 90 godz. (3 ECTS)

Efekty uczenia się - wiedza

Student: W1: zna periodyzację kultury i zjawisk artystycznych w epoce nowożytnej (XV –XVIII) (K_W01, K_W02) W2: ma uporządkowaną wiedzę na temat stylów w architekturze nowożytnej (renesans, manieryzm, barok, rokoko, klasycyzm) (K_W01, K_W02) W3: ma uporządkowaną wiedzę na temat kształtowania się i przemiany form wystroju i wyposażenia wnętrz w epoce nowożytnej (K_W01, K_W02) W4: rozumie wzajemną zależność pomiędzy architekturą oraz wystrojem i wyposażeniem wnętrz w okresie nowożytnym (K_W01, K_W02, K_K03) W5: rozumie wzajemną zależność pomiędzy architekturą, wyposażeniem wnętrz i kontekstem politycznym, społecznym i kulturowym w okresie nowożytnym (K_W01, K_W02, K_W03)

Efekty uczenia się - umiejętności

Student: U1: rozpoznaje style architektury i wystrojów oraz typy architektury charakterystyczne dla nowożytnej Europy (K_U01, K_U03) U2: rozpoznaje i datuje najistotniejsze dzieła nowożytnej architektury, rzeźby architektonicznej, wystrojów rzeźbiarskich i malarskich oraz wyposażenia ruchomego (K_U01, K_U02) U3: na poziomie podstawowym analizuje dzieła architektury, wystroju i wyposażenia wnętrz omawianego okresu (K_U01; K_U02; K_U03) U4: posługuje się fachową terminologią, odnoszącą się do form architektonicznych oraz wystrojów i wyposażenia wnętrz typowych dla epoki nowożytnej (K_U02)

Efekty uczenia się - kompetencje społeczne

Student: K1: Dostrzega i ocenia znaczenie kulturowe dzieł architektury nowożytnej i ich wystroju (K_K05) K2: Komunikuje się i współdziała z innymi osobami zaangażowanymi w proces adaptacji zabytków architektonicznych pochodzących z epoki nowożytnej (K_K02, K_K04, K_K07) K3: Jest gotowy do rozwoju kompetencji zawodowych (K_K01)

Metody dydaktyczne

Zajęcia prowadzone są jako wykład informacyjny, uporządkowany w układzie chronologicznym. W obrębie epok materiał ułożony jest problemowo. Wykładowi towarzyszy prezentacja multimedialna (z wykorzystaniem fotografii, rysunków architektonicznych itp). Część zajęć w ramach limitu wynikającego z wewnętrznych przepisów może być realizowana zdalnie w formie synchronicznej za pośrednictwem komunikatora MS Teams

Metody dydaktyczne podające

- wykład informacyjny (konwencjonalny)
- wykład problemowy

Wymagania wstępne

Brak

Koordynatorzy przedmiotu

Franciszek Skibiński

Kryteria oceniania

Przedmiot kończy się egzaminem pisemnym.
Wymagania egzaminacyjne:
1. Objaśnianie terminologii dot. sztuki nowożytnej [definicje należy opracować samodzielnie, wg wykładów oraz podanych opracowań słownikowo-encyklopedycznych] (W3, U1, U2, U3, U4)
2. Rozwinięcie podanych zagadnień o tematyce ogólnej dotyczących: a) historii architektury, b) historii wnętrz, obejmujących zakres treści kształcenia wykładu i podstawowej literatury przedmiotu (W1, W2, W3, W4, W%, U1, U2, U#, U4, K1, K2, K3)

Kryteria oceniania:
ndst – 0-10 pkt (50%)
dst- 11-12 pkt (60%)
dst plus-13 pkt (65%)
db-14-15 pkt (75%)
db plus-16 pkt (80%)
bdb- 17-20 pkt (85-100%)

Praktyki zawodowe

Nie dotyczy

Literatura

Literatura podstawowa

• Słownik Terminologiczny Sztuk Pięknych
• Historia Sztuki Świata, t. 4-5
• Wilfried KOCH, Style w architekturze. Arcydzieła budownictwa europejskiego od antyku po czasy współczesne, Warszawa 2013
• Wojciech FIJAŁKOWSKI, „Królewski Wilanów”, Warszawa 2006.
• Michael LEVEY, Dojrzały renesans, Warszawa 1980
• Nikolaus PEVSNER, Historia architektury europejskiej, Warszawa 2013
• Peter MURRAY, Architektura włoskiego renesansu, Toruń 1999
• Stefan SIENICKI, „Wnętrza mieszkalne. Rys historyczny”, Warszawa 1962.
• John PILE, „Historia wnętrz”, Warszawa 2004.
• Steven PARISIEN, „Historia wnętrz. Dom od roku 1700”, Warszawa 2010.
• Andrea PALLADIO, „Cztery księgi o architekturze”, Warszawa 1955

Literatura uzupełniająca
• Rudolph WITTKOWER, Art and Architecture in Italy 1600-1700, London 1982
• Anthony BLUNT, Art and architecture in France 1500 to 1700, Harmondsworth : Penguin Books 1973
• „Kunsthandwerk & Design. Stile, Techniken, Dekors von der Renaissance bis zur Gegenwart“, hrsg. von Noël Riley, Leipzig 2003.
• „The History of Decorative Arts. The Renaissance and Mannerism in Europe”, ed. Alain Gruber, New York 1994.
• Stephan HOPPE, „Die funktionale und räumliche Struktur des frühen Schlossbaus in Mitteldeutschland. Untersucht an Beispielen landesherrlicher Bauten der Zeit zwischen 1470 und 1570“, Köln 1996.
• Margaretha ROSSHOLM LAGERLÖF, “Fate, glory, and love in early modern gallery decoration: visualizing supreme power”, Ashgate 2013.
• Ralph-Miklas DOBLER, „The Villa Pamhili as Instrument of Social Strategy“, [w:] “The Baroque Villa. Suburban and country residences c. 1600-1800”, ed. Barbara Arciszewska, Warszawa 2009.
• “Italian Renaissance architecture from Brunelleschi to Michelangelo”, ed. Henry A. MILLON, London 1996
• Rudolf WITTKOWER, “Architectural principles in the age of humanism”, London 1962
• Stephan HOPPE, “Was ist Barock? Architektur und Städtebau Europas 1580-1770”, Darmstadt 2003
• Werner MÜLLER, “Von Guarino Guarini bis Balthasar Neumann. Zum Verständnis barocker Raumkunst”, Petersberg 2002 WITRUWIUSZ, „O architekturze ksiąg dziesięć”, przeł. Kazimierz Kumaniecki, wstęp Anna Sadurska, Warszawa 2004
• “Unity and discontinuity. Architectural relations between the Southern and Northern Low Countries 1530-1700”, ed. Krista DE JONGE, Konrad OTTENHEYM, Turnhout 2007 (fragmenty).
• Bernd EVERS, Christoph THOENS, “Architectural Theory”, [Taschen] 2006.
• “Palladio”, eds. Guido BELTRAMINI, Howard BURNS, Vicenza-London 2008.
• Wolfgang WOLTERS, „Architektur und Ornament. Venezianischer Bauschmuck der Renaissance“, München 2000.
• Art & Home. Dutch interiors in the Age of Rembrandt, ed. Mariët WESTERMANN, Zwolle 2001.
• Krystyna KALINOWSKA, „Malowane stropy w kamienicach Torunia XVI-XVIII w.”, Warszawa 1995 .

Więcej informacji

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu 1401-ANow-AW-2Z-SJ w USOSweb