Nacjonalizmy i rasizm – wybrane zagadnienia 1300-OG-NR-FS

1. Wprowadzenie – definicje podstawowych pojęć: nacjonalizm; internacjonalizm; regionalizm; kosmopolityzm; ojkofobia; patriotyzm; etnocentryzm; szowinizm; ksenofobia; ksenologia (swój-obcy); stereotypy (2h).
2. "Megalomania narodowa" Jana Stanisława Bystronia; narcyzm grupowy (E. Fromm); resentyment (F. Nietzsche) i teoria nacjonalizmu Hansa Kohna; uwagi Slavoja Zizka (2h).
3. Modele poglądów nacjonalistycznych (2h).
4. Historia rozwoju poglądów nacjonalistycznych w XIX w. – wybrani przedstawiciele: Rousseau; myśl polityczna rewolucji francuskiej; Herder; Fichte; historycyzm: von Ranke, von Treitschke, Michelet; Maurras, Mazzini (2h)
5. Pojęcie narodu wg nacjonalistów, czynniki narodowotwórcze obiektywne i subiektywne, naród etniczno-kulturowy i obywatelski (2h).
6 . Narody w historii – proces kształtowania się narodów (1h).
7. Narodziny polskiego ruchu nacjonalistycznego. Naród w poglądach Romana Dmowskiego (2h).
8. Naród i nacjonalizm w myśli lewicowej: Marks i Engels, Lenin, Luksemburg (2h).
9. Naród i nacjonalizm w filozofii Fryderyka Nietzschego (2h).
10. Badania nad nacjonalizmami po II wojnie światowej (5h):
- modernistyczna teoria nacjonalizmów Gellner, Anderson, Hobsbawm
- primordializm: Shils
- etnocentryzm: Smith
- nacjonalizmy w badaniach psychologów: Billing.
11. Rasizm (rasy, rasizm, różnice międzyrasowe) (2h)
12. Rasizm – ideologie: nazizm, współczesny rasizm. (2h)
13. Współczesny rasizm naukowy i jego krytyka. (2h)
14. Metody walki z rasizmem i segregacją rasową. Ruch Praw Obywatelskich w USA (M.L. King; J. Lawson) (2h).

Całkowity nakład pracy studenta

Godziny realizowane z udziałem nauczycieli ( godz.): - udział w wykładzie – 30 godz. (w tym 20 godz. stacjonarnie i 10 godz. online) - konsultacje z nauczycielem akademickim – 10 godz. Czas poświęcony na pracę indywidualną studenta: - przygotowanie do zajęć – 5 godz. - czytanie literatury – 10 godz. - przygotowanie do zaliczenia na ocenę – 20 godz. Łącznie: 75 h (3 ECTS)

Efekty uczenia się - wiedza

W1: Ma wiedzę o poglądach na temat narodów, nacjonalizmów i rasizmu najważniejszych myślicieli politycznych oraz ma wiedzę o teoriach naukowców dotyczących nacjonalizmów i rasizmu. W2: Opisuje idee związane z narodami i rasami, które miały wpływ na kształtowanie się życia politycznego. W3: Charakteryzuje wpływ historycznego rozwoju poglądów na temat narodów i nacjonalizmów na społeczeństwo i politykę.

Efekty uczenia się - umiejętności

U1: Wykorzystuje umiejętność rozumienia i krytycznego analizowania zjawisk społecznych i politycznych kształtowanych przez idee i ideologie polityczne. U2: Analizuje wpływ historycznego rozwoju poglądów na temat więzi społeczno-politycznych na formy ustrojowe i społeczne obecnych państw. Potrafi właściwie analizować przyczyny i przebieg procesów i zjawisk społecznych, formułować własne opinie na ten temat oraz stawiać proste hipotezy badawcze i je weryfikować.

Efekty uczenia się - kompetencje społeczne

K1: Ma świadomość poziomu swej wiedzy o problematyce narodów, nacjonalizmów i rasizmu oraz potrafi je doskonalić. K2: Umie pozyskiwać informacje na temat koncepcji teoretycznych dotyczących narodów, nacjonalizmów, rasizmu.

