Psychologia
1202-H-PSY-S2
Wykład:
Od czego zależy funkcjonowanie człowieka – wpływ czynników zewnętrznych i wewnętrznych w ujęciu koncepcji behawiorystycznej i psychodynamicznej.
Człowiek twórczy i kreatywny w ujęciu koncepcji poznawczej – rola umysłu, struktury poznawcze, źródła twórczości.
Procesy poznawcze: odbiór informacji w procesie spostrzegania, zniekształcenia poznawcze; przetwarzanie informacji w procesie myślenia.
Pamięć – fazy pamięci, teorie zapominania.
Rola uwagi.
Proces uczenia się: warunkowanie klasyczne i instrumentalne, współczesne modele uczenia się, rola wzmocnień w procesie uczenia się.
Pojęcie stresu, źródła stresu w pracy nauczyciela, sposoby radzenia sobie ze stresem – teoretyczne i praktyczne podstawy.
Wypalenie zawodowe: dlaczego nauczyciele wypalają się w swojej pracy; przyczyny wypalenia zawodowego i sposoby jego zapobiegania
Ćwiczenia:
Obserwacja i wywiad jako narzędzia diagnozy w pracy nauczyciela.
Problem kary w procesie nauczania.
Jak usprawnić pamięć – mnemotechniki.
Autodiagnoza poziomu stresu i sposobów radzenia sobie z nim.
Osobowość a sposób funkcjonowania.
Kiedy osobowość staje się problemem w relacjach?
Utrzymanie dyscypliny na lekcji jako jedno z wyzwań w pracy nauczyciela.
|
W cyklu 2024/25L:
Zagadnienia:
Wykład:
1.Wprowadzenie. Koncepcje psychologiczne człowieka i ich odniesienie do praktyki edukacyjnej.
2. Komunikacja interpersonalna - zasady, cele i modele. Nawiązywanie relacji z uczniem w zależności od stylu komunikacji.
3. Rodzina zdrowa, role przyjmowane przez dzieci, etiologia zaburzeń i trudności ucznia w szkole w zależności od wieku.
4-6 Analiza wybranych zaburzeń ucznia na podstawie symptomatologii w psychiatrii i psychopatologii: depresja, lęk, zachowania suicydalne, zaburzenia odżywania, zachowania agresywne, choroba przewlekła - śmierć i żałoba w rodzinie ucznia.
7. Współpraca z rodziną i innymi instytucjami pomocowymi. Tworzenie scenariuszy zajęć wychowawczo-profilaktycznych i zasady realizacji.
Ćwiczenia:
1. Analiza cech i funkcjonowania ucznia na podstawie omówionych koncepcji psychologicznych.
2. Zasady komunikacji z uczniem, jego rodzicami w zależności od trudności doświadczanych przez ucznia, także z klasą. Analiza indywidualnych przypadków, fragmentu filmu i wybranych treści.
3. Analiza porównawcza cech rodziny zdrowej i z trudnościami na podstawie doświadczeń własnych i przygotowanych materiałów (dyskusja, metoda doświadczeń, fragmenty filmów). Drama - wpływ roli przyjętej przez dziecko na jego funkcjonowanie w szkole i w relacjach społecznych.
4-6. Case study oraz psychodramy dotyczące różnych omówionych na wykładzie zaburzeń i trudności uczniów oraz poznanie strategii stosowania technik interwencji w zależności od trudności.
7. Dyskusja i ćwiczenie na podanych przykładach współpracy z rodziną ucznia i z innymi instytucjami adekwatnie do omawianych trudności. Także: przykłady listów do rodziców, instytucji itp.
|
Całkowity nakład pracy studenta
Udział w wykładzie - 15 godzin
Udział w ćwiczeniach - 15 godzin
Przygotowanie pracy zaliczeniowej - 15 godzin
Przygotowanie się do egzaminu końcowego - 15 godzin
Łącznie: 100 h = 2 ECTS
Efekty uczenia się - wiedza
Osoba studiująca zna i rozumie:
B.1.W1. podstawowe pojęcia psychologii: procesy poznawcze, spostrzeganie, odbiór i przetwarzanie informacji, mowę i język, myślenie i rozumowanie, uczenie się i pamięć, rolę uwagi, emocje i motywacje w procesach regulacji zachowania, zdolności i uzdolnienia, psychologię różnic indywidualnych – różnice w zakresie inteligencji, temperamentu, osobowości i stylu poznawczego;
B.1.W3. teorię spostrzegania społecznego i komunikacji: zachowania społeczne i ich uwarunkowania, sytuację interpersonalną, empatię, zachowania asertywne, agresywne i uległe, postawy, stereotypy, uprzedzenia, stres i radzenie sobie z nim, porozumiewanie się ludzi w instytucjach, reguły współdziałania, procesy komunikowania się, bariery w komunikowaniu się, media i ich wpływ wychowawczy, style komunikowania się uczniów i nauczyciela, bariery w komunikowaniu się w klasie, różne formy komunikacji − autoprezentację, aktywne słuchanie, efektywne nadawanie, komunikację niewerbalną, porozumiewanie się emocjonalne w klasie, porozumiewanie się w sytuacjach konfliktowych;
B.1.W4. proces uczenia się: modele uczenia się, w tym koncepcje klasyczne i współczesne ujęcia w oparciu o wyniki badań neuropsychologicznych, metody i techniki uczenia się z uwzględnieniem rozwijania metapoznania, trudności w uczeniu się, ich przyczyny i strategie ich przezwyciężania, metody i techniki identyfikacji oraz wspomagania rozwoju uzdolnień i zainteresowań, bariery i trudności w procesie komunikowania się, techniki i metody usprawniania komunikacji z uczniem oraz między uczniami;
B.1.W5. zagadnienia autorefleksji i samorozwoju: zasoby własne w pracy nauczyciela – identyfikacja i rozwój, indywidualne strategie radzenia sobie z trudnościami, stres i nauczycielskie wypalenie zawodowe.
Aby zrealizować pełne efekty kształcenia B.1. w zakresie wiedzy osoba studiująca musi wziąć udział w zajęciach z „Podstaw psychologii” i „Psychologii”.
Efekty uczenia się - umiejętności
Osoba studiująca potrafi:
B.1.U1. obserwować procesy rozwojowe uczniów;
B.1.U2. obserwować zachowania społeczne i ich uwarunkowania;
B.1.U3. skutecznie i świadomie komunikować się;
B.1.U4. porozumieć się w sytuacji konfliktowej;
B.1.U5. rozpoznawać bariery i trudności uczniów w procesie uczenia się;
B.1.U6. identyfikować potrzeby uczniów w rozwoju uzdolnień i zainteresowań;
B.1.U7. radzić sobie ze stresem i stosować strategie radzenia sobie z trudnościami;
B.1.U8. zaplanować działania na rzecz rozwoju zawodowego na podstawie świadomej autorefleksji i informacji zwrotnej od innych osób.
Aby zrealizować pełne efekty kształcenia B.1. w zakresie umiejętności osoba studiująca musi wziąć udział w zajęciach z „Podstaw psychologii” i „Psychologii”.
Efekty uczenia się - kompetencje społeczne
Osoba studiująca jest gotowa do:
B.1.K1. autorefleksji nad własnym rozwojem zawodowym;
B.1.K2. wykorzystania zdobytej wiedzy psychologicznej do analizy zdarzeń pedagogicznych.
Aby zrealizować pełne efekty kształcenia B.1. w zakresie kompetencji społecznych osoba studiująca musi wziąć udział w zajęciach z „Podstaw psychologii” i „Psychologii”.
Metody dydaktyczne
wykład informacyjny, prezentacja, film tematyczny
ćwiczenia: obserwacja, praca indywidualna, praca w grupach, prezentacja, analiza przypadku
Metody dydaktyczne eksponujące
- drama
- symulacyjna (gier symulacyjnych)
- pokaz
Metody dydaktyczne podające
- wykład informacyjny (konwencjonalny)
- opis
- wykład problemowy
- wykład konwersatoryjny
Metody dydaktyczne poszukujące
- ćwiczeniowa
- studium przypadku
- giełda pomysłów
- doświadczeń
- stolików eksperckich
- sytuacyjna
- SWOT
Metody dydaktyczne w kształceniu online
- metody integracyjne
- metody oparte na współpracy
- metody odnoszące się do autentycznych lub fikcyjnych sytuacji
- metody rozwijające refleksyjne myślenie
Wymagania wstępne
podstawowa wiedza o relacjach międzyludzkich i z zakresu psychologii
Koordynatorzy przedmiotu
W cyklu 2023/24L: | W cyklu 2024/25L: | W cyklu 2022/23Z: | W cyklu 2025/26L: |
Kryteria oceniania
Wykład – zaliczenie na ocenę na podstawie egzaminu pisemnego w formie testu (pytania otwarte oraz pytania zamknięte) B.1.W1., B.1.W3., B.1.W4., B.1.W5.
Ćwiczenia – zaliczenie na ocenę na podstawie:
1) Kolokwium: B.1.W1., B.1.W2., B.1.W5. (50% oceny)
2) Przygotowania lekcji/prezentacji podczas ćwiczeń: B.1.U1., B.1.U2., B.1.U3., B.1.U5., B.1.U6., B.1.U7., B.1.K1., B.1.K2. (50% oceny)
• tydzień przed planowanymi zajęciami przygotowanie i przesłanie do prowadzącego konspektu na zadany temat z psychologii,
• przeprowadzenie ćwiczeń w formie aktywizującej, zaaranżowanie pracy w grupach, oraz pracy indywidualnej studentów,
• całość uzupełniona prezentacją multimedialną z zadanego tematu
• podczas prowadzonych ćwiczeń student skupia się nie tylko na przekazaniu merytorycznej treści zajęć, ale także stosowaniu wzmocnień pozytywnych, oraz organizacji pracy studentów na zajęciach, które są symulacją lekcji w szkole.
db plus- 14 pkt
bdb- 15 pkt
Ćwiczenia:
zaliczenie na ocenę na podstawie:
- aktywności studenta na zajęciach: przygotowanie do dyskusji na podstawie wiedzy uzyskanej na wykładzie oraz przesłanych materiałów; uczestniczenie aktywne w proponowanych ćwiczeniach, przygotowywanie na podstawie ustalonych reguł i tematu scenariusza zajęć dla uczniów - 40%
- kolokwium końcowe - 60%
ndst - 7 pkt
dst- 8-10 pkt
dst plus- 11 pkt
db- 12-13 pkt
db plus- 14 pkt
bdb- 15 pkt
dst- 8-10 pkt
dst plus- 11 pkt
db- 12-13 pkt
db plus- 14 pkt
bdb- 15 pkt
Praktyki zawodowe
Osoby studiujące są przygotowywane do praktyki pedagogicznej pod kierunkiem osób prowadzących zajęcia z "Psychologii".
Podczas zajęć (ćwiczenia i wykłady) poruszane są tematy oraz treści, które będą przydatne osobom studiującym podczas praktyki pedagogicznej. Treści te budowane są m.in. w oparciu o zgłaszane problemy czy potrzeby studentów wcześniejszych roczników, a także wyniki ankiet np. losów absolwentów
Literatura
Osoby studiujące mogą znaleźć realizowane na zajęciach treści w następujących pozycjach:
Literatura podstawowa:
Kozielecki J. (1998). Koncepcje psychologiczne człowieka, Żak Wydawnictwo Akademickie
Mietzel G. (2008). Wprowadzenie do Psychologii. Podstawowe Zagadnienia, Gdańsk: GWP
Zimbardo P., Gerrig R. (2022). Psychologia i życie, Wydawnictwo Naukowe PWN
Banasiak M., Wołowska A. (2015). Szkoło, jaka jesteś? Problemy nauczycieli i uczniów we współczesnej szkole, Warszawa: Difin
Literatura uzupełniająca:
Gordon T. (1995). Wychowanie bez porażek w szkole, Warszawa: PAX
Rathus S.A. (2004). Psychologia współczesna. GWP
- Wsparcie dziecka w żałobie: https://tumbo.umk.pl/pages/home/.
|
W cyklu 2024/25L:
Bourne, E.J.(2011). Lęk i fobia. Praktyczny podręcznik dla osób z zaburzeniami lękowymi. Wydawnictwo UJ.
Butcher, J.N., Hooley, J.M., Mineka, S. (2017). Psychologia zaburzeń. Sopot: GWP.
Cave, S. (2005). Terapie zaburzeń psychicznych. GWP.
Chatizow, J. (2018). Depresja i samobójstwa dzieci i młodzieży. Wydawnictwo: Difin.
- Cierpiałkowska, L. (2016), Psychopatologia. WN Scholar.
- Dąbrowska-Jabłońska, J. (red.). (2012). Terapia dzieci i młodzieży. Metody i techniki pomocy psychopedagogicznej, Wydawnictwo: Impuls.
- Drat-Ruszczak, K., Drążkowska-Zielińska, E. (2005). Podręcznik pomagania. Podstawy pomocy psychologicznej. Szkoły i kierunki psychoterapii, Warszawa: Wydawnictwo SWPS „Academica”.
- Fopka-Kowalczyk (2017). Jak rozmawiać z dziećmi o chorobie, cierpieniu i śmierci. Opowiadania i bajki.Wyd. Difin.
- Hershfield, J., Corboy, T. (2016). Zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne. Poradnik z ćwiczeniami opartymi na uważności i terapii poznawczo-behawioralnej, Wydawnictwo UJ.
- Janowski A. ( 1995 ). Uczeń w teatrze życia szkolnego. WsiP.
- Józefik, B., Wolska, M. (2009). Anoreksja i bulimia u dzieci i młodzieży, Wydawnictwo: Hachette Livre Polska.
- Kołakowski, A., Siwek, K., Ambroziak, K. (2021). Depresja nastolatków. Jak ją rozpoznać, zrozumieć i pokonać, GWP.
- Kubler-Ross (2007) Rozmowy o śmierci i umieraniu. Media Rodzina.
- Leathers, D.G. (2007). Komunikacja niewerbalna. Zasady i zastosowanie. WN PWN.
- Remberk, B. (red.) (2022). Postępowanie w wybranych zaburzeniach psychicznych u dzieci i młodzieży, Wydawnictwo lekarskie: PZWL.
- Sęk H. (2005). Wprowadzenie do psychologii klinicznej. WN Scholar
- Węglasz, J., Bętkowska, D. (2023). Trening umiejętności społecznych dzieci i młodzieży. Wyd. Harmonia.
- Wsparcie dziecka w żałobie: https://tumbo.umk.pl/pages/home/. |
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i
terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: