Przestępczość na rynku sztuki 1300-PRS-1FN

1) Charakterystyka podstawowych pojęć związanych z problematyką wykładu: pojęcie sztuki, pojęcie dzieła sztuki, pojęcie dobra kultury, pojęcie dobra o szczególnym znaczeniu dla kultury, pojęcie muzealiów, pojęcie zabytku, podstawowa charakterystyka aktów prawnych, które operują wskazanymi wyżej pojęciami, charakterystyka rynku sztuki, mechanizmów jego funkcjonowania i jego specyfiki (przedstawienie jego segmentów, pewnych zjawisk na nim występujących i jego pewnych słabości), inwestycje w sztukę - charakterystyka generalna.
2) Przestępczość na rynku sztuki (aspekty etiologiczne, fenomenologiczne oraz profilaktyczne): pojęcie przestępczości na rynku sztuki i jej klasyfikacja, pojęcie przestępczości przeciwko dziedzictwu kulturowemu, cechy przestępczości i działalności przestępczej występującej na rynku sztuki w Polsce i w innych wybranych państwach, prezentacja wybranych przypadków przestępstw na rynku sztuki (kradzieże, tzw. artnapping, paserstwa, fałszerstwa, oszustwa, przemyt dzieł sztuki, pranie pieniędzy na rynku sztuki), przejawy innych niż przestępczość zjawisk patologicznych na rynku sztuki, zagadnienia praktyki operacyjno-rozpoznawczej, karnoprocesowej i kryminalistycznej w związku z niektórymi przestępstwami na rynku sztuki.
3) Dyrektywy profilaktyki antywiktymizacyjnej w kontekście zapobiegania przestępczości na rynku sztuki: prezentacja sposobów i metod ograniczania ryzyk stania się ofiarą pewnych przestępstw występujących na rynku sztuki.
4) Współpraca wewnątrzkrajowa i międzynarodowa w dziedzinie przeciwdziałania przestępczości na rynku sztuki: współpraca wewnątrzkrajowa policji, prokuratury i innych służb zajmujących się zadaniami z dziedziny ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego w państwie (ABW, CBA, KAS), współpraca transgraniczna i międzynarodowa policji, prokuratur i innych służb zajmujących się zadaniami z dziedziny ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego w różnych państwach (z zaangażowaniem pozapolicyjnych podmiotów profesjonalnych z różnych państw zajmujących się problematyką ochrony zabytków oraz podmiotów zajmujących się obrotem dziełami sztuki), nadto współpraca z Europolem i Interpolem; prezentacja różnych szczegółowych aspektów tej współpracy i próba oceny jej efektywności, jak również przedstawienie kilku przykładów udanej współpracy między wskazanymi instytucjami kontroli społecznej.

Całkowity nakład pracy studenta

Całkowity nakład pracy studenta: 2 pkt ECTS = 60 godzin pracy W tym: - godziny kontaktowe – realizowane z udziałem nauczyciela: 12 godzin - godziny kontaktowe konsultacje i egzamin: 3 godz. - praca własna studenta – przygotowanie do zajęć, praca własna z literaturą przedmiotu: 20 godzin - praca własna studenta – przygotowanie do zaliczenia przedmiotu: 25 godzin

Efekty uczenia się - wiedza

W1 - Student ma podstawową wiedzę o funkcjonowaniu rynku sztuki oraz o fenomenie przestępczości obecnej na tym rynku (jej przyczynach, objawach, metodach pomiaru, opisie oraz przeciwdziałaniu, w tym na niwie międzynarodowej), sprawcach przestępstw na rynku sztuki, a także o ofiarach takich przestępstw i o działaniach z obszaru profilaktyki antywiktymizacyjnej w tej dziedzinie. K_W01 W2 - Student opisuje podstawowe pojęcia z obszaru problematyki przestępczości na rynku sztuki, przedstawia metody badania takiej przestępczości oraz przeciwdziałania jej. K_W02 W3 - Student charakteryzuje różne przypadki przestępstw na rynku sztuki i zna tendencje i trendy dotyczące tej przestępczości; zna również sposoby zabezpieczania dzieł sztuki przed zamachami przestępnymi. Wie nadto, jakie są powody istnienia w obrębie tej przestępczości znaczącej tzw. ciemnej liczby przestępstw. K_W03 (S2A_W03)

Efekty uczenia się - umiejętności

U1 - Student wykorzystuje zdobytą wiedzę dla wyjaśniana i deskrypcji problemu społecznego, jakim jest przestępczość na rynku sztuki oraz zjawisko pokrzywdzenia nią. Zdobyta wiedza może być użyteczna w przyszłości, w pracy zawodowej w instytucjach czy organach państwowych lub samorządowych, które – gdy chodzi o zakres ich funkcjonowania – realizują zadania i cele polegające na zapobieganiu przestępczości wspomnianego rodzaju, reakcji wobec niej czy niesieniu pomocy pokrzywdzonym przestępczością. K_U01 U2 - Student formułuje oceny dotyczące stanu i cech przestępczości na rynku sztuki, a także diagnozuje fundamentalne trudności, jakie pojawiają się w powyższym kontekście. K_U02

Efekty uczenia się - kompetencje społeczne

K1 - Student ma świadomość tego, jak należy wypowiadać się na temat przestępczości na rynku sztuki, by wypowiedzi na ten temat były kompetentne, co służy zapewnieniu dobrego poziomu debaty publicznej, która przysłużyć się może stanowieniu prawa właściwej jakości lub preferowanej praktyce stosowania dobrych jakościowo rozwiązań prawnych. K_K01 K7 - Student dyskutuje o przestępczości występującej na rynku sztuki oraz o zjawisku pokrzywdzenia nią, a także posiada umiejętność zajęcia stanowiska w przedmiocie efektywności lub braku efektywności sposobów rozwiązywania pewnych dylematów w kontekście przeciwdziałania czy zapobiegania tej przestępczości. K_K07

Koordynatorzy przedmiotu

Piotr Chrzczonowicz

Metody dydaktyczne

Wykład połączony z prezentacją multimedialną.

Metody dydaktyczne podające

- wykład informacyjny (konwencjonalny)
- wykład problemowy

Metody dydaktyczne poszukujące

- studium przypadku

Wymagania wstępne

Student zna podstawowe pojęcia i instytucje z obszaru prawa karnego materialnego, procesu karnego, kryminologii i kryminalistyki.

Kryteria oceniania

Zaliczenie na ocenę na podstawie obecności na zajęciach, rozwiązania testu wyboru i udzielenia odpowiedzi na otwarte pytania problemowe (14 pytań testowych, dwa pytania otwarte); każde pytanie testowe - 1 pkt; każde pytanie otwarte - 4 pkt. Próg zaliczenia - powyżej 50%.

Szczegółowa punktacja zaliczenia wraz z odpowiadającymi jej ocenami:
0 - 11 pkt. - 2 (niedostateczna)
12 - 14 pkt. 3 (dostateczna)
15 pkt. - 3+ (dostateczna plus)
16 - 18 pkt. - 4 (dobra)
19 pkt. - 4+ (dobra plus)
20 - 22 pkt. (bardzo dobra)

Oceniane: W1, W2, W3, U1, U2, K1, K7

Literatura

1)Amineddoleh L., Purchasing Art in a Market Full of Forgeries: Risks and Legal Remedies for Buyers, International Journal of Cultural Property, Vol. 22, Issue 2 – 3, August 2015.
2) Block L., European Police Cooperation on Art Crime: A Comparative Overview, 2011, www.artcrime.info).
3) Charney N., The Art of Forgery. Minds, Motives and Methods of Master Forgers, Phaidon Press 2015.
4) Chrzczonowicz P., Ars sacra w rękach profanów. Kradzieże zabytkowych dzieł sztuki sakralnej w Polsce (aspekty kryminologiczne i karnoprawne), komunikat w materiałach ogólnopolskiej konferencji naukowej „Problematyka prawna ochrony zabytków i rynku sztuki” (Bydgoszcz, 24 – 25 X 2013 r.), Bydgoszcz 2013.
5) Chrzczonowicz P., Organised Crime in the Art Forgery Market, Vytauto Didžiojo universiteto Teisės apžvalga – Vytautas Magnus University Law Review No. 2 (16), Kaunas 2017.
6) Chrzczonowicz P., Ochrona zabytkowego dziedzictwa kulturowego przed zagrożeniami wynikającymi z działalności terrorystycznej (część I), Studia Iuridica Toruniensia, t. XX, 2017.
7) Chrzczonowicz P., Ochrona zabytkowego dziedzictwa kulturowego przed zagrożeniami wynikającymi z działalności terrorystycznej (część II), Studia Iuridica Toruniensia, t. XXI, 2017.
8) Chrzczonowicz P., recenzja książki: M. Trzciński, O. Jakubowski (red.), Przestępczość przeciwko dziedzictwu kulturowemu. Diagnoza, zapobieganie, zwalczanie, Katedra Kryminalistyki Wydziału Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław 2016, ss. 296, Ochrona Zabytków nr 1, 2018.
9) Chrzczonowicz P., Zjawisko artnapping’u – wybrane aspekty kryminologiczne, Fides, Ratio et Patria nr 15, 2021: Wyzwania bezpieczeństwa państwa.
10) Jakubowski O., Zagrożenie dziedzictwa kulturowego przestępczością – analiza wydarzeń w 2017 r., Santander Art and Culture Law Review 1/2018.
11) Kaleta B., Międzynarodowa współpraca policyjna w zwalczaniu przestępczości skierowanej przeciwko dobrom kultury oraz cennym przedmiotom zabytkowym, Kwartalnik Policyjny nr 1, 2018.
12) Kretschmer B., Transnational Organised Crime and Cultural Property [in:] P. Hauck, S. Peterke (eds.), International Law and Transnational Organised Crime, Oxford University Press 2016.
13) Lenain Th., Art Forgery. The History of Modern Obsession, Reaktion Books 2012.
14) Mróz J., Polityka państwa wobec wywozu zabytków za granicę, Cenne, bezcenne/utracone nr 1/2 (42/43), styczeń – czerwiec 2005.
15) Pływaczewski W., Pranie pieniędzy na rynku dzieł sztuki – skala zjawiska oraz możliwości przeciwdziałania, Acta Universitatis Wratislaviensis No 3440, Przegląd Prawa i Administracji LXXXVIII, Wrocław 2012.
16) Pływaczewski W., Pranie pieniędzy oraz inne nielegalne transakcje finansowe z perspektywy międzynarodowego rynku dzieł sztuki [w:] E.W. 17) 17) Pływaczewski (red.), Proceder prania pieniędzy i jego implikacje, Warszawa 2013.
18) Pływaczewski W., Nielegalny rynek dzieł sztuki z perspektywy instytucji finansowych [w:] P. Chlebowicz (red.), Zagrożenia w sektorze bankowym. Analiza kryminalna zjawisk oraz możliwości przeciwdziałania, Olsztyn 2013.
19) Rybicki P., Technicznokryminalistyczne badania dzieł sztuki, Cenne, bezcenne/utracone nr 3 (60), lipiec – wrzesień 2009.
20) Szafrański W., Aktualne problemy i zagrożenia związane z obrotem dobrami kultury na rynku sztuki w Polsce z perspektywy prawnej ochrony zabytków, Santander Art And Culture Law Review 1/2019.
21) Szczekala A., Fałszerstwa dzieł sztuki. Zagadnienia karnoprawne, Warszawa 2012.
22) Tijhuls E., Who are stealing all those paintings? [in:] N. Charney (ed.), Art & Crime. Exploring the dark side of the art world, ABC Clio, Santa Barbara 2009.
23) Tończyk N. M., Ochrona zabytkowych dzieł sztuki – zarys problematyki prawnej, Studia Iuridica Toruniensia, t. XXI, 2017.
24) Trzciński M., Przestępczość przeciw zabytkom, Prokuratura i Prawo nr 6, 2011.
25) Trzciński M., Jakubowski O. (red.), Przestępczość przeciwko dziedzictwu kulturowemu. Diagnoza, zapobieganie, zwalczanie, Wrocław 2016.
26) Wilk D., Fałszerstwa dzieł sztuki. Aspekty prawne i kryminalistyczne, Warszawa 2015.
27) Wilk D., Identyfikacja dzieł sztuki nowoczesnymi metodami fizykochemicznymi w procesie karnym [in:] M. Trzciński, O. Jakubowski (eds.), Przestępczość przeciwko dziedzictwu kulturowemu. Diagnoza, zapobieganie, zwalczanie, Wrocław 2016.
28) Wilk D., Falsyfikaty dzieł sztuki w procesie karnym. Wybrane aspekty wykrywcze i dowodowe, Kwartalnik Policyjny 1/2018.
29) Wójcikiewicz J., Piękno przestępstwa. Prolegomena do estetyki sądowej, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2020.

Źródła prawa (wybrane przepisy wybranych krajowych aktów normatywnych dla ilustracji omawianych zagadnień):
- Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (t.j. z dnia 7 grudnia 2023 r. Dz. U. z 2024 r. poz. 17)
- Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (t.j. z dnia 7 grudnia 2023 r. Dz. U. z 2024 r. poz. 37)
- Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1292)
- Ustawa z dnia 21 listopada 1996 r. o muzeach (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 385)

Więcej informacji

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu 1300-PRS-1FN w USOSweb