Odpowiedzialność podmiotów zbiorowych 1352-OPZ-BKR4NJ

Odpowiedzialność podmiotów zbiorowych została wprowadzona do polskiego systemu prawnego ustawą z dnia 28 października 2002 r. o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary. Ten akt prawny stworzył nowy rodzaj odpowiedzialności, zbliżony do odpowiedzialności karnej, ale jednak w znacznym stopniu się od niej różniący.
Konieczność wprowadzenia tego rodzaju odpowiedzialności spowodowana jest tym, że we współczesnych realiach to podmioty zbiorowe są prawdziwymi sprawcami wielu przestępstw, natomiast w większości takich przypadków niemożliwe jest ustalenie osoby fizycznej, która swoim zachowaniem naruszyłaby prawo. Można stwierdzić, że koncepcja odpowiedzialności karnej podmiotów zbiorowych jest wynikiem pojawienia się w kryminologii kategorii określanej przestępczością przedsiębiorstw. Skoro bowiem jest pewien podmiot zdolny do popełnienia przestępstwa to pociągnięcie go do odpowiedzialności karnej jest czymś, przynajmniej z założenia, naturalnym. Co więcej dynamika przestępczości przedsiębiorstw jest większa, niż w przestępstw popełnianych przez osoby fizyczne. Przy czym tego rodzaju przestępstwa często mają charakter transgraniczny.
Ten charakter zdarzeń za które odpowiadają podmioty zbiorowe oraz stosunkowo krótka historia tego rodzaju odpowiedzialności determinuje treść wykładu. Przede wszystkim przedstawione zostaną trzy główne problemy związane z kwestią odpowiedzialności karnej osób prawnych, jak to jest ujmowane w niektórych państwach, a mianowicie przypisania podmiotowi zbiorowemu czynu i winy oraz możliwość ukarania takiego podmiotu. Przedstawione zostaną regulacje przyjęte przez ustawodawcę polskiego w ustawie z 2002 r. i związane z tym trudności ze stosowaniem tej ustawy. Przedstawione zostaną przepisy funkcjonujące w tym zakresie w innych państwach (USA, Wielkiej Brytanii, Francji, Holandii, Niemczech i Czechach).