Etyka prawnicza 1351-EP-5SJ

Etyka prawnicza w sześciu krokach

1. Pojęcie i przedmiot etyki
• Podstawowy słownik terminologii etycznej: etyka, ethos, moralność, moralistyka, mores, morał, morale, obyczajność
• Płaszczyzny i piętra refleksji etycznej: etyka normatywna, etyka opisowa, metaetyka

2. Historyczne typy narracji etycznej i ich przydatność dla etyki prawniczej

• Klasyczna etyka cnót/charakteru
• "Ateny i Jerozolima". Tradycyjna etyka prawa naturalnego
• Etyka deontologiczna Kanta – etyki obowiązku
• Utylitaryzm i koncepcja sumy dobra; etyka intencji vs etyka wyniku
• Inne tradycje i "narracje" etyczne
Etyka aksjologiczna, personalizm chrześcijański, nowa etyka cnót

3. Narodziny etyki zawodowej
• Paradoksy historyczne etyki zawodowej
• Role społeczne i związane z nimi wyzwania etyczne
• Narodziny współczesnych kodeksów etycznych
• Dyskusja wokół zasadności formułowania etyk zawodowych

4. Etyka zawodowa czy etos prawnika?
• Zawód jako officium, idea powołania.
• Służba, funkcja, misja; idea służby publicznej
• Etos jako „forma życia”; wokół pojęcia integrity
• Pozytywne i negatywne wzorce etosu prawniczego w kulturze

5. Przegląd kodeksów zawodów prawniczych
• Zbiór zasad etyki sędziowskiej
• Kodeks etyczny prokuratora
• Zbiór zasad etyki adwokackiej
• Problemy etyki zawodowej innych zawodów prawniczych: radcy prawnego, notariusza, komornika sądowego i urzędnika służby cywilnej.
• Model Code of Conduct for European Lawyers

6. „Choroby” charakteru moralnego prawników?
• Klasyczne katalogi przywar
• Pytanie o aktualność tradycyjnych kanonów (np. grzechy główne)
• Próba sformułowania przykładów korozji charakteru prawniczego

Całkowity nakład pracy studenta

Całkowity nakład pracy studenta: 3 pkt ECTS = 75 godzin pracy W tym: - godziny kontaktowe – : 20 godzin - godziny kontaktowe konsultacje, zaliczenie – godzin 5 godzin - praca własna studenta – przygotowanie do zajęć, praca własna z literaturą przedmiotu: 25 godzin - praca własna studenta – przygotowanie do zaliczenia przedmiotu: 25 godzin

Efekty uczenia się - wiedza

W zakresie wiedzy: - pogłębiona wiedza o systemie nauk prawnych i ich zasadniczym znaczeniu dla zrozumienia systemu prawa i zasad jego funkcjonowania; - pogłębiona wiedza o przedmiocie i specjalistycznej terminologii etyki oraz jej pomocniczej roli niezbędnej dla właściwego wykonywania zawodu prawnika K_W01 - pogłębiona wiedza zasadach i normach etycznych funkcjonujących w instytucjach publicznych, ich źródłach i naturze K_W07

Efekty uczenia się - umiejętności

W zakresie umiejętności: - umiejętność analizowania konkretnych stanów faktycznych i prawnych oraz samodzielnego podejmowania właściwych rozstrzygnięcia w tym zakresie K_U07

Efekty uczenia się - kompetencje społeczne

W zakresie kompetencji społecznych: - umiejętność identyfikacji problemów moralnych i dylematów etycznych związanych z wykonywaniem zawodu i rozstrzygania ich zgodnie z prawem oraz zasadami etyki zawodowej K_K03

Koordynatorzy przedmiotu

Marcin Zdrenka

Metody dydaktyczne

Wykład z prezentacją multimedialną, metody konwersatoryjne Metody dydaktyczne podające: - wykład informacyjny (konwencjonalny) - wykład konwersatoryjny

Kryteria oceniania

Wykład zachęcający do dyskusji, przemyśleń i lektur, ukazujący konfliktowy charakter moralności i etyki jako krytycznej teorii etosu (także etosu zawodowego) oraz praktyki zawodowej. Wykładowca odwołuje się do kazusów (przykładów pozytywnych i negatywnych z życia publicznego i literatury).
Weryfikacja efektów kształcenia w zakresie W1, W2, U1, K1
Zaliczenie wykładu na podstawie oceny wynikającej z ocen cząstkowych:
1. obligatoryjny test z wskazanego przez wykładowcę zakresu materiału. Ocena szkolna 2-5 na podstawie liczby uzyskanych pkt. Skala całkowita 33 pkt.:
0-17 ndst
18-19 dst
20 dst+
21-23 db
24-25 db+
26 i więcej bdb
Zaliczenie testu na ocenę pozytywną jest obligatoryjne.
2. Aktywna obecności i uczestnictwo w dyskusji (np. przez zadawanie pytań i wnoszenia do analizy przez wykładowcę przypadków konfliktów moralnych). Ocena szkolna 2-5. Uzyskanie oceny db/db+ skutkuje podniesieniem oceny końcowej na podstawie testu o 0,5; oceny bdb - o 1 stopień.
3. Aktywność dodatkowa poddana ocenie (nieobligatoryjna, niezależna od testu): esej na wybrany temat z zakresu etyki prawniczej, po konsultacji z prowadzącym.
Ocena szkolna 2-5. Uzyskanie oceny db/db+ skutkuje podniesieniem oceny końcowej na podstawie testu o 0,5; oceny bdb - o 1 stopień.

Literatura

1. Dyskusja redakcyjna wokół etyki zawodowej, „Etyka” 1994, nr 27
2. Hartman Jan, Etyka życia publicznego, Warszawa 2025
3. Hołówka Jacek, Etyka w działaniu, Warszawa 2017
4. Izdebski H., Skuczyński P. (red.) Etyka zawodów prawniczych. Etyka prawnicza, Warszawa 2006
5. Kowalewski S., Etyka zawodowa w administracji, Warszawa 2001
6. Łętowska, E. Dekalog dobrego sędziego, „Kwartalnik KRS” 2016, nr 1
7. Nowak E., Cern K. M., Ethos w życiu publicznym, Warszawa 2008
8. Osowska M., Wzór obywatela w społeczeństwie demokratycznym, różne wydania
9. Sandel M., Czego nie można kupić za pieniądze. Moralne granice rynku, Warszawa 2020
10. Skarga B., Człowiek to nie jest piękne zwierzę, Kraków 2007
11. Tokarczyk R., Etyka prawnicza, Warszawa 2005
12. Woleński J., Hartman J., Wiedza o etyce, Białystok 2021

Więcej informacji

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu 1351-EP-5SJ w USOSweb