Koncepcja wspólnoty jako fundament integracji europejskiej. Aspekty ustrojowo-doktrynalne 1300-KW-FIE-1FN

Integracja europejska to powojenne zjawisko kulturowe, stanowi więc proces wieloaspektowy. Ma wymiar historycznym społeczny, gospodarczy, polityczny, ale także prawny, ściśle powiązany z doktrynalnym (ideologicznym). Wynika to z kilku okoliczności. Po pierwsze, proces integracji zachodzi przy zastosowaniu szczególnych form organizacyjnych i instrumentów prawnych. Są one wyjątkowe, bardzo oryginalne i mają czysto europejski charakter. Po drugie, wysiłki integracyjne służyć mają realizacji założonego celu (ideologicznego, politycznego, ekonomicznego) i jako takie wymagają uzasadnienia.
Wykład obejmuje analizę organizacji o modelu wspólnotowym: Europejskiej Wspólnoty Węgla i Stali, Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej i Euratomu. Struktury te stanowią historyczny punkt wyjścia i organizacyjnego oparcia dla całego procesu integracji, który aktualnie zachodzi w ramach Unii Europejskiej.

Opis zagadnień wraz z podziałem na godziny

Europa po II wojnie; Znaczenie i społeczna doniosłość podstawowych pojęć w języku przełomu lat ‘40 i ’50 XX w.: suwerenność, organizacja międzynarodowa, federalizm i federacja (1h)

Pomysły i formy na współpracę: stanowisko rządów i organizacji pozarządowych (tzw. ruchów europejskich); idea wspólnoty jako kompromis: założenia tzw. europejskich „Ojców Założycieli”, ze szczególnym uwzględnieniem idei ponadnarodowości (1 h)

Trzy powołane Wspólnoty – ogólna charakterystyka, wraz z syntetycznym ukazaniem przesłanek (1 h):
- Europejska Wspólnota Węgla i Stali: „europejski minister przemysłu ciężkiego”;
- Europejska Wspólnota Energii Atomowej: forum wieloaspektowej współpracy państw;
- Europejska Wspólnota Gospodarcza: „minister rolnictwa i handlu zagranicznego” oraz agencja regulacji obrotu międzynarodowego

W kontekście każdej ze Wspólnot omówione zostaną w ujęciu porównawczym następujące zagadnienia:
- sposób powołania i członkostwo, cele i zadania (1 h);
- zakres władzy i kompetencje (1 h);
- kompetencja prawodawcza i system prawa (wraz z relacją do prawa narodowego) (2 h);
- instytucje (2 h);
- istota danej Wspólnoty, zakres jej władzy i samodzielności oraz
- status państwa członkowskiego i konsekwencje dla jego władzy (w ujęciu formalnym i faktycznym) (1h)

Porównanie całościowego obrazu powołanych Wspólnot z pierwotną wizją „Ojców Założycieli” (1 h)

Koncepcja wspólnoty a Unia Europejska (1 h)

Całkowity nakład pracy studenta

- 12 godzin kontaktowych na wykładzie – 0,48 ECTS, - 38 godzin na przygotowanie do egzaminu – 1,52 ECTS. Łącznie: 50 godzin – 2 ECTS

Efekty uczenia się - wiedza

Student ma wiedzę o pojęciu „wspólnoty europejskiej” jako szczególnej formy organizacyjnej, jej istocie, charakterze i znaczeniu dla zrozumienia procesu integracji, jego instytucji (zwłaszcza prawa) i zasad ich funkcjonowania; ma wiedzę w zakresie terminologii odnoszącej się do sfery integracji wspólnotowej z obszaru prawa, polityki, ekonomii, etyki, socjologii - K_W01. Student ma wiedzę o powołanych i projektowanych organizacjach wspólnotowych oraz o ich znaczeniu dla kształtowania procesów i faktów społecznych w Europie - K_W02. Student ma wiedzę o specyfice różnorodnych stosunków zachodzących na płaszczyźnie narodowej, międzynarodowej i ponadnarodowej, których charakter przesądzony został obraniem i implementacją modelu wspólnotowego - K_W03. Student ma wiedzę o znaczeniu modelu wspólnoty dla człowieka jako podmiotu stosunków społecznych oraz o jednostce jako o beneficjencie wspólnotowego systemu ochrony praw i wolności człowieka – K_W05. Student ma wiedzę o europejskich powojennych koncepcjach współpracy międzynarodowej oraz o ich historycznej ewolucji – K_W09.

Efekty uczenia się - umiejętności

Student potrafi wskazać korzenie dzisiejszych europejskich instytucji integracyjnych oraz wyjaśnić przyczyny ich ewolucji prowadzących do aktualnego stanu rzeczy - K_U01. Student wykorzystuje wiedzę teoretyczną do wnikliwego i krytycznego analizowania konkretnych spraw i zjawisk społecznych zachodzących w skali narodowej i europejskiej - K_U02. Student posiada umiejętność rozumienia i analizowania zjawisk społecznego oddziaływania instytucji europejskich przy wykorzystaniu odpowiednich teorii integracji - K _U08.

Efekty uczenia się - kompetencje społeczne

Student posiada umiejętność postrzegania faktów społecznych jako rezultatu funkcjonowania instytucji integracyjnych. Ma jednocześnie świadomość poziomu swej wiedzy i umiejętności oraz rozumie potrzebę stałego dokształcania - K_K01. Student prawidłowo identyfikuje problemy moralne i dylematy etyczne oraz posiada umiejętność rozstrzygania ich zgodnie z założeniami idei wspólnoty europejskiej - K_K04.

Koordynatorzy przedmiotu

Andrzej Madeja

Metody dydaktyczne

Wykład

Metody dydaktyczne podające

- wykład problemowy
- wykład informacyjny (konwencjonalny)

Rodzaj przedmiotu

przedmiot fakultatywny

Wymagania wstępne

Przedmiot adresowany do studentów, którzy ukończyli I rok studiów prawniczych, administracyjnych i europeistyki.

Kryteria oceniania

Metoda weryfikacji:
Zaliczenie przedmiotu na podstawie wyniku egzaminu pisemnego. Egzamin składa się z 11 pytań testowych jednokrotnego wyboru. Za każdą prawidłową odpowiedź testową uzyskuje się 1 punkt. Maksymalna ilość punktów możliwych do zdobycia to 11.

Kryteria oceniania:
Dla zaliczenia egzaminu należy uzyskać co najmniej 6 punktów. Oznacza to realizację efektów kształcenia w stopniu zadowalającym i ocenę dostateczną (3,0).
Przy przekroczeniu wyższych pułapów uzyskuje się odpowiednio ocenę:
60% (7 pkt) - dostateczny plus (3,5);
70% (8 pkt) - dobry (4,0);
80% (9 pkt) - dobry plus (4,5);
90% (10 pkt) - bardzo dobry (5,0).

Praktyki zawodowe

Nie ma.

Literatura

1. A. Madeja, Suwerenność państwa w doktrynie integracyjnej europejskich "Ojców Założycieli" i w świetle traktatów ustanawiających Wspólnoty Europejskie, Toruń 2013 [rozdziały II i III; z rozdziału I treści dot. wspólnoty i ponadnarodowości w ujęciu „Ojców Założycieli”];
Pozycje uzupełniające:
2. J.J. Węc, Spór o kształt instytucjonalny Wspólnot Europejskich i Unii Europejskiej, Kraków 2006;
3. Artykuły:
a. A. Całus, Aspekty polityczne i prawne EWWS, „Przegląd Zachodni” 4/1963, s. 194-209; Charakter prawny Wspólnot Europejskich, „Państwo i Prawo” 4/1962, s. 635-648; Nieudane próby ustanowienia EWO oraz EWP, „Przegląd Zachodni” 3/1964, s. 95-125; Znaczenie Wspólnot Europejskich dla rozwoju organizacji międzynarodowych, „Przegląd Zachodni” 2/1963, s. 179-195;
b. W. Morawiecki, System kontroli wykorzystywania energii atomowej w EWEA, „Przegląd Zachodni” 5-6/1969, s. 26-41.

Więcej informacji

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu 1300-KW-FIE-1FN w USOSweb