Koordynatorzy przedmiotu

Marta Baranowska

Metody dydaktyczne

- wykład informacyjny (konwencjonalny) - prezentacje multimedialne Metody dydaktyczne w kształceniu online: - metody rozwijające refleksyjne myślenie - metody służące prezentacji treści

Kryteria oceniania

Metody oceniania:
- zaliczenie na ocenę.
Kryteria oceniania: końcowy test na platformie Moodle, złożony z 9 pytań jednokrotnego wyboru oraz 1 pytania otwartego (opisowego). Za każde pytanie można uzyskać 0 lub 1 pkt. Maksymalnie zdobyć można 10 pkt.
ndst – 0-4 pkt (0- 40 %)
dst- 5 pkt (50 %)
dst plus- 6 pkt (60 %)
db- 7 pkt (70 %)
db plus- 8 pkt (80 %)
bdb- 9-10 pkt (90-100 %)

Literatura

Materiał obowiązkowy:
1. Treści przekazane w ramach wykładu oraz w formie dodatkowych materiałów i prezentacji (na platformie Moodle).
2. M. Baranowska, U źródeł nacjonalizmu: Idea narodu w filozofii Jan Jakub Rousseau, „Studia nad Autorytaryzmem i Totalitaryzmem” 2013, t. 35, z. 2, s. 7-24.
3. M. Baranowska, Nationalism as a manipulation of collective imaginaries (stereotypes) of one's own and strangers in Jan Stanisław Bystroń`s “National Megalomania”, “Studia Iuridica Lubliniensia” 2024, vol. 33, nr 1, s. 29-44.
4. M. Baranowska, Pojęcie narodu w poglądach Romana Dmowskiego. Pomiędzy moralnością, instynktami, duszą narodową a politycznym pragmatyzmem, „Prawo i Więź” 2024, nr 2 (49), s. 361-394. SCOPUS, 100 pkt. DOI: 10.36128/PRIW.VI49.554
5. M. Baranowska, O byciu Niemcem w refleksji Fryderyka Nietzschego, „Przegląd Zachodni” 2016, z. 1 (358), s. 73-88.
6. M. Baranowska, Nazizm kontra Nietzsche, „Studia nad Faszyzmem i Zbrodniami Hitlerowskimi” 2008, XXX, s.37-64.
7. M. Baranowska, ,,Stworzyliśmy Włochy, teraz musimy stworzyć Włochów”. Risorgimento z perspektywy teorii modernistycznej Ernesta Gellnera, [w:] W kręgu doktryn politycznych i prawnych. Księga jubileuszowa dedykowana Profesorowi Markowi Maciejewskiemu, red. R. Antonow et al., Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław 2020, s. 39-51.
8. M. Baranowska, Działalność pastora Jamesa Lawsona w Nashville w latach 1958-1960 („nonviolent workshop”, sit-ins) – studium przypadku walki o zmiany społeczno-polityczne, "Politeja" 2019, nr 2 (59), s. 255-277.
Literatura uzupełniająca:
1. A. Smith, Nacjonalizm;
2. M. Baranowska, Polska nie jest najważniejsza. Moralny aspekt rozważań Róży Luksemburg o państwie polskim, narodzie i naturze człowieka, [w:] Niedokończona wojna? „Polskość” jako zadanie pokoleniowe, red. Robert Traba, Instytut Studiów Politycznych Polskiej Akademii Nauk, Warszawa 2020, s. 245-263.
7. A. Wielomski, Nacjonalizm francuski 1886-1940, Geneza, przemiany i istota filozofii politycznej. Warszawa 2007.
8.K. Jaskułowski, Nacjonalizm bez narodów. Nacjonalizm w koncepcjach anglosaskich nauk społecznych, Wrocław 2009.
9. P. Lawrence, Nacjonalizm. . Historia i teoria, Warszawa 2007
10. E. Gellner, Narody i nacjonalizm.
11. H. Kohn, The Idea of Nationalism. A Study in Its Origins and Background. New York 1944.

Więcej informacji

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu 1300-OG-NR-FS w USOSweb