Etyka w biznesie 1300-EB-1SPB
Realizacji założonych celów dydaktycznych służy zaplanowany i skoordynowany blok zagadnień, na które składają się kolejno:
1. Pochodzenie, pojęcie, przedmiot i podstawowe funkcje etyki ogólnej i osobno etyki biznesu. Moralność a etyka – geneza i znaczenie pojęć oraz rodzaje zależności. Etyki szczegółowe i zawodowe. Etyka w biznesie jako przykład etyki stosowanej. Światowe, szczególnie amerykańskie, i europejskie struktury promocji etyki biznesu oraz sposoby jej uzasadniania
2. Bariery, przeszkody, ryzyka i zagrożenia oraz możliwości i szanse stosowania instrumentów etycznych w procesach i organizacjach biznesowych
3. Typy argumentacji etycznej adresowanej do ludzi biznesu (uczciwość popłaca, szanuj reguły gry, bądź człowiekiem, bądź odpowiedzialny, działaj transparentnie)
4. Kodeksy etyczne firm i zawodów jako formy akumulacji doświadczenia moralno-zawodowego i zestawy podstawowych kryteriów przyzwoitego wykonywania zawodu oraz funkcjonowania organizacji biznesowej
5. Biznes i zarządzanie organizacjami oraz procesami biznesowymi jako zarazem cel i wyzwanie moralne. Etyczne dylematy bogacenia się i wzrostu kapitału w perspektywie indywidualnej i społecznej – analizy przykładowych sytuacji konfliktowych
6. Imperatywy nowoczesności, konkurencyjności (konkurencja a rywalizacja), efektywności (skuteczności), innowacyjności, profesjonalizmu, neutralności światopoglądowej, wielokulturowości a stosowanie miar, kryteriów i bezpieczników etycznych w zarządzaniu (human relations)
7. Cnoty menedżerskie. Etyczne aspekty sprawowania ról kierowniczych i nadzorczych w organizacjach biznesowych
8. Społeczna odpowiedzialność biznesu. Odpowiedzialność osoby prawnej a odpowiedzialność personalna
9. Konflikty moralne oraz sposoby ich rozstrzygania. Kręgi wewnętrznej i zewnętrznej troski moralnej
10. Ekologiczne konteksty i konsekwencje biznesu
11. Polityka i administracja a życie gospodarcze. Korupcja jako kupowanie decyzji polityczno-administracyjnych
12. Zarządzanie procesami i organizacjami biznesowymi, ze szczególnym uwzględnieniem zasobów ludzkich, w obliczu nieuczciwej konkurencji i w kontekście zasady transparentności
13. „Czyja sprawiedliwość, jaka racjonalność?” (Alasdair MacIntyre). Norma sprawiedliwości w biznesie
14. „Waluta” zaufania w biznesie. Czynniki i dobrodziejstwa wzrostu zaufania moralnego w działalności organizacyjnej i gospodarczej
15. Teoria zrównoważonego rozwoju jako szansa na uetycznienie praktyk organizacyjnych i biznesowych. W stronę zrównoważonego gospodarowania
16. Krytyka ekonomyślenia (Alvin Toffler) i utowarowienia człowieka i pracy (Erich Fromm, Andrzej Szahaj)
17. Zasada caveat emptor, TQM (kompleksowego zarządzania jakością), zagadnienie redukcji aksjologicznej, konfliktu wartości ekonomiczno-gospodarczych z moralnymi; relatywizm etyczny w praktyce organizacyjnej, marketingowej i menedżerskiej
18. Etyka w biznesie w służbie kreowania etosu menedżerskiego (intelektualnego menedżeryzmu) i etycznego przywództwa
Całkowity nakład pracy studenta
Efekty uczenia się - wiedza
Efekty uczenia się - umiejętności
Efekty uczenia się - kompetencje społeczne
Koordynatorzy przedmiotu
Metody dydaktyczne
Efekty kształcenia
Efekty uczenia się – wiedza Student/studentka zna i rozumie:
W1: a także określa znaczenie etycznego wymiaru, a w szczególności moralnych konsekwencji sposobu organizacji i funkcjonowania instytucji biznesowych oraz charakteru i przebiegu procesów biznesowych – K_W07
W2: etyczne aspekty relacji zewnętrznych, w jakie wchodzą organizacje biznesowe, szczególnie z otoczeniem społecznym – K_W05
W3: normy etyczne standaryzujące prawidłowości, źródła i sposoby działania organizacji biznesowych – K_W10
Efekty uczenia się – umiejętności Student/studentka potrafi:
U1: diagnozować i interpretować złożone i nietypowe zjawiska/problemy etyczne i społeczne, jakie występują w praktyce funkcjonowania organizacji biznesowych – K_U01
U2: opracowywać/proponować, adekwatne dla zdiagnozowanych przyczyn i przebiegu zjawisk/problemów etycznych, rozwiązania prowadzące do ich sprawnego usunięcia lub zneutralizowania – K_U07
U3: posługiwać się etycznobiznesowymi systemami normatywnymi oraz wybranymi normami i regułami etycznymi w celu efektywnego rozstrzygania konfliktów interesów i wartości związanych z funkcjonowaniem organizacji biznesowych – K_U09
Efekty uczenia się – kompetencje społeczne Student/studentka jest gotów do:
K1: odpowiedzialnego pełnienia ról zawodowych, w tym: przestrzegania zasad etyki zawodowej i wymagania tego od innych oraz dbałości o dorobek i tradycje zawodu – K_K06, K_K07
K2: wypełniania zobowiązań etycznych i społecznych, angażowania się, wspierania lub współorganizowania działalności na rzecz środowiska społecznego i przyrodniczego oraz inicjowania działań na rzecz interesu społecznego – K_K04
Kryteria oceniania
Końcowy test pisemny: test jednokrotnego wyboru z treści wykładów, uzupełnionych zalecanymi lekturami; termin: ostatnie zajęcia w cyklu. Weryfikacja kryteriów: W1, W2, W3, U1, U2, U3, K1, K2.
