Stany Zjednoczone Ameryki. Narodziny i rozwój imperium 1202-OG-USA

1. Geneza powstania i wyrastające z nich źródła sukcesu Stanów Zjednoczonych Ameryki.
2. Niepodległość i jej przypieczętowanie w wyniku rewolucji amerykańskiej i wojen z Anglią w latach 1775-1783 oraz 1812-1815.
3. Kręgosłup ustrojowy Stanów Zjednoczonych Ameryki jako jedno ze źródeł amerykańskiego sukcesu.
4. Ekspansja terytorialna i eksplozja demograficzna XIX-wiecznych Stanów Zjednoczonych Ameryki.
5. Trudny zakręt historii. Wojna secesyjna i rekonstrukcja państwa i społeczeństwa amerykańskiego.
6. Ułomne podstawy stabilizacji - pozłacany wiek.
7. W drodze ku potędze. Postęp i rozmach.
8. Grona gniewu - izolacjonizm i kryzys
9. Wojna o panowanie nad światem
10. Na zimnowojennym biegunie
11. Słodkie i gorzkie owoce zwycięstwa.
12. Makdonaldyzacja świata
13. Droga do zwycięstwa i ulotny koniec historii.
14. W roli hegemona – Pax Americana.
15. Zmierzch imperium czy nowe starcie?

Całkowity nakład pracy studenta

Godziny realizowane z udziałem nauczycieli ( godz.): - udział w wykładach – 30 godz. - konsultacje z nauczycielem akademickim - 5 godz. Czas poświęcony na pracę indywidualną studenta ( godz.): - przygotowanie do wykładu – 5 godz. - czytanie literatury – 20 godz. Łącznie: 60 godz. (2 ECTS)

Efekty uczenia się - wiedza

Student: W1: Ma wiedzę z historii Stanów Zjednoczonych Ameryki na tle historii świata. W2: Opisuje zjawiska zachodzące w historii USA i potrafi zestawić je z historycznie i współcześnie realizowanymi lub projektowanymi koncepcjami geopolitycznymi. W3: Charakteryzuje podstawowe zjawiska i problemy występujące historycznie i współcześnie w Stanach Zjednoczonych Ameryki osadzając je w realiach poszczególnych epok i w rzeczywistości świata współczesnego.

Efekty uczenia się - umiejętności

U1: Wykorzystuje zdobytą wiedzę w celu opisania zjawisk zachodzących w realiach dużego państwa jakim jest USA i procesów globalnych zachodzących w przeszłości i współcześnie w świecie. U2: Analizuje położenie geopolityczne USA w ujęciu historycznym i współcześnie, starając się ocenić ich rolę i model postępowania wobec tego państwa przez innych graczy światowej lub regionalnej polityki.

Efekty uczenia się - kompetencje społeczne

K1: Ma świadomość procesów historycznych, społecznych i geopolitycznych zachodzących w przeszłości i współcześnie w USA i w świecie. K2: Posiada umiejętność dyskutowania o najważniejszych zagadnieniach mających miejsce w historii świata w szczególności XVIII-XXI wieku ze szczególnym uwzględnieniem roli jaką odgrywają w nich Stany Zjednoczone Ameryki

