Statystyka i demografia historyczna 1202-H-SiDH12-S2

Tematy zagadnień podejmowanych na zajęciach z demografii historycznej (liczba zagadnień nie pokrywa się z liczbą zajęć):

1.Transformacja demograficzna – pierwsze i drugie przejście demograficzne.
2. Teoria Petera Lasletta.
3. Teoria ludności Malthusa. Maltuzjanizm i neomaltuzjanizm.
4. Przejście mobilności przestrzennej.
5. Teoria przejścia epidemiologicznego.
3. Małżeństwo i rodzina. Pojęcia, funkcje, znaczenie. Śluby – dane statystyczne. Małżeństwo w różnych kulturach.
4. Rodzina i gospodarstwo domowe w historii (rozwój rodziny i zmiany w tym zakresie).
5. Urodzenia. Pojęcia, sezonowość roczna, poziom płodności, dane statystyczne. Powojenna eksplozja ludnościowa w krajach rozwijających się.
6. Regulacje poczęć i aborcja – ich wpływ na światową demografię.
7. Zgony. Pojęcia, sezonowość roczna, poziom umieralności, w tym umieralności niemowląt, dane statystyczne. Przejście epidemiologiczne.
8. Rola kobiety w rodzinie i życiu codziennym. Zmiany w tym zakresie na przestrzeni ostatnich 200 lat.
9. Starzenie się ludności – problem regionalny czy ogólnoświatowy? Przyczyny, konsekwencje demograficzne i ekonomiczne.
10. Rozwód. Pojęcia, dane statystyczne, aspekty prawne, konsekwencje społeczne i demograficzne.
11. Procesy migracyjne w historii i dziś. Przyczyny, skutki, typy migracji. Uchodźstwo. Globalizacja międzynarodowych migracji. Teorie migracji.
12. Urbanizacja – pojęcia, przyczyny, skutki, powyższe procesy na świecie w przeszłości i dzisiaj. Wady i zalety.
13. Globalizacja jako proces społeczno-ekonomiczny. Wady i zalety.
14. Struktura zawodowo-społeczna w Polsce w okresie PRL i współcześnie.
15. Bezrobocie w Polsce na tle krajów europejskich. Przyczyny, skutki, zapobieganie, typy bezrobocia.
16. Znaczenie wykształcenia w Polsce po II wojnie światowej. Rozwój szkół wyższych, analfabetyzm.
17. Struktura narodowościowa w Polsce na przestrzeni dziejów. Mniejszości narodowe obecnie i ich funkcjonowanie.
18. Struktura wyznaniowa w Polsce i innych krajach europejskich. Kręgi kulturowo-religijne na świecie.
19. Prognozy demograficzne dla Polski i świata. Zmiany demografii światowej.

W miarę możliwości czasowych podczas zajęć prezentowane będą filmy dokumentalne związane z tematyką zajęć.

Całkowity nakład pracy studenta

Demografia (3 punkty ECTS): Godziny realizowane z udziałem nauczycieli (60 godz.): - udział w ćwiczeniach – 30 godz.; 1 pkt - konsultacje z nauczycielem akademickim – 30 godz.: 1 pkt Czas poświęcony na pracę indywidualną studenta (30 godz.): - przygotowanie do ćwiczeń, sporządzanie notatek, zapoznanie się z literaturą przedmiotu – 15 godz.; 0,5 pkt Czas wymagany do przygotowania się do uczestnictwa w procesie oceniania: - przygotowanie wybranego tematu w formie omówienia z prezentacją multimedialną - 15 godz.; 0,5 pkt

Efekty uczenia się - wiedza

W1 zna historię demografii polskiej K_W03 W2 zna podstawowe pojęcia demograficzne K_W12 W3 zna podstawowe miary demograficzne i sposoby ich obliczania K_W12 W4 zna sposoby prezentacji materiału demograficznego w formie tabel i wykresów K_W12 W5 rozumie znaczenie przedmiotu demografii dla badań nad historią społeczną i gospodarczą K_W13 W6 zna najważniejsze pojęcia i zagadnienia, procesy demograficzne w historii i dziś K_W13 W7 zna podstawowe współczynniki i wskaźniki demograficzne oraz sposoby ich obliczania K_W12

Efekty uczenia się - umiejętności

U1 sprawnie posługuje się danymi demograficznymi zawartymi w materiałach prezentowanych podczas zajęć K_U01 U2 wykorzystuje znane sobie dane historyczne w badaniach demograficznych K_U15 U3 sprawnie korzysta z wzorów demograficznych, potrafi je zastosować K_U04, K_U07 U4 potrafi prezentować materiał demograficzny za pomocą tabel i wykresów K_U04 U5 wykorzystuje poznaną wiedzę statystyczno-demograficzną, oraz nabyte w czasie zajęć umiejętności w warsztacie historyka, podczas pisania prac zaliczeniowych, seminaryjnych itd.K_U03, K_U15 U6 dostrzega i potrafi wyjaśniać omawiane na zajęciach z demografii procesy długiego trwania w populacjach. K_U18

Efekty uczenia się - kompetencje społeczne

K1 ma świadomość wartości materiałów demograficznych jako źródeł historycznych K_K01 K2 potrafi propagować wiedzę na temat źródeł demograficznych o znaczeniu historycznym K_K02 K3 postępuje w sposób zgodny z powszechnie obowiązującymi normami życia społecznego i etyką zawodu historyka w kwestiach wykorzystywanych źródeł demograficznych K_K06 K4 wykazuje odpowiedzialność w pracy ze źródłami historycznymi i zwraca uwagę na obiektywizm w pracy z tymi źródłami K_K11

Koordynatorzy przedmiotu

W cyklu 2025/26L:

Robert Degen
Agnieszka Zielińska

W cyklu 2026/27L:

Agnieszka Zielińska

W cyklu 2024/25L:

Agnieszka Zielińska

Metody dydaktyczne

opis, opowiadanie, pogadanka, wykład konwersatoryjny, metoda ćwiczeniowa, obserwacji, referatu,

Metody dydaktyczne podające

- opowiadanie
- opis
- pogadanka
- wykład konwersatoryjny

Metody dydaktyczne poszukujące

- obserwacji
- referatu
- ćwiczeniowa

Metody dydaktyczne w kształceniu online

- metody służące prezentacji treści
- metody wymiany i dyskusji

Rodzaj przedmiotu

przedmiot obligatoryjny

Wymagania wstępne

przedmiot prowadzony jest od podstaw, choć wymagana jest podstawowa wiedza dotycząca procesów społecznych na świecie z zakresu szkoły średniej oraz I stopnia studiów.

Kryteria oceniania

Omówienie wybranego tematu wraz z prezentacją multimedialną: W1, W2, W3, W4, W5, W6, W7, U1,U2, U3, U4, U5, U6

Przy ocenie ostatecznej brane są pod uwagę:
Omówienie wybranego tematu wraz z prezentacją multimedialną, za które należy uzyskać ocenę pozytywną.

Na zajęciach można nie być dwa razy bez usprawiedliwienia

Praktyki zawodowe

Nie dotyczy.

Literatura

- J. Michalewicz, Elementy demografii historycznej, Warszawa 1979

- Holzer J., Demografia, Warszawa 1994,

-Gieysztorowa I., Wstęp do demografii staropolskiej, Warszawa 1976

-Burzyński A., Elementy statystyki dla historyków, T. 1 i 2, Kraków 1980.

-Kopczyński M., Podstawy statystyki. Podręcznik dla humanistów, Warszawa
2005.

- M. Okólski, Demografia. Podstawowe pojęcia, procesy i teorie w encyklopedycznym zarysie, Warszawa 2005.

Plus dodatkowa literatura, która będzie niezbędna do przygotowania wystąpienia. Będzie ona ustalana indywidualnie ze studentem.

Więcej informacji

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu 1202-H-SiDH12-S2 w USOSweb