System ochrony prawnej w UE 1300-SYST_OCHR-S2

1. Wyjaśnienie materii objętej wykładem oraz jej praktycznego znaczenia. Przedstawienie podstawowych regulacji prawnych odnoszących się do tytułowej materii. Przedstawienie systemu ochrony inwestorów w UE inwestujących w krajach unijnych lub poza UE.
2. Wprowadzenie do systemu prawa Unii Europejskiej. Źródła prawa Unii Europejskiej i ich wpływ na krajowe porządki prawne, w tym na uprawnienia i obowiązki jednostek (osób fizycznych i prawnych).
3. Instytucje i organy UE.
4. Struktura i organizacja Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE).
4.1. Struktura TSUE: Trybunał Sprawiedliwości (TS), Sąd, sądy wyspecjalizowane (obecnie Sąd do spraw Służby Publicznej - w skrócie SPP). Zarys ewolucji omawianej instytucji oraz perspektywy i koncepcje rozwoju, z uwzględnieniem najnowszej reformy organizacyjnej.
4.2. Skład i sposób powoływania, kadencja, składy orzekające Trybunału Sprawiedliwości;
4.3. Skład i sposób powoływania, kadencja, składy orzekające Sądu;
4.4. Skład i sposób powoływania, kadencja, składy orzekające Sądu do spraw Służby Publicznej;
4.5. Procedura tworzenia sądów wyspecjalizowanych.
4.6. Rzecznicy generalni. Skład, sposób powoływania, kadencja i rola opinii rzeczników generalnych.
4.7. Organizacja wewnętrzna TSUE - prezesi poszczególnych sądów, ich kompetencje, sekretarz i sekretariat, dyrekcje generalne.

5. Specyfika porządku prawnego Unii Europejskiej i jego konsekwencje w krajowych porządkach prawnych (zasada kompetencji powierzonych, autonomii proceduralnej państw, ograniczona zasadą skuteczności i równoważności, solidarności, pierwszeństwa prawa Unii przed prawem państw członkowskich, zasada skutku bezpośredniego).
6. Zasada kompetencji powierzonych jako podstawowa zasada prawa Unii Europejskiej.
6.1. Konsekwencje zasady kompetencji powierzonych dla państw członkowskich - organy krajowe jako organy odpowiedzialne za zapewnienie skuteczności prawu Unii (zasada skuteczności i równoważności a zasada autonomii proceduralnej państw);
6.1.1. Obowiązki krajowych organów legislacyjnych;
6.1.2. Obowiązki organów administracji publicznej;
6.1.3. Obowiązki sądów krajowych.
6.2. Konsekwencje zasady kompetencji powierzonych dla instytucji Unii.
6.3. Podział kompetencji między sądy krajowe a TSUE.
6.4. Kompetencje Trybunału Sprawiedliwości i Sądu w zakresie kontroli przestrzegania zasady kompetencji powierzonych.
6.4.1. Kompetencje Trybunału Sprawiedliwości do kontrolowania państw członkowskich (art. 258, 259 i 260 TFUE);
6.4.2. Kompetencje Trybunału Sprawiedliwości i Sądu do kontrolowania instytucji, organów i jednostek organizacyjnych Unii (art. 263 i 265 TFUE).

7. Podstawowe postępowania przed TSUE.
7.1. Postępowania przeciwko państwom członkowskim. Materialne i proceduralne aspekty postępowania (przedmiot kontroli, podmioty uprawnione do kierowania skarg, przebieg postępowania, interwencja, konsekwencje wyroku).
7.1.1. Komisja przeciwko państwu członkowskiemu (art. 258 TFUE);
7.1.2. Państwo członkowskie przeciwko państwu członkowskiemu (art. 259 TFUE);
7.1.3. Konieczność dostosowania się przez państwa członkowskie do wyroków TS stwierdzających zasadność skargi, sankcje w związku w niewywiązaniem się z obowiązków wynikających z wyroku (art. 260 TFUE)
7.1.4. Postępowanie przed TS w związku z niewywiązaniem się przez państwo z obowiązku poinformowania o środkach podjętych w celu transpozycji dyrektywy (materia powiązana z przypomnieniem charakteru prawnego dyrektyw). Możliwość nałożenia sankcji finansowych jako mechanizm prewencyjny (art. 260 TFUE).
7.2. Postępowania przeciwko instytucjom Unii Europejskiej.
7.2.1. Kontrola legalności aktów instytucji UE (art. 263 TFUE);
7.2.2. Skarga na bezczynność instytucji UE (art. 265 TFUE):
7.2.3. Właściwość TS i właściwość Sądu.
7.2.4. Konsekwencje wyroków w postępowaniach na podstawie art. 263 i 265 TFUE;
7.2.5. Warunki formalne i konstrukcja skargi.
7.2.6. Reprezentacja stron.
8. Postępowanie prejudycjalne (inaczej: postępowanie o wydanie orzeczenia wstępnego - art. 267 TFUE).
8.1. Wyłączna kompetencja Trybunału Sprawiedliwości do rozpatrywania pytań prejudycjalnych.
8.2. Przedmiot postępowania.
8.2.1. Wykładnia prawa UE;
8.2.2. Ocena ważności aktów instytucji Unii.
8.3. Istota postępowania.
8.4. Legitymacja do wnoszenia pytań.
8.4.1. Pojęcie "sąd" w prawie UE;
8.4.2. Sądy uprawnione do kierowania pytań;
8.4.3. Sądu zobowiązane do kierowania pytań;
8.4.4. Doktryna acte claire i acte eclaire.
8.5. Podział kompetencji między sądy krajowe a TS w ramach postępowania prejudycjalnego ze szczególnym uwzględnieniem kompetencji do dokonywania oceny zasadności ich skierowania oraz ich niezbędności, a także związku z rozpatrywaną przez sąd krajowy sprawą, oceny ilości pytań i sposobu ich sformułowania.
8.6. Przebieg postępowania prejudycjalnego.
8.7. Moc wiążąca wyroków Trybunału Sprawiedliwości w ramach postępowania prejudycjalnego. Konsekwencje dla sądów kierujących pytania (bezpośrednia moc wiążąca) konsekwencje dla pozostałych sądów państw członkowskich i pozostałych organów oraz dla jednostek (precedensowy charakter orzecznictwa TS związany z doktryną acte eclaire).
9. Praktyczne aspekty wyszukiwania, interpretacji i powoływania wyroków TS oraz Sądu.
10. Aktywność UE na forum międzynarodowym w celu urzeczywistnia ochrony prawnej obywateli UE