Metody dydaktyczne

- wykład konwersatoryjny - wykład problemowy

Wymagania wstępne

Brak

Koordynatorzy przedmiotu

Zbigniew Girzyński

Kryteria oceniania

Zaliczenie na ocenę na podstawie frekwencji i aktywności

Praktyki zawodowe

nie dotyczy

Literatura

- Ambrose Stephen E., Eisenhower, Warszawa 1993.
- Amerykańska demokracja w XXI wieku, red. Mania Andrzej, Laidler Paweł, Kraków 2005.
- Encyklopedia historii Stanów Zjednoczonych Ameryk, red. Andrzej Bartnicki, Krzysztof Michałek, Izabella Rusinowa, Warszawa 1992.
- Flexner James Thomas, Washington. Człowiek niezastąpiony, Warszawa 1990.
- Garlicki Leszek, Sąd Najwyższy Stanów Zjednoczonych Ameryki. Wrocław 1982.
- Gebert Stanisław, Kongres Stanów Zjednoczonych Ameryki. Zarys monografii, Wrocław, 1981.
- Górski Grzegorz, Sąd Najwyższy Stanów Zjednoczonych do 1930 roku, Lublin 2006.
- Grzybowski Marian, Federalny aparat wykonawczy w Stanach Zjednoczonych Ameryki, Kraków 1992.
- Historia Stanów Zjednoczonych Ameryki, T. 1, 1607-1763, red. Donald T. Critchlow, Krzysztof Michałek, Warszawa 1995.
- Historia Stanów Zjednoczonych Ameryki, T. 2, 1763-1848, red. Donald T. Critchlow, Krzysztof Michałek, Warszawa 1995.
- Historia Stanów Zjednoczonych Ameryki, T. 3, 1848-1917, red. Donald T. Critchlow, Krzysztof Michałek, Warszawa 1995.
- Historia Stanów Zjednoczonych Ameryki, T. 4, 1917-1945, red. Donald T. Critchlow, Krzysztof Michałek, Warszawa 1995.
- Historia Stanów Zjednoczonych Ameryki, T. 5, 1945-1990, red. Donald T. Critchlow, Krzysztof Michałek, Warszawa 1995.
- Hugh Brogan, John Fitzgerald Kennedy, Wrocław 2003.
- Jagielski Mariusz, Prezydent USA jako szef administracji, Kraków 2000.
- Jones Maldwyn A., Historia USA, Gdańsk 2002.
- Kiełmiński Zbigniew, Kongres Stanów Zjednoczonych Ameryki, Warszawa 1994
- Kissinger Henry, Dyplomacja, Warszawa 2017.
- Kissinger Henry, Kryzys. Anatomia dwóch kryzysów: wojna Jom Kippur (1973) i wycofanie się USA z Wietnamu (1975), Wrocław 2005.
- Kissinger Henry, O Chinach, Wołowiec 2014.
- Kissinger Henry, Porządek światowy, Wołowiec 2016.
- Kłosowicz Robert, Wojna amerykańsko-brytyjska 1812–1814. Kraków 2003.
- Kompetencji. Kraków 2004.
- Konstytucja oraz inne podstawowe dokumenty i symbole amerykańskiej kultury patriotycznej, red. Michałek Krzysztof, Warszawa 2005.
- Konstytucja USA, 1787–1987. Historia i współczesność, red. Wróblewski Jerzy, Warszawa 1987.
- Konstytucja USA. Ze studiów nad amerykańskim systemem politycznym, red. Michał Urbańczyk, Łukasz Bartosik, Marcin Tomczak, Poznań- Łódź 2018
- Laidler Paweł, Konstytucja Stanów Zjednoczonych Ameryki. Przewodnik, Kraków 2007.
- Laidler Paweł, Urząd Prokuratora Generalnego Stanów Zjednoczonych. Konflikt
- Lee Kai Fu, Inteligencja sztuczna rewolucja prawdziwa. Chiny, USA i przyszłość świata, Poznań 2019.
- Lewicki Zbigniew, Ameryka. Instytucje i społeczeństwo 1607-2017, Warszawa 2017.
- Lewicki Zbigniew, Ameryka; polityka, prawo, społeczeństwo, Warszawa 2014 (i kolejne wydania)
- Lewicki Zbigniew, Amerykański system wyborczy, Warszawa 2020.
- Lewicki Zbigniew, Historia cywilizacji amerykańskiej, t. 1, Era tworzenia 1607–1789, Warszawa 2009.
- Lewicki Zbigniew, Historia cywilizacji amerykańskiej, t. 2, Era sprzeczności 1787–1865, Warszawa 2011.
- Lewicki Zbigniew, Historia cywilizacji amerykańskiej, t. 3, Era konsolidacji 1861–1945, Warszawa 2012.
- Lewicki Zbigniew, Historia cywilizacji amerykańskiej, t. 4, Era konfrontacji 1941–1980, Warszawa 2017.
- Lewicki Zbigniew, Historia cywilizacji amerykańskiej, t. 5, Era konsekwencji 1980–2021, Warszawa 2022.
- Lewicki Zbigniew, Igrzyska demokracji. Amerykańska kultura wyborcza, Warszawa 2022.
- Lewicki Zbigniew, Instytucja Kolegium Elektorów w amerykańskim systemie polityczno-prawnym, Warszawa 2023.
- Libiszowska Zofia, Tomasz Jefferson, Wrocław 1984
- Ludwikowska Anna M., System prawa Stanów Zjednoczonych, Toruń 1999.
- Ludwikowski Rett R., Prawo konstytucyjne porównawcze, Toruń 2000.
- Małajny Ryszard M., Doktryna podziału władzy „Ojców Konstytucji” USA, Katowice 1985.
- Małajny Ryszard M., Pozycja ustrojowa Kongresu USA, Katowice, 1995.
- Mania Andrzej, The National Security Council i amerykańska polityka wobec Europy Wschodniej 1945–1960, Kraków 1994.
- Marczewska-Zagdańska Hanna, Stany Zjednoczone a Europa Środkowo-Wschodnia w latach 1933-1941, Warszawa 2008
- Michałek Krzysztof, Amerykańskie stulecie: Historia Stanów Zjednoczonych Ameryki 1900–2001, Warszawa 2004.
- Michałek Krzysztof, Dyplomaci i okręty. Z dziejów polityki zagranicznej Skonfederowanych Stanów Ameryki 1861–1865, Warszawa 1987.
- Michałek Krzysztof, Mocarstwo. Historia Stanów Zjednoczonych Ameryki 1945–1992, Warszawa 1995
- Michałek Krzysztof, Na drodze ku potędze. Historia Stanów Zjednoczonych Ameryki 1861-1945, Warszawa 1991 (i kolejne wydania)
- Michałek Krzysztof, Pod banderami Unii i Konfederacji. Wojna secesyjna 1861–1865 na morzach i rzekach, Warszawa 1996.
- Michałek Krzysztof, Poza granice kontynentu. Teoria pogranicza Fredericka Jacksona Turnera a idea ekspansji dalekowschodniej w amerykańskiej polityce zagranicznej 1893-1922, Warszawa 1992.
- Mikuli Piotr, Zdekoncentrowana sądowa kontrola konstytucyjności prawa. Stany Zjednoczone i państwa europejskie, Kraków 2007.
- Oates Stephen B., Lincoln, Warszawa 1991.
- Pastusiak Longin, Prezydenci Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej, Warszawa 1999.
- Pomfret John, Pozdrowienia z Warszawy. Polski wywiad, CIA i wyjątkowy sojusz, Kraków 2022.
- Pułło Andrzej, Prezydent a Kongres Stanów Zjednoczonych w świetle konstytucyjnych zasad podziału i równoważenia władz, Gdańsk 1986.
- Pułło Andrzej, System konstytucyjny Stanów Zjednoczonych, Warszawa 1997
- Rakowska Klaudia, Rakowski Maciej, Ustrój Królestwa Hawajów (1810-1893), Warszawa 2021.
- Rusinowa Izabella, Aleksander Hamilton, Wrocław1990.
- Rusinowa Izabella, Buffalo Bill i Indianie, Warszawa 1997.
- Rusinowa Izabella, Demokracja w krajach anglosaskich, Warszawa1991.
- Rusinowa Izabella, Frakcje Kongresu Kontynentalnego lat 1774-1783, Warszawa 1975.
- Rusinowa Izabella, Geneza Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej – unia lat 1774-1783, Warszawa 1974.
- Rusinowa Izabella, Indianie USA: wojny indiańskie, Warszawa 2010.
- Rusinowa Izabella, Jefferson a początki amerykańskiego systemu partyjnego (lata 1790-1800), Warszawa 1984.
- Rusinowa Izabella, Tom czy Sam: z dziejów Murzynów w Ameryce Północnej, Warszawa 1983.
- Rusinowa Izabella, Współczesny parlamentaryzm, Warszawa 1994.
- Rusinowa Izabella, Z dziejów amerykańskich partii politycznych, Warszawa 1994.
- Rusinowa Izabella, Zarys historii Indian północno-amerykańskich: relacje polskich pisarzy i podróżników, Warszawa 2000.
- Sarnecki Paweł, Ustroje konstytucyjne państw współczesnych, Kraków 2005.
- Siedlińska Violetta, Sądownictwo amerykańskie w Konstytucji Stanów Zjednoczonych Ameryki, Kraków, 1997.
- Tokarczyk Roman, Prawo amerykańskie. Kraków 1998.
- Tomaszewski Tadeusz, Proces amerykański: Problematyka śledcza, Toruń 1996.
- Tyszkiewicz Jakub, Rozbijanie monolitu. Polityka Stanów Zjednoczonych wobec Polski 1945-1988, Warszawa 2015.
- Wordliczek Łukasz, Kształtowanie się uprawnień prezydenta USA w polityce zagranicznej, Kraków 2003.
- Zaremba Paweł, Historia Stanów Zjednoczonych, Warszawa 1992.
- Zaremba Piotr, Dzieje polityczne Stanów Zjednoczonych od roku 1990, T. 1: Uzbrojona demokracja. Theodore Roosevelt i jego Ameryka, Warszawa 2012
- Zaremba Piotr, Dzieje polityczne Stanów Zjednoczonych od roku 1990, T. 2: Demokracja w stanie wojny. Woodrow Wilson i jego Ameryka, Warszawa 2014.
- Zaremba Piotr, Dzieje polityczne Stanów Zjednoczonych od roku 1990, T. 3: Demokracja od prospertity do kryzysu, Warszawa 2016.
- Zaremba Piotr, Dzieje polityczne Stanów Zjednoczonych od roku 1990, T. 4: Demokracja na krawędzi. Ameryka Franclina Delano Roosvelta, Warszawa 2018.
- Zaremba Piotr, Dzieje polityczne Stanów Zjednoczonych od roku 1990, T. 5: Demokracja zwycięska. Ameryka Roosevelta i Trumana w II wojnie światowej, Warszawa 2022.

Więcej informacji

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu 1202-OG-USA w USOSweb