Geografia polityczna 1202-H-GEOP-S1

1. Wprowadzenie do geografii politycznej
• Definicja i zakres badań geografii politycznej
• Powiązania z innymi naukami społecznymi
2. Państwo jako podmiot geografii politycznej
• Definicja państwa, jego funkcje i cechy
• Modele organizacji przestrzennej państw
3. Granice polityczne i ich znaczenie
• Typologia granic (naturalne, sztuczne, zamknięte, otwarte)
• Konflikty graniczne i ich rozwiązania
4. Terytorium i suwerenność
• Przestrzeń państwowa i jej znaczenie
• Terytoria sporne i ich wpływ na relacje międzynarodowe
5. Podział administracyjny i organizacja wewnętrzna państw
• Państwa unitaryjne i federalne
• Modele decentralizacji i autonomii regionalnej
6. Rola miast i metropolii w geografii politycznej
• Stolice jako centra władzy
• Megamiasta a procesy globalizacji
7. Geopolityka – teoria i praktyka
• Kluczowe koncepcje geopolityczne (Mackinder, Spykman, Haushofer)
• Geopolityka współczesna – znaczenie przestrzeni w polityce międzynarodowej
8. Surowce naturalne i ich wpływ na politykę światową
• Konflikty surowcowe
• Polityka energetyczna i jej konsekwencje geopolityczne
9. Bloki polityczne i organizacje międzynarodowe
• ONZ, UE, NATO, ASEAN – struktura i znaczenie
• Rola organizacji regionalnych w kształtowaniu porządku światowego
10. Problemy demograficzne a geografia polityczna
• Wpływ migracji na układ sił politycznych
• Starzenie się społeczeństw i polityczne konsekwencje
11. Regiony konfliktów – studia przypadków
• Bliski Wschód i problematyka konfliktów na tle etnicznym i religijnym
• Spory w Azji Południowo-Wschodniej i ich wpływ na bezpieczeństwo
12. Globalizacja a suwerenność państwowa
• Rola korporacji transnarodowych w polityce globalnej
• Cyfrowa przestrzeń jako nowy wymiar władzy
13. Zmiany klimatyczne i ich konsekwencje geopolityczne
• Klimatyczne migracje i zagrożenia dla państw nadbrzeżnych
• Polityka ekologiczna a konflikty międzynarodowe
14. Arktyka i Antarktyda – nowe pola rywalizacji geopolitycznej
• Wpływ zmian klimatycznych na dostęp do surowców
• Spory o kontrolę nad przestrzeniami polarnymi
15. Przyszłość geografii politycznej – scenariusze rozwoju światowego układu sił
• Możliwe zmiany granic państwowych
• Nowe potęgi w XXI wieku – Chiny, Indie, Afryka

Całkowity nakład pracy studenta

Łączny nakład pracy studenta wynosi 30 godzin, co odpowiada 1 punktowi ECTS: • Aktywny udział w ćwiczeniach: 15 godzin (0,5 ECTS) • Przygotowanie do zajęć i do procesu zaliczania: 15 godzin (0,5 ECTS) Łącznie: 30 godz. (1 punkt ECTS)

Efekty uczenia się - wiedza

W1 - Student posiada uporządkowaną wiedzę na temat podstawowych pojęć i teorii geografii politycznej. K_W08 W2 - Student rozumie wpływ czynników geograficznych na kształtowanie polityki międzynarodowej. K_W10 W3 - Student zna podstawowe koncepcje geopolityczne i potrafi je odnieść do współczesnych procesów globalnych. K_W06

Efekty uczenia się - umiejętności

U1 - Student potrafi analizować mapy polityczne i geostrategiczne oraz interpretować ich znaczenie. KU_08 U2 - Student umie wyjaśniać mechanizmy kształtowania granic oraz wpływ geografii na konflikty międzynarodowe. K_U07 U3 - Student potrafi stosować metody badań geograficznych w analizie procesów politycznych. K_U03, K_U01

Efekty uczenia się - kompetencje społeczne

K1 - Student rozumie znaczenie geografii politycznej w kształtowaniu współczesnego świata i potrafi o tym dyskutować. K_K02 K2- Student wykazuje krytyczne podejście do różnych teorii geopolitycznych i ich zastosowań oraz potrafi przedstawić swój punkt widzenia uwzględniając poglądy innych dyskutantów/interlokutorów K_K04 K3- Student jest świadomy konieczności ciągłego poszerzania swojej wiedzy w zakresie geografii politycznej. K_K08

Metody dydaktyczne

Prelekcja, prezentacja multimedialna/pokaz, metoda projektu

Metody dydaktyczne poszukujące

- projektu
- referatu
- obserwacji
- klasyczna metoda problemowa

Metody dydaktyczne w kształceniu online

- metody rozwijające refleksyjne myślenie
- metody wymiany i dyskusji
- metody służące prezentacji treści

Wymagania wstępne

Podstawowa wiedza z zakresu geografii i nauk politycznych, w tym znajomość podziału politycznego świata oraz podstawowych procesów geopolitycznych

Koordynatorzy przedmiotu

Robert Degen
Krzysztof Mikulski

Kryteria oceniania

Aktywność, podlegające ocenie przygotowanie do zajęć, wykonywanie zadań i poleceń nauczyciela, odpowiedź ustna/pisemna – W1, W2, W3, W4, K1, K2, K3, U1, U2, U3

Praktyki zawodowe

Nie dotyczy

Literatura

W kręgu geografii politycznej i dyscyplin „okolicznych”. Studia dedykowane Profesorowi Markowi Sobczyńskiemu, A. Rykała (red.), Łódź 2023.
Otok S., Geografia polityczna: geopolityka, państwo, ekopolityka, Warszawa 1999.
Sułek M., Potęga państw. Modele i zastosowania, Warszawa 2013.
Rykiel Z., Podstawy geografii politycznej, Warszawa 2006.
Huntington . P., Zderzenie cywilizacji i nowy kształt ładu światowego, Warszawa 2018.
Carlo J., Geopolityka, Wrocław 2007.
Rosling H., Factfulness. Dlaczego świat jest lepszy, niż myślimy, czyli jak stereotypy zastąpić realną wiedzą, Poznań 2018.

Więcej informacji

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu 1202-H-GEOP-S1 w USOSweb