Prowadzony w cyklach: 2026/27Z, 2026/27L

Kod ISCED: 0222

Punkty ECTS: 3

Język: polski

Organizowany przez: Instytut Historii i Archiwistyki (dla: Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu)

Polityka zagraniczna Polski w XX wieku 1202-OG-PZPXX

Przedmiot poświęcony polityce zagranicznej Polski w I połowie XX w. (1914-1945) zostanie omówiony w ujęciu teoretycznym, chronologicznym i problemowym. Podczas zajęć poruszone zostaną m.in. główne kierunki polskiej polityki zagranicznej, w tym działania dyplomacji Drugiej RP. Oprócz tego prowadzący przedstawi funkcjonowanie Centrali oraz polskich placówek dyplomatycznych (ambasady, poselstwa) w latach 1918-1945.
Zajęcia prowadzone w ujęciu chronologicznym poruszać będę takie zagadnienia jak:
Przed 1914; KNP i działania dyplomatyczne w okresie Wielkiej Wojny
Polityka zagraniczna w pierwszych latach po odzyskaniu niepodległości (1918-1919) - tzw. "dyplomacja wojenna"
Działania dyplomacji polskiej w latach 1920-1921 ze szczególnym uwzględnieniem wojny sowiecko-polskiej
Założenia polityki zagranicznej kolejnych ministrów spraw zagranicznych, m.in.: Konstantego Skirmunta, Gabriela Narutowicza, Aleksandra Skrzyńskiego, Romana Dmowskiego
W dobie Locarno
Polityka zagraniczna Augusta Zaleskiego (1926-1932)
Józef Beck i jego polityka zagraniczna (1932-1939)
W przededniu wojny
Dyplomacja polska w latach 1939-1940
W sojuszniczym Londynie 1940-1945
Dyplomacja polska a polityka wielkich mocarstw
Wybitni polscy dyplomaci w XX w. (wybór)

Całkowity nakład pracy studenta

1. Godziny realizowane z udziałem nauczycieli - 30 h, 1 pkt. ECTS, 2. Czas poświęcony na pracę indywidualna studenta 30 h, 1 pkt. ECTS, 3. Godziny kontaktowe z prowadzącym (konsultacje) - 30 h, 1 pkt. ECTS.

Efekty uczenia się - wiedza

W1: student ma rozszerzoną wiedzę o polskiej polityce zagranicznej w latach 1918-1945 K_W02 W2: student ma wiedzę o kierunkach polskiej polityki zagranicznej w XX w. na tle stosunków europejskich i międzynarodowych K_W05 W3: student ma ugruntowaną wiedzę o działalności Ministerstwa Spraw Zagranicznych i polskich placówek dyplomatycznych K_W06

Efekty uczenia się - umiejętności

U1: posługuje się zdobytą wiedzą w celu wyjaśnianie trudnych procesów z stosunkach bilateralnych i multilateralnych K_U7 U2: potrafi przygotować krótkie wypowiedzi referując zagadnienia związane z polską polityką zagraniczną czy relacjami dwustronnymi na przestrzeni lat 1918-1945 K_U15

Efekty uczenia się - kompetencje społeczne

K1: wyraża własne opinie podczas studenckich dyskusji czy debat publicznych odnoszących się do polskiej polityki zagranicznej w XX w. K2: potrafi przedstawić swój punkt widzenia uwzględniając poglądach innych dyskutantów/interlokutorów K_S4

Koordynatorzy przedmiotu

Krzysztof Kania

Metody dydaktyczne

wykład objaśniający, wykład problemowy, prelekcja, prezentacja multimedialna, udział w dyskusji

Metody dydaktyczne eksponujące

- pokaz

Metody dydaktyczne podające

- wykład problemowy
- pogadanka
- opis
- opowiadanie

Wymagania wstępne

wiedza ze szkoły średniej na poziomie podstawowym+/rozszerzonym

Kryteria oceniania

- frekwencja,
- dyskusja podczas zajęć,
- Q&A po zakończonym wykładzie ,celem zweryfikowania wiedzy.
- zaliczenie ustne na ocenę z zagadnień poruszanych podczas wykładów, własne wnioski, próba podsumowania i zrozumienia meandrów polskiej polityki zagranicznej w I poł. XX w.

Praktyki zawodowe

Literatura

Literatura obowiązkowa:

A. Czubiński, Historia Polski XX wieku, Poznań 2000.

P. Łossowski, Polska w Europie i świecie 1918-1939, Warszawa 1990.

A. Paczkowski, Pól wieku dziejów Polski 1939–1989, Warszawa 1995.

W. Pobóg - Malinowski, Najnowsza historia polityczna Polski, t. II 1919-1939, Warszawa 1990.

W. Pobóg - Malinowski, Najnowsza historia polityczna Polski, t. III 1939-1945, Warszawa 1990.

W. Roszkowski, Najnowsza historia Polski 1914-1993, t. I 1914-1945, Warszawa 1945.

Literatura uzupełniająca:

W. Balcerak, Polityka zagraniczna Polski w dobie Locarna, Wrocław – Warszawa - Kraków 1967.

J. Beck, Ostatni raport, Warszawa 1987.

Do niepodległości. Wizje – drogi– spełnienie, pod red. W. Wrzesińskiego, Warszawa 1998.

J. Faryś, Historia Polski od 1918 do 1939 roku, Poznań 1997.

A. Garlicki, Józef Piłsudski 1867-1935, Warszawa 1988.

Historia dyplomacji polskiej, t. IV 1918-1939, pod red. Piotra Łossowskiego, Warszawa 1995.

Historia dyplomacji polskiej, t. V 1939-1945, pod red. Waldemara Michowicza, Warszawa 1999.

M. K. Kamiński, M. J. Zacharias, Polityka zagraniczna Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa 1998.

J. Karski, Wielkie mocarstwa wobec Polski 1919-1945 Od Wersalu do Jałty, Lublin 1998.

P. Łossowski, Polska w Europie i świecie 1918-1939, Warszawa 1990.

W. Pobóg - Malinowski, Najnowsza historia polityczna Polski, t. III 1939-1945, Warszawa 1990.

E. Raczyński, W sojuszniczym Londynie. Dziennik ambasadora Edwarda Raczyńskiego 1939-1945, London 1960.

Raczyński E., Żenczykowski T., Od Genewy do Jałty. Rozmowy radiowe, Kielce 1989.

M. Rataj, Pamiętniki 1918-1927, Warszawa 1965.

W. Roszkowski, Najnowsza historia Polski 1914-1993, t. I 1914-1945, Warszawa 1945.

P. Wandycz, Z Piłsudskim i Sikorskim August Zaleski minister spraw zagranicznych w latach 1926-1932 i 1939-1941, Warszawa 1999.

Źródła:

Dokumenty z dziejów polskiej polityki zagranicznej 1918-1939, t. 1-2, pod red. Tadeusza Jędruszczaka i Marii Nowak - Kiełbikowej, Warszawa 1989-1996.

Polskie Dokumenty Dyplomatyczne za lata: 1918, 1919, 1931-1943

Sprawy polskie na Konferencji Pokojowej w Paryżu w 1919 r. Dokumenty i materiały, t. 1-3, pod red. Remigiusza Bierzanka i Józefa Kukułki, Warszawa 1965-1968.

A. Zaleski, Przemowy i deklaracje, t. 1-2, Warszawa 1929-1931.

Więcej informacji

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu 1202-OG-PZPXX w USOSweb