Rozwój form kancelaryjnych i współczesne rodzaje dokumentacji 1202-A-RFWR11-S1

Pełny opis przedmiotu Głównym celem ćwiczeń jest poznanie przez studentów podstawowych formy kancelaryjnych powstających na ziemiach polskich w okresie XI–pocz. XX w. (okres wyłączności dokumentu do XIV w., kancelaria księgi wpisów XIV–XVIII w., kancelaria akt czynności II poł. XVIII w., kancelaria akt spraw).
Na treść pierwszej ćwiczeń składają się zagadnienia dotyczące szeroko rozumianego procesu aktotwórczego, jako ciągu działań, ostatecznym efektem jakich jest powstanie dokumentu, czyli „słowa pisanego”. Dokumentu, bez względu na formę zewnętrzną, odzwierciedlającego działalność różnych instytucji życia społecznego (publicznych i prywatnych). Dla właściwego zrozumienia istoty dokumentu w życiu publicznym i prywatnym na przestrzeni wieków niezbędne jest poznanie kancelarii (organizacji, funkcji, personelu, lokalu, produkcji aktowej) czyli miejsca, w którym dokument powstawał. Każda kancelaria, bez względu na okres działalności, zawsze była jednym z elementów struktury organizacyjnej urzędu-instytucji (publicznej, prywatnej), spełniającej określoną rolę w życiu społecznym. Dlatego również na ćwiczeniach z RFK omawiane są podstawy historii ustroju ziem polskich.
Druga część ćwiczeń poświęcona jest problematyce dokumentacji powstającej współcześnie. W trakcie zajęć jest forma (postać) współcześnie wytwarzanych dokumentów (pisana, obrazowa, dźwiękowa, mieszana i elektroniczna). Studenci poznają systematyzację współczesnej dokumentacji (jej typy, tj. (dokumentację aktową, techniczną, geodezyjno-kartograficzną, audiowizualną i materiały ulotne), a dokładniej scharakteryzowane są najważniejsze rodzaje dokumentacji aktowej (korespondencja, sprawozdania, i protokoły). Osobne miejsce jest poświęcone problematyce dokumentacji typowej i specyficznej, materiałom archiwalnym i dokumentacji niearchiwalnej, dokumentacji jawne i niejawnej a także oryginalnej i wtórnej

Całkowity nakład pracy studenta

1. Godziny realizowane z udziałem nauczyciela: - godziny kontaktowe przewidziane w planie studiów: 60, 2 pkt. ECTS, 2. Czas poświęcony na pracę indywidualną studenta: - wymagane powtórzenie materiału, wcześniejsze przygotowanie i uzupełnienie notatek – 30 godz., 1 pkt. ECTS, - zebranie i wybór odpowiednