Prawo rzymskie 1351-PRZ-1SJ

Przedmiot wykładu:
1) ogólne informacje na temat prawa rzymskiego, rozumienie terminu prawo rzymskie, periodyzacja prawa rzymskiego, wpływ doktryny i religii chrześcijańskiej na prawo rzymskie - 2 h
2) źródła prawa rzymskiego w szczególności: ustawa XII Tablic, jurysprudencja rzymska, działalność prawotwórcza pretora, konstytucje cesarskie, Kodeks Teodozjański, ustawy o cytowaniu, kodyfikacja Justyniańska, dzieje prawa rzymsko-bizantyńskiego - 2h
3) czynności prawne: pojęcie czynności prawnej, rodzaje czynności prawnych, wady oświadczenia woli, konwalidacja czynności prawnej, zastępstwo pośrednie i bezpośrednie - 2 h
4) prawo osobowe, w szczególności status prawny osoby, zdolność prawna i zdolność do czynności prawnych, pozycja prawna nasciturus - 2h
5) prawo rodzinne, w szczególności rzymskie matrimonium, władza ojcowska opieka i kuratela - 2h
6) prawo rzeczowe, w szczególności cechy podmiotowych praw rzeczowych, rodzaje rzeczy, prawo własności, ochrona prawa własności, pierwotne i pochodne nabycie prawa, posiadanie i jego ochrona, prawa na rzeczy cudzej - 6h
7) zobowiązania, w szczególności pojęcie, cechy i źródła zobowiązań, niemożliwość świadczenia, zobowiązanie a osoba trzecia, zobowiązania solidarne, poręczenie, cesja wierzytelności, zasada swobody umów, wykonanie zobowiązań, odpowiedzialność kontraktowa, rodzaje kontraktów, pożyczka, użyczenie, stypulacja, wszystkie kontrakty konsensualne, negotiorum gestio, bezpodstawne wzbogacenie, delikty, pojęcie, rodzaje, cechy deliktów, furtum, damnum iniuria datum, iniuria, delikty prawa pretorskiego, fraus creditorum, odpowiedzialność ex recepto, quasi delikty - 8h
8) prawo spadkowe, pojęcie sukcesji, pojęcie spadku, funkcje prawa spadkowego, porządki dziedziczenia, testament (w tym treść i formy) i dziedziczenie testamentowe, kodycyl, dziedziczenie beztestamentowe, dziedziczenie przeciwtestamentowe formalne i materialne, ochrona dziedziczenia, beneficja spadkowe, legaty i fideikomisy - 4h
9) proces cywilny, zasady procesu cywilnego, sąd i właściwość sądu, strony procesu, proces legisakcyjny, formułkowy i kognicyjny, egzekucja wyroku, postępowanie nieprocesowe - 2h

Ćwiczenia: kazusy z prawa rzeczowego (4h), zobowiązań (8h), spadkowego (3h).

Całkowity nakład pracy studenta

Całkowity nakład pracy studenta: 5 pkt ECTS = 150 godzin pracy W tym: - godziny kontaktowe – realizowane z udziałem nauczyciela: 30 godzin wykładu i 15 godzin ćwiczeń - godziny kontaktowe konsultacje, zaliczenie, egzamin – 2 godziny - praca własna studenta – przygotowanie do zajęć, praca własna z literaturą przedmiotu: 30 godzin - praca własna studenta – przygotowanie do zaliczenia przedmiotu: 73 godziny

Efekty uczenia się - wiedza

- pogłębiona wiedza o systemie rzymskiego prawa prywatnego, terminologii prawa rzymskiego, specyfice instytucji i konstrukcji prawnych tego prawa K_W04 - pogłębiona wiedza o stosunkach prawnych regulowanych prawem rzymskim K_W05 - pogłębiona wiedza o ewolucji prawa prywatnego i dorobku rzymskiej myśli prawnej K_W08

Efekty uczenia się - umiejętności

- umiejętność wykorzystania pogłębionej wiedzy teoretycznej w zakresie prawa rzymskiego do wnikliwego i krytycznego analizowania regulacji prawnych prawa współczesnego i ich zmian K_U02 - umiejętność wykorzystania zdobytej wiedzy do krytycznej analizy dylematów pojawiających się w pracy zawodowej i do samodzielnego ich rozstrzygania K_U06 - umiejętność samodzielnego doskonalenia nabytej wiedzy i umiejętności w zakresie prawa prywatnego K_U13

Efekty uczenia się - kompetencje społeczne

- umiejętność prawidłowej identyfikacji problemów moralnych i dylematów etycznych związanych z wykonywaniem zawodu prawnika - K_K03

Koordynatorzy przedmiotu

W cyklu 2024/25L:

Ewa Gajda
Piotr Rączka
Marek Sobczyk
Andrzej Sokala

W cyklu 2025/26L:

Ewa Gajda
Andrzej Sokala

Metody dydaktyczne

Tradycyjny wykład połączony z prezentacją elektroniczną. Ćwiczenia prowadzone w formie dyskusji, podczas których studenci rozwiązują kazusy, które występowały w rzymskiej praktyce prawnej na podstawie tekstów źródłowych z Digestów Justyniańskich, Instytucji Gajusa i Justyniana Studenci otrzymają, niezależnie od wykładu, prezentacje w formacie Power Point lub PDF z omówionymi najważniejszymi zagadnieniami. Prezentacje wspomagają wykład, ale nie zastępują podręcznika. Wykład nie jest odczytaniem treści podręcznikowych, ma charakter problemowy.

Rodzaj przedmiotu

przedmiot obligatoryjny

Wymagania wstępne

wykład obowiązkowy na I roku kierunku prawo, nie ma wymagań wstępnych

Kryteria oceniania

Egzamin: zasadniczo w formie pisemnej; forma ustna jest zastrzeżona, przede wszystkim, dla egzaminu w tzw. terminie zerowym. Na prośbę Studenta można wyznaczyć ustną formę egzaminu.
Na egzamin pisemny składa się:
-szesnaście pytań testowych; test jednokrotnego wyboru -1 pkt);
-jedna paremia łacińska (przetłumaczenie - 1 pkt, skomentowanie - 1 pkt);
-jedno pytanie ogólne, problemowe (np. opisz instytucję zasiedzenia) - 6 pkt;
-kazus (6 pkt).
Student, który otrzyma ocenę dobrą, dobrą plus lub bardzo dobrą z ćwiczeń jest zwolniony z kazusu na egzaminie, otrzymując odpowiednio: dobry - 4 pkt, dobry plus - 5 pkt, bardzo dobry - 6 pkt.
Wykaz kazusów obowiązujących podany jest do wiadomości Studentów na ćwiczeniach oraz w załączeniu do prezentacji (pierwszy wykład). Wykaz obowiązujących paremii zawierają prezentacje wykładu.
Punktacja:
1) 14-18 pkt - dostateczny
2) 19-20 pkt dostateczny plus
3) 21-24 pkt - dobry
4) 25-26 pkt dobry plus
5) 27-30 pkt bardzo dobry
Ćwiczenia: każdy z prowadzących ćwiczeń ma prawo ustalić własne zasady zaliczenia. Weryfikacji podlega umiejętność rozwiazywania kazusów i znajomość paremii, w oparciu o wiedzę teoretyczną. Przy ocenie koniecznie uwzględnia się aktywność studenta na zajęciach i jego wkład w rozwiązanie kazusów. Wykaz obowiązujących kazusów j/w.

Praktyki zawodowe

Nie ma praktyk zawodowych.

Literatura

Student może wybrać podręcznik, który mu najbardziej odpowiada. Materia egzaminacyjna jest omówiona w każdym podręczniku.

Rekomendowane są w zakresie literatury podstawowej:
K. Kolańczyk, Prawo rzymskie, Warszawa 1997 (i kolejne wydania);
W. Bojarski Prawo rzymskie, Toruń 1999;
W. Wołodkiewicz, M. Zabłocka, Prawo rzymskie. Instytucje, Warszawa 1996 (i kolejne wydania);
A. Dębiński, Prawo rzymskie. Kompendium, Lublin 2003 (i kolejne wydania);
W. Bojarski, W. Dajczak, A. Sokala. Verba Iuris. Reguły i kazusy prawa rzymskiego, Toruń 2007.

Literatura uzupełniająca (dla zainteresowanych):
W. Dajczak, T. Giaro, F. Longchamps de Berier, Prawo rzymskie. U podstaw prawa prywatnego, Warszawa 2009 (i kolejne wydania).

Więcej informacji

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu 1351-PRZ-1SJ w USOSweb