Nauki pomocnicze historii
1202-H-NPH12-S1
Nauki pomocnicze historii obejmują wiedzę o źródłach historycznych. Historyczne uwarunkowania rozwoju historii jako nauki sprawiły, że w kanonie tych dyscyplin nie znajdują się źródła historiograficzne. Lista klasycznych dyscyplin z zakresu nauk pomocniczych historii obejmuje przede wszystkim: archiwistykę, geografię historyczną, kartografię,dyplomatykę, nauki o piśmie (rozmaite paleografie i neografie), sfragistykę, chronologię, heraldykę, weksylologię, genealogię, metrologię, numizmatykę, kodykologię, edytorstwo źródeł historycznych, ikonografia historyczna. W ostatnich latach istnieje tendencja do powiększania tego zestawy o nowe dyscypliny koncentrujące się na coraz to bardziej szczegółowo wyselekcjonowanym materiale źródłowym (np. dzwony). Za klasyczne zadanie nauk pomocniczych historii uznaje się zdobycie i udostępnienie wiedzy o różnych typach źródeł lub ich aspektach (chronologicznych, personalnych, geograficznych itp.), która umożliwia ich wyszukanie, odczytanie, zrozumienie, ustalenie ich autentyczności. Wiedza ta umożliwia również określenie wartości informacyjnej różnych źródeł w zależności od ich typu i czasu powstania.
Całkowity nakład pracy studenta
Po opanowaniu efektów uczenia się przypisanych do przedmiotu student uzyskuje 4 punkty ECTS, co odpowiada 120 godzinom pracy studenta
Godziny z udziałem nauczycieli - 35 h (1 pkt ECTS)
-uczestnictwo w wykładzie - 30 h
- konsultacje - 5 h
Praca indywidualna studenta 85 h (3 pkt. ECTS)
- zapoznanie się z literaturą przedmiotu, sporządzenie notatek - 45 h
- przygotowanie do egzaminu -40 h
Efekty uczenia się - wiedza
Nabycie wiedzy umożliwiającej krytyczne przygotowanie źródła do interpretacji historycznej, głównie na etapie prac nad ustalaniem autentyczności źródła. Poznanie różnych typów źródeł w zakresie ich powstawania, funkcji, ewolucji, w kontekście społecznym i kulturowym.
W1: opanował terminologię stosowaną w badaniach źródłoznawczych K_W02
W2: posiada wiedzę o zakresie i cechach przedmiotu oraz ich miejsca w metodyce badań historycznych K_W07
W3: opanował wiedzę umożliwiającą analizę oraz interpretację różnych wytworów kultury oraz ich możliwości poznawcze w badaniu różnych epok historycznych K_W09
W4: ma pogłębioną wiedzę o źródłach informacji; rozumie ich przydatność w badaniach historycznych K_W10
W5: uświadamia sobie interdyscyplinarne powiązania historii z innymi naukami humanistycznymi K_W12
W6: zdaje sobie sprawę i istnienia w historii i naukach pokrewnych różnych punktów widzenia uwarunkowanych kulturowo K_W15
W7: rozumie odpowiednią terminologię używaną w źródłach (zwłaszcza łacińskich) K_W16
Efekty uczenia się - umiejętności
Umiejętność krytycznego podejścia do źródeł. Umiejętność zbierania i wyszukiwania materiałów historycznych, określenia autentyczności źródła oraz odczytania jego warstwy informacyjnej.
U1: posiada umiejętność stosowania podstawowych metod krytyki źródła historycznego ze zrozumieniem potrzeby korzystania z dorobku innych dyscyplin humanistycznych K_U03
U2: zna zakres oraz używa w praktyce terminologię z zakresu nauk pomocniczych historii K_U05
U3: jest w stanie prowadzić samodzielnie badania z użyciem poznanych metod krytyki zewnętrznej K_U06
U4: potrafi krytycznie objaśnić teksty kultury oraz ocenić ich walory informacyjne K_U12
U5: posiada świadomość zakresu swoich umiejętności warsztatowych dotyczących wiedzy o źródłach i uświadamia sobie ich znaczenie oraz potrzebę podnoszenia kompetencji K_U15
Efekty uczenia się - kompetencje społeczne
K1: ma świadomość wartości świadectw historycznych jako źródeł poznania korzeni historycznych kultury oraz zrozumienia współczesności oraz docenia potrzebę upowszechniania wiedzy historycznej K_K02
K2: dostrzega dylematy pojawiające się w pracy historyka i znajduje drogę ich rozwiązania K_K05
K3: włącza się w dyskusje dotykające problematyki historycznej oraz służy swoją wiedzą o źródłach historycznych miłośnikom historii K_K09
Metody dydaktyczne
Konwencjonalny wykład informacyjny połączony z prezentacją materiału ikonograficznego.
Metody dydaktyczne eksponujące
- pokaz
Metody dydaktyczne podające
- wykład informacyjny (konwencjonalny)
Rodzaj przedmiotu
przedmiot obligatoryjny
Wymagania wstępne
Znajomość typologii źródeł historycznych oraz podstawowe rozeznanie w zakresie krytyki źródeł.
Koordynatorzy przedmiotu
W cyklu 2023/24L: | W cyklu 2025/26L: | W cyklu 2022/23L: | W cyklu 2024/25L: |
Kryteria oceniania
Egzamin ustny W1, W2, W3, W4, W5, W6, W7, U1, U2, U3, U4, U5, K1, K2, K3
Ocena wiedzy o źródłach historycznych, ich powstawaniu, ewolucji, warstwie informacyjnej, metodach i kryteriach badania i analizy, wartościach poznawczych. Znajomość terminologii źródłowej oraz analitycznej w zakresie nauk pomocniczych historii.
standardowa skala ocen: bardzo dobry, dobry plus, dobry, dostateczny plus, dostateczny, niedostateczny.
Praktyki zawodowe
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i
terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: