Nacjonalizmy i rasizm – wybrane zagadnienia 1300-NR-1FN

1. Wprowadzenie – definicje podstawowych pojęć: nacjonalizm; internacjonalizm; regionalizm; kosmopolityzm; ojkofobia; patriotyzm; etnocentryzm; szowinizm; ksenofobia; ksenologia (swój-obcy); stereotypy.
2. "Megalomania narodowa" Jana Stanisława Bystronia; narcyzm grupowy; resentyment i teoria nacjonalizmu Hansa Kohna; uwagi Slavoja Zizka.
3. Modele poglądów nacjonalistycznych. Historia rozwoju poglądów nacjonalistycznych – wybrani przedstawiciele (Rousseau; myśl polityczna rewolucji francuskiej; Herder; Fichte; historycyzm: von Ranke, von Treitschke, Michelet; Maurras, Barres, Mazzini, Dmowski).
4. Pojęcie narodu wg nacjonalistów, czynniki narodowotwórcze obiektywne i subiektywne (świadomość narodowa i techniki jej kształtowania), naród etniczno-kulturowy i obywatelski.
5. Naród i nacjonalizm w myśli lewicowej: Marks, Lenin, Luksemburg.
6. Naród i nacjonalizm w filozofii Fryderyka Nietzschego.
7. Badania nad nacjonalizmami po II wojnie światowej: Gellner,Anderson, Hobsbawm, Billing, Shils, Smith.
8. Rasizm (rasy, rasizm, różnice międzyrasowe; ideologia)

W cyklu 2022/23Z:

W cyklu 2023/24Z:

W cyklu 2024/25Z:

W cyklu 2025/26Z:

Całkowity nakład pracy studenta

2 pkt ECTS = 50 godzin pracy - udział w wykładach - 12 - konsultacje z nauczycielem akademickim, zaliczenie - 10 - praca własna z materiałami, przygotowanie do zaliczenia - 28

Efekty uczenia się - wiedza

W1: Ma wiedzę o poglądach najważniejszych myślicieli, twórców wielkich systemów społeczno-politycznych i ich wpływie na kształtowanie się jednostek społeczno-politycznych K_W05 W2: Opisuje idee kształtujące instytucje publiczne oraz zachodzące na przestrzeni wieków ewolucje zasad ich organizacji i funkcjonowania K_W08 W3: Charakteryzuje wpływ historycznego rozwoju poglądów na temat moralności, religii, społeczeństwa, państwa i prawa na polityczno-prawne formy ustrojowe i społeczne obecnych państw K_W09 K_W09: ma uporządkowaną wiedzę o teoriach myśli społeczno-politycznej i prawnej oraz o ich historycznej ewolucji; W1: Ma wiedzę o poglądach najważniejszych myślicieli, twórców wielkich systemów społeczno-politycznych i religijnych i ich wpływie na kształtowanie się jednostek społeczno-politycznych.

Efekty uczenia się - umiejętności

U1: Wykorzystuje umiejętność rozumienia i krytycznego analizowania zjawisk społecznych w skali międzynarodowej kształtowanych przez idee polityczne U2: Analizuje wpływ historycznego rozwoju poglądów na temat więzi społeczno-politycznych na formy ustrojowe i społeczne obecnych państw. Student potrafi właściwie analizować przyczyny i przebieg procesów i zjawisk społecznych, formułować własne opinie na ten temat oraz stawiać proste hipotezy badawcze i je weryfikować K_U08

Efekty uczenia się - kompetencje społeczne

K1: Ma świadomość poziomu swojej wiedzy i umiejętności, rozumie potrzebę ciągłego dokształcania zawodowego i rozwoju osobistego, dokonuje samooceny własnych kompetencji i doskonali umiejętności, wyznacza kierunki własnego rozwoju i kształcenia K_K01 K2: Posiada umiejętność dostrzegania i identyfikowania problemów moralnych i dylematów etycznych związane z wykonywaniem zawodu i poszukuje optymalnych rozwiązań zgodnych z prawem i zasadami etyki zawodowej K_K04

Koordynatorzy przedmiotu

Marta Baranowska

Metody dydaktyczne

wykład informacyjny

Metody dydaktyczne podające

- wykład problemowy
- wykład informacyjny (konwencjonalny)

Wymagania wstępne

brak

Kryteria oceniania

egzamin pisemny: W1, W2, W3, U1, U2, K1, K2
Egzamin pisemny w formie testu jednokrotnego wyboru - 8 pytań.
ndst – 0-2 pkt.
dst- 3 pkt.
dst plus- 4 pkt.
db- 5 pkt.
db plus- 6 pkt.
bdb- 7-8 pkt.

Praktyki zawodowe

brak

Literatura

Literatura obowiązkowa:
- treść wykładów, przesłane materiały oraz artykuły:
1. M. Baranowska, O byciu Niemcem w refleksji Fryderyka Nietzschego, „Przegląd Zachodni” 2016, z. 1 (358), s. 73-88.

2. M. Baranowska, Polska nie jest najważniejsza. Moralny aspekt rozważań Róży Luksemburg o państwie polskim, narodzie i naturze człowieka, [w:] Niedokończona wojna? „Polskość” jako zadanie pokoleniowe, red. Robert Traba, Instytut Studiów Politycznych Polskiej Akademii Nauk, Warszawa 2020, s. 245-263.

3. M. Baranowska, ,,Stworzyliśmy Włochy, teraz musimy stworzyć Włochów”. Risorgimento z perspektywy teorii modernistycznej Ernesta Gellnera, [w:] W kręgu doktryn politycznych i prawnych. Księga jubileuszowa dedykowana Profesorowi Markowi Maciejewskiemu, red. R. Antonow et al., Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław 2020, s. 39-51.

Literatura uzupełniająca:
1. A. Smith, Nacjonalizm;
2. 4. M. Baranowska, Nazizm kontra Nietzsche, „Studia nad Faszyzmem i Zbrodniami Hitlerowskimi” 2008, XXX, s.37-64 .
3. M. Baranowska, U źródeł nacjonalizmu: Idea narodu w filozofii Jan Jakub Rousseau, „Studia nad Autorytaryzmem i Totalitaryzmem” 2013, t. 35, z. 2, s. 7-24.
4.K. Jaskułowski, Nacjonalizm bez narodów. Nacjonalizm w koncepcjach anglosaskich nauk społecznych, Wrocław 2009.
5. P. Lawrence, Nacjonalizm. . Historia i teoria, Warszawa 2007
6. E. Gellner, Narody i nacjonalizm.
7. H. Kohn, The Idea of Nationalism. A Study in Its Origins and Background. New York 1944.
8. M. Baranowska, Działalność pastora Jamesa Lawsona w Nashville w latach 1958-1960 („nonviolent workshop”, sit-ins) – studium przypadku walki o zmiany społeczno-polityczne, "Politeja" 2019, nr 2 (59), s. 255-277.

W cyklu 2022/23Z:

1.A. Smith, Nacjonalizm;
2.A. Wielomski, Nacjonalizm francuski 1886-1940, Geneza, przemiany i istota filozofii politycznej. Warszawa 2007.
3.K. Jaskułowski, Nacjonalizm bez narodów. Nacjonalizm w koncepcjach anglosaskich nauk społecznych, Wrocław 2009.
4. P. Lawrence, Nacjonalizm. . Historia i teoria, Warszawa 2007
5. E. Gellner, Narody i nacjonalizm.
6. H. Kohn, The Idea of Nationalism. A Study in Its Origins and Background. New York 1944.
7. M. Baranowska, U źródeł nacjonalizmu: Idea narodu w filozofii Jan Jakub Rousseau, „Studia nad Autorytaryzmem i Totalitaryzmem” 2013, t. 35, z. 2, s. 7-24.
8. M. Baranowska, 6. O byciu Niemcem w refleksji Fryderyka Nietzschego, „Przegląd Zachodni” 2016, z. 1 (358), s. 73-88.
M. Baranowska,
9. M. Baranowska, Nazizm kontra Nietzsche, „Studia nad Faszyzmem i Zbrodniami Hitlerowskimi” 2008, XXX, s.37-64 .

W cyklu 2023/24Z:

W cyklu 2024/25Z:

W cyklu 2025/26Z:

Uwagi

W cyklu 2022/23Z:

Egzamin pisemny w formie testu jednokrotnego wyboru - 8 pytań.
ndst – 0-2 pkt.
dst- 3 pkt.
dst plus- 4 pkt.
db- 5 pkt.
db plus- 6 pkt.
bdb- 7-8 pkt.

W cyklu 2023/24Z:

Egzamin pisemny w formie testu jednokrotnego wyboru - 8 pytań.
ndst – 0-2 pkt.
dst- 3 pkt.
dst plus- 4 pkt.
db- 5 pkt.
db plus- 6 pkt.
bdb- 7-8 pkt.

W cyklu 2024/25Z:

Egzamin pisemny w formie testu jednokrotnego wyboru - 8 pytań.
ndst – 0-2 pkt.
dst- 3 pkt.
dst plus- 4 pkt.
db- 5 pkt.
db plus- 6 pkt.
bdb- 7-8 pkt.

W cyklu 2025/26Z:

Egzamin pisemny w formie testu jednokrotnego wyboru - 8 pytań.
ndst – 0-2 pkt.
dst- 3 pkt.
dst plus- 4 pkt.
db- 5 pkt.
db plus- 6 pkt.
bdb- 7-8 pkt.

Więcej informacji

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu 1300-NR-1FN w USOSweb