Przełomowe momenty powszechnej historii wojskowej (część 1) 1202-H-PMPO1-S2

Przedmiot poświęcony przełomowym momentom powszechnej historii wojskowej w ujęciu chronologicznym i problemowym, z uwzględnieniem uwarunkowań techniki wojennej, społecznych i kulturowych. Zajęcia obejmą następujące zagadnienia:
- Główne elementy przełomowe wojskowości imperiów Starożytnego Wschodu (Egipt, Asyria, Persja): piechota, od rydwanu do jeźdźca, sztuka oblężnicza
- Formacje piesze w obywatelskich armiach Grecji (spartańska falanga, rzymski legion); wzrost roli kawalerii (armia Aleksandra Macedońskiego; rzymscy sprzymierzeńcy)
- Przełomy średniowiecza – od pieszych wojowników do konnego rycerstwa; społeczne i kulturowe uwarunkowania armii rycerskiej
- Przełom epoki nowożytnej: kryzys rycerstwa i wojska najemne, renesans piechoty (Szwajcarzy, husyci, lancknechci), broń palna i konsekwencje jej zastosowania
- Przełom w wojnie morskiej i organizacji flot: od galer do żaglowych liniowców
- Rewolucja militarna i epoka wojsk stałych – jej militarne, polityczne i społeczne uwarunkowania oraz konsekwencje (armie: Ludwika XIV i pruska)
- Przełom napoleoński – armia rewolucyjnej Francji i „Wielka Armia” Napoleona, przełom w taktyce, sztuce operacyjnej i strategii; armia narodowa
Przełom technologiczny połowy XIX wieku i jej wpływ na sztukę wojenną oraz organizację armii – od wojny krymskiej do wojny francusko-pruskiej

Całkowity nakład pracy studenta

1. Godziny realizowane z udziałem nauczyciela - 15 - 0,5 pkt. 2. Przygotowanie do zajęć - 15 - 0,5 pkt. 3. Czytanie literatury – 20 - 0,8 pkt. 4. Godziny kontaktowe z prowadzącym konsultacje, korespondencja email) - 5 - 0,2 pkt. Łącznie: 55 godz. (2 punkty ECTS)

Efekty uczenia się - wiedza

W1 student posiada uporządkowaną wiedzę z zakresu przełomowych momentów powszechnych dziejów wojskowych K_W01 W2 opanował podstawową terminologię z zakresu organizacji wojska i sztuki wojennej w różnych epokach K_W02 W3 zna wybrane zagadnienia z historii powszechnej na poziomie zaawansowanym K_W04 W4 ma wiedzę o najważniejszych aspektach dziejów Europy K_W05 W5 zna zależności między różnymi zagadnieniami historii wojskowej a współczesnymi problemami sytuacji militarnej świata K_W06 W6 potrafi krytycznie korzystać z różnych prezentacji przełomowych momentów w powszechnej historii wojskowej K_W09, K_W10 W7 zna i rozumie społeczne i kulturowe zmian w procesie historycznym K_W14, K_W15

Efekty uczenia się - umiejętności

U1 posługuje się zdobytą wiedzą w celu wyjaśnianie procesów zmian w zakresie powszechnej historii wojskowej K_U01 U2 potrafi wykorzystuje zdobytą wiedzę do dyskusji oraz prac z zakresu powszechne historii wojskowej K_U07 U3 potrafi analizować, interpretować i prezentować zebrane informacje w przejrzystej, usystematyzowanej i przemyślanej formie K_U08 U4 argumentuje i uzasadnia swoje stanowisko w dyskusji naukowej, wykorzystując wiedzę i własne doświadczenia badawcze i analityczne K_U11 U5 potrafi przygotować krótkie wypowiedzi ustne oraz prace pisemne na temat momentów przełomowych w powszechnej historii wojskowej K_U12 U6 tłumaczy, objaśnia i wykorzystuje w badaniach teksty źródłowe w języku nowożytnym występującym w źródłach historycznych (analiza paktów) K_U14

Efekty uczenia się - kompetencje społeczne

K1 ma świadomość znaczenia historii wojskowej dla historii powszechnej ludzkości K_K01 K2 wyraża własne opinie podczas dyskusji, studenckich konferencji naukowych odnoszących się do przełomowych momentów powszechnej historii wojskowej K_K02 K3 potrafi przedstawić swój punkt widzenia uwzględniając poglądach innych dyskutantów/interlokutorów K_K04 K4 rozwija swoje zainteresowania historyczne odnoszące się do przełomowych momentów w powszechnych dziejach wojskowych K_K08

Metody dydaktyczne

prelekcja, prezentacja multimedialna, udział w dyskusji na podstawie lektury

Rodzaj przedmiotu

przedmiot fakultatywny

Wymagania wstępne

Podstawowa wiedza z zakresu historii powszechnej

Koordynatorzy przedmiotu

W cyklu 2025/26Z:

Robert Degen
Bogusław Dybaś

W cyklu 2023/24Z:

Bogusław Dybaś

Kryteria oceniania

Metody oceniania:
- zaliczenie na ocenę na podstawie wystąpienia ustnego prezentującego jeden z przełomów w zakresie historii wojskowej, w zakresie organizacji armii i sztuki wojennej, jego polityczne, społeczne i techniczne uwarunkowania W1, W2, W3, W4, W5, W6, W7, U1, U2, U3, U4, U5, U6
- przygotowanie referatu na powyższy temat z pełnym aparatem naukowym (przypisy i bibliografia) W1, W2, W3, W4, W5, W6, W7, U1, U2, U3, U4, U5, U6
- aktywność na zajęciach K1, K2, K3, K4

Praktyki zawodowe

Nie dotyczy.

Literatura

Literatura podstawowa:
Historia sztuki wojennej. Od starożytności do czasów współczesnych, red. Geoffrey Parker, Warszawa 2008
Michael Howard, Wojna w dziejach Europy, Wrocław-Warszawa-Kraków 1990
John Keegan, Historia wojen, Warszawa 1998
Arnold Toynbee, Wojna i cywilizacja, Warszawa 1963, 2002

Literatura uzupełniajaca:
Robert Bielecki, Wielka Armia, Warszawa 1995
Jan G. Bloch, Przyszła wojna pod względem technicznym, ekonomicznym i politycznym, Warszawa 2005
Hans Delbrück, Nowożytna sztuka wojenna, Oświęcim 2018
Jan Durdik, Sztuka wojenna husytów, Warszawa 1955
Jan Glete, Wojny morskie 1500-1650. Konflikty morskie i transformacja Europy, Oświęcim 2018
Curt Jany, Armia Fryderyka Wielkiego. Od wstąpienia Fryderyka Wielkiego na tron do wybuchu wojny siedmioletniej, Oświęcim 2016
Curt Jany, Armia Fryderyka Wielkiego. Wojna siedmioletnia, Oświęcim 2018
Curt Jany, Historia armii pruskiej do 1740 roku, t. I i II, Oświęcim 2020
John A. Lynn, Wojny Ludwika XIV 1667-1714, Oświęcim 2017
Alfred T. Mahan, Wpływ potęgi morskiej na historię, Oświęcim 2020
Jerzy Maroń, Militarne aspekty wojny trzydziestoletniej na Śląsku, Wrocław 2000
Anna Pastorek, Holenderska flota wojenna 1639-1667. Organizacja i znaczenie, Zabrze – Tarnowskie Góry 2014
Marek Plewczyński, Daj nam, Boże, sto lat wojny. Dzieje niemieckich lancknechtów 1477-1559. Warszawa, 1997
Janusz Sikorski, Wojsko i sztuka wojenna w starożytności, Warszawa 1957
Janusz Sikorski, Zarys historii wojskowości powszechnej do końca wieku XIX, Warszawa 1975
Paweł Szymon Skworoda, Wojny w XVII-wiecznej Europie. Zarys problematyki, Zabrze – Tarnowskie Góry 2014
Piotr Tafiłowski, Wojny włoskie 1494-1559, Zabrze 2007

W cyklu 2023/24Z:

Robert Bielecki, Wielka Armia, Warszawa 1995
Jan G. Bloch, Przyszła wojna pod względem technicznym, ekonomicznym i politycznym, Warszawa 2005
Hans Delbrück, Nowożytna sztuka wojenna, Oświęcim 2018
Jan Durdik, Sztuka wojenna husytów, Warszawa 1955
Jan Glete, Wojny morskie 1500-1650. Konflikty morskie i transformacja Europy, Oświęcim 2018
Historia sztuki wojennej. Od starożytności do czasów współczesnych, red. Geoffrey Parker, Warszawa 2008
Michael Howard, Wojna w dziejach Europy, Wrocław-Warszawa-Kraków 1990
Curt Jany, Armia Fryderyka Wielkiego. Od wstąpienia Fryderyka Wielkiego na tron do wybuchu wojny siedmioletniej, Oświęcim 2016
Curt Jany, Armia Fryderyka Wielkiego. Wojna siedmioletnia, Oświęcim 2018
Curt Jany, Historia armii pruskiej do 1740 roku, t. I i II, Oświęcim 2020
John Keegan, Historia wojen, Warszawa 1998
John A. Lynn, Wojny Ludwika XIV 1667-1714, Oświęcim 2017
Alfred T. Mahan, Wpływ potęgi morskiej na historię, Oświęcim 2020
Jerzy Maroń, Militarne aspekty wojny trzydziestoletniej na Śląsku, Wrocław 2000
Anna Pastorek, Holenderska flota wojenna 1639-1667. Organizacja i znaczenie, Zabrze – Tarnowskie Góry 2014
Marek Plewczyński, Daj nam, Boże, sto lat wojny. Dzieje niemieckich lancknechtów 1477-1559. Warszawa, 1997
Janusz Sikorski, Wojsko i sztuka wojenna w starożytności, Warszawa 1957
Janusz Sikorski, Zarys historii wojskowości powszechnej do końca wieku XIX, Warszawa 1975
Paweł Szymon Skworoda, Wojny w XVII-wiecznej Europie. Zarys problematyki, Zabrze – Tarnowskie Góry 2014
Piotr Tafiłowski, Wojny włoskie 1494-1559, Zabrze 2007
Arnold Toynbee, Wojna i cywilizacja, Warszawa 1963, 2002

W cyklu 2025/26Z:

Więcej informacji

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu 1202-H-PMPO1-S2 w USOSweb