Kryteria oceniania:
bdb. (5,0) – od 91%–100%
db.+ (4,5) – 86–90%
db. (4,0) – 71%–85%
dst.+ (3,5) – 66%–70%
dst. (3,0) – 56%–65%
ndst. (2,0) – 0–55%
Literatura
Literatura rekomendowana:
Etyka biznesu, (1997), red. Jerzy Dietl, Wojciech Gasparski, PWN, Warszawa.
Etyka biznesu w działaniu: doświadczenia i perspektywy, (2001), red. Wojciech Gasparski, Jerzy Dietl, PWN, Warszawa.
Gasparski Wojciech, (2000), Wykłady z etyki biznesu, Wydawnictwo Wyższej Szkoły Przedsiębiorczości i Zarządzania im. L. Koźmińskiego, Warszawa.
Jackson Jennifer, (1999), Biznes i moralność, przeł. R. Pucek, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
Lewicka-Strzałecka Anna, (1999), Etyczne standardy firm i pracowników, Wydawnictwo IFiS PAN, Warszawa.
Lewicka-Strzałecka Anna, (2006), Odpowiedzialność moralna w życiu gospodarczym, Wydawnictwo IFiS PAN, Warszawa.
Lewicka-Strzałecka Anna, (2011), Nędza korupcji, Wydawnictwo SALWATOR, Kraków.
Więcej niż zysk, czyli odpowiedzialny biznes: Programy, strategie, standardy, (2001), Forum Odpowiedzialnego Biznesu, Warszawa.
Toffler Alvin, (1977), Ekospazm, przeł. Ewa Szymańska, wstępem poprz. Wiktor Osiatyński, Czytelnik, Warszawa.
Sandel Michael, (2009), Liberalizm a granice sprawiedliwości, przeł. Adam Grobler, Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne, Warszawa.
Sandel Michael, (2013), Sprawiedliwość. Jak postępować słusznie?, przeł. Olga Siara, Kurhaus Publishing Media, Warszawa.
Sandel Michael, (2012), Czego nie można kupić za pieniądze? Moralne granice rynku, przeł. Anna Chromik, Tomasz Sikora, przedm. Krzysztof Michalski, Kurhaus Publishing Media, Warszawa.
Sedláček Tomasz, Ekonomia dobra i zła. W poszukiwaniu istoty ekonomii od Gilgamesza do Wall Street, (2012), Wstęp Václav Havel, przeł. Dariusz Bakalarz, Wydawnictwo Studio EMKA, Warszawa.
Comte-Sponville André, (2012), Czy kapitalizm jest moralny? O niedorzecznościach i tyranii naszych czasów, przeł. Elżbieta Aduszkiewicz, Wydawnictwo Czarna Owca, Warszawa.
Chudzicka-Czupała Agata, (2013), Etyczne zachowanie się człowieka w organizacji, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice.
Kozak Stanisław, (2009), Patologie w środowisku pracy: zapobieganie i leczenie, Wydawnictwo Difin, Warszawa.
Literatura uzupełniająca:
Etyka biznesu w działaniu. Doświadczenia i perspektywy, (2001), red. nauk. Wojciech Gasparski, Jerzy Dietl, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
Etyka biznesu. Z klasyki współczesnej myśli amerykańskiej, (1997), wyb. i red. Leo van Rayan, Jacek Sójka, W drodze, Poznań.
Kietliński Krzysztof, Reyes Victor Martinez, Oleksyn Tadeusz, (2005), Etyka w biznesie i zarządzaniu, Oficyna Ekonomiczna, Kraków.
Klimczak Bożena, (1996), Etyka gospodarcza, Wyd. Akademii Ekonomicznej we Wrocławiu, Wrocław.
Porębski Czesław, (1998), Czy etyka się opłaca? Zagadnienia etyki biznesu, Wyd. Znak, Kraków.
Pratley Peter, (1998), Etyka w biznesie, przeł. M. Albigowski, Wydawnictwo GEBETHNER & S-ka, Warszawa.
Bocheński Józef Maria, (1993), Przyczynek do filozofii przedsiębiorstwa, w: tegoż, Logika i filozofia, PWN, Warszawa, s. 162–186.
Brown Marvin T., (1997), Proces etyczny: Strategia podejmowania właściwych decyzji, „Prakseologia”, nr 134–137, s. 9–5.
Chryssides George D., Kaler John H., (1999), Wprowadzenie do etyki biznesu, przeł. H. Simbierowicz, Z. Wiankowska-Ładyka, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
Human Action in Business: Praxiological and Ethical Dimensions, (1996), red. Wojciech Gasparski, Leo V. Ryan, Routledge, London – New York.
Gasparski Wojciech, (2000), Programy etyczne firm i ich projektowanie, „Master of Business Administration”, nr 3(44), s. 14–18.
Górnicki Leonard, (1997), Nieuczciwa konkurencja, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław.
Griffin Ricky W., (1996), Podstawy zarządzania organizacjami, PWN, Warszawa.
Álvarez Juan José, Yiannibas Rubio and Katerina, (2017), Human Rights in Business. Removal of Barriers to Access to Justice in the European Union, Routledge, London – New York.
Hampden-Turner Charles, F. Trompenaars Alfons, (1998), Siedem kultur kapitalizmu, przeł. D. Gostyńska, Dom Wydawniczy ABC, Warszawa.
Etyka w biznesie, (1995), red. Paul M. Minus, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
Mises Ludwig von, (2007), Ludzkie działanie. Traktat o ekonomii, przeł. L. Falkowski, Fundacja Instytut Ludwiga von Misesa, Warszawa.
Hayek Friedrich August von, (2014), Pieniądz i kryzysy, Dzieła wybrane, t. 1, przeł. M. Zieliński, Instytut Ludwiga von Misesa, Warszawa, „Paradoks” oszczędzania, s. 107–152.
Hayek Friedrich August von, (2012), Konstytucja wolności, przeł. J. Stawiński, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa, rozdz. 3: Zwykły sens postępu, s. 52–64.
Finnis John, (2011), Human Rights and Common Good, cz. 4, pkt 15: Economics, Justice, and the Value of Life (1992), Collected Essays: Vol. 3, Oxford University Press, Oxford – New York, s. 242–250.
Human Rights in Business. Removal of Barriers to Access to Justice in the European Union, (2017), red. Juan José Álvarez Rubio and Katerina Yiannibas, Routledge, London – New York.
Ritzer Georg, (2001), Magiczny świat konsumpcji, przeł. L. Stawowy, Warszawskie Wydawnictwo Literackie Muza, Warszawa.
Ritzer Georg (2003), Makdonaldyzacja społeczeństwa. Wydanie na nowy wiek, przeł. L. Stawowy, Warszawskie Wydawnictwo Literackie Muza, Warszawa.
Luttwak Edward, (2000), Turbokapitalizm. Zwycięzcy i przegrani światowej gospodarki, przeł. E. Kania, Wydawnictwo Dolnośląskie, Wrocław.
Illouz Eva, (2010), Uczucia w dobie kapitalizmu, przeł. Z. Simbierowicz, Oficyna Naukowa, Warszawa.
Piketty Thomas, (2015), Kapitał w XXI wieku, przeł. A. Bilik, Wydawnictwo Krytyki Politycznej, Warszawa.
Etyka biznesu. Z klasyki współczesnej myśli amerykańskiej, 1997, red. Leo V. Ryan, Jacek Sójka, W drodze, Poznań.
Salomon Robert C., (1997), Etyka biznesu, przeł. R. Pucek, „Etyka”, nr 30, 163–175.
Sosenko Kazimierz, (1998), Ekonomia w perspektywie aksjologicznej, Wydawnictwo AE, Kraków.
Sternberg Elaine, (1998), Czysty biznes. Etyka biznesu w działaniu, PWN, Warszawa.
Ethics and the Future of Capitalism, (2001), red. László Zsolnai, Wojciech Gasparski, Routledge, London – New York.
Barlett Christopher A., Ghoshal Sumantra, (2008), Kim jest globalny menedżer?, „Harvard Business Review Polska”, nr 10, s. 156–165.
Coutu Diane L., Badaracco Joseph L., (2007), Przywództwo w literaturze, „Harvard Business Review Polska”, nr 53–54.
Brodecka Aleksandra, (2016), Etyka w biznesie, „Gdańskie Studia Prawnicze”, t. 36, s. 79–92.
Etyka w organizacji. Zarządzanie, kultura, polityka, (2016), red. nauk. Łukasz Burkiewicz, Jarosław Kucharski, Wydawnictwo WAM, Kraków.
Kampka Franciszek, (2016), Etyka biznesu – kompas czy kajdany?, Wydawnictwo SGGW, Warszawa.
Ariely Dan, (2017), Szczera prawda o nieuczciwości. Jak okłamujemy wszystkich, a zwłaszcza samych siebie, przeł. Agnieszka Nowak-Młynikowska, Smak Słowa, Sopot.
Szahaj Andrzej, (2014), Kapitalizm drobnego druku, Instytut Wydawniczy Książka i Prasa, Warszawa.
Szahaj Andrzej, (2015), Inny kapitalizm jest możliwy, Instytut Wydawniczy Książka i Prasa, Warszawa.
Sztompka Piotr, (2007), Zaufanie. Fundament społeczeństwa, Wydawnictwo Znak, Kraków.
Opaliński Mariusz, (2010), Etyka chciwości, „Znak”, nr 660, wersja elektroniczna: https://www.miesiecznik.znak.com.pl/6602010mariusz-opalinskietyka-chciwosci/
Sójka Jacek, (2014), Chciwość czy kultura chciwości? Dyskusje nad źródłami kryzysu finansowego, „Człowiek i Społeczeństwo”, t. 38, s. 165–185.
Głowala Justyna, (2013), Zyski, straty a racjonalność. czy ekonomiczna analiza prawa wychowuje do chciwości?, [w:] red. nauk. W. Zuziak, J. Mysona Byrska, Chciwość w życiu publicznym, seria „Etyka i Życie Publiczne” – tom V, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie, Kraków, s. 31–45.
Korbaś Małgorzata, (2013), Ekonomiczne uwarunkowania chciwości, [w:] red. nauk. W. Zuziak, J. Mysona Byrska, Chciwość w życiu publicznym, seria „Etyka i Życie Publiczne” – tom V, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie, Kraków, s. 287–300.
Etyka biznesu i zrównoważony rozwój. Interdyscyplinarne studia teoretyczno-empiryczne, nr 1: Wartości etyczne, racjonalność i jakość jako wyznaczniki, (2016), red. Aleksandra Kuzior, Śląskie Centrum Etyki Biznesu i Zrównoważonego Rozwoju, Zabrze.
Drobny Paweł, (2017), Człowiek jako kapitał? Przyczynek do krytyki teorii kapitału ludzkiego, „Annales. Etyka w Życiu Gospodarczym”, t. 20, nr 3, s. 7–19.
Wawak Tadeusz, (2015), TQM: miękka koncepcja zarządzania, [w:] red. Wiesław Kowalczewski, Bolesław Rafał Kuc, Miękkie koncepcje zarządzania, seria „Dyskusje o Zarządzaniu”, t. 6, Wydawnictwo Ementon, Warszawa, s. 25–31.
Filek Janina, (2001), Wprowadzenie do etyki biznesu, Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej w Krakowie, Kraków.
Rok Bolesław, (2004), Odpowiedzialny biznes w nieodpowiedzialnym świecie, Akademia Rozwoju Filantropii w Polsce, Forum Odpowiedzialnego Biznesu, Warszawa.
Pilch Piotr, (2015), Mobbing w organizacji – rodzaje zjawiska, „Prakseologia”, t. 1, nr 157, s. 167–196.
Rogoda Bogdan, (2008), Tworzenie i wykorzystanie potencjału nieuczciwych zachowań jako opcja strategiczna przedsiębiorstwa, „Przedsiębiorczość – Edukacja”, nr 4, s. 281–287.
Galata Stanisław, (2007), Biznes w przestrzeni etycznej: motywy, metody, konsekwencje, Centrum Doradztwa i Informacji Difin, Warszawa.
Chodyński Andrzej, (2011), Odpowiedzialność ekologiczna w proaktywnym rozwoju przedsiębiorstw, Krakowskie Towarzystwo Edukacyjne sp. z o.o. – Oficyna Wydawnicza AFM, Kraków.
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: