Historia integracji europejskiej 1300-HIE-1FS

Wykład rozpoczyna rozważenie pojęcia integracji europejskiej. Następnie omówione zostają idee integracyjne w czasach antycznych (różnorodne formy integracji w Grecji, Imperium Romanum, pax romana).

I: 1h.
Zastępowanie idei jedności politycznej dawnego Imperium Romanum uniwersalizmem chrześcijańskim – (Res publica christiana, Imperium Christianum, Christianitas).

II: 5h.
Europejska myśl integracyjna w okresie państwa feudalnego:
1. Renesans pojęcia Europy identyfikowanej z państwem Franków – rola imperium karolińskiego w realizacji idei jedności Europy.
2. Doktryna imperialna Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego (962 – 1806) – koncepcje Ottona I i Ottona III oraz ich następców.
3. Uniwersalizm cesarski a uniwersalizm papieski (cezaropapizm i papocezaryzm).
4. Krucjaty jako wyraz kształtowania się więzi ponadnarodowej w Europie i poza Europą.
5. Wybrane przykłady idei integracyjnych w okresie późnego średniowiecza (Piotr Dubois, Dante Alighieri, Paweł Włodkowic, Jerzy z Podiebradu, Erazm z Rotterdamu).
6. M. Sully, W. Penn, Ch. de Saint-Pierre, J. J. Russeau, Wolter, I. Kant, J. Bentham.

III: 1h.
Idee integracyjne socjalistów, działaczy Młodej Europy i republikanów w XIX wieku:
1. Ch. Furier, P. Proudhon, H. de Saint-Simon
2. G. Mazzini, A. Mickiewicz, V. Hugo
3. C. Catango, G. Garibaldi, J. Michelet.

IV: 3h.
Polska myśl integracyjna (XIV – XX wiek):

1. Unie polsko-węgierskie
2. Unie polsko-litewskie
3. Rywalizacja Jagiellonów i Habsburgów o panowanie w Europie Środkowo-Wschodniej.
4. Dynastyczna polityka Kazimierza Jagiellończyka zwanego „Ojcem Europy Środkowej”.
5. Polskie koncepcje integracji Europy w okresie Oświecenia (S. Leszczyński, W. Skrzetuski, K. J. Skrzetuski, S. Staszic, H. Kołłątaj, A. Czartoryski).
6. W. B. Jastrzębowski, H. Worcell, J. M. Hoene-Wroński, S. Buszczyński, J. Piłsudski, J. Rettinger.

V: 1h.
Koncepcje jednoczenia Europy po wybuchu I wojny światowej:
1. F. Naumann – Mitteleuropa (1915).
2. Krytyka hegemonistycznych dążeń Mitteleuropy przez przywódców SPD.
3. Stosunek Lenina do idei utworzenia federacji republik europejskich (Stanów Zjednoczonych Europy).

VI: 3h.
Projekty i działania integracyjne w Europie po zakończeniu I wojny światowej:
1. Liga Narodów.
2. Rosja, Włochy, Niemcy – przykłady systemów autorytarno-totalitarnych dążących do hegemonii w Europie i na świecie.
3. R. Coudenhove-Kalergi – koncepcja federacji europejskiej (Paneuropa).
4. Inicjatywy A. Brianda (1929) i E. Herriota.
5. Projekty C. F. Heerfordta utworzenia Stanów Zjednoczonych Narodów Europejskich (1924 – 1932).
6. Międzywojenne propozycje tworzenia federacji regionalnych.
7. Próby realizacji idei integracyjnych (1918 – 1939).

VII: 3h.
Idea europejska w latach II wojny światowej i pierwszych latach powojennych:
1. Projekty polityków brytyjskich.
2. Projekty Unii Paneuropejskiej.
3. Koncepcje rządów emigracyjnych i europejskiego ruchu oporu.
4. Stanowisko USA i ZSRR wobec idei integracyjnych Europy.
5. Ruch europejski i Europejska Unia Parlamentarna.
6. Zacieśnienie współpracy polityczno-militarnej państw zachodnioeuropejskich.
7. Powołanie Rady Europy (1949).
8. Początki unifikacji bloku wschodniego.
9. Utworzenie Rady Wzajemnej Pomocy Gospodarczej

VIII: 3h.
Procesy integracyjne po 1945 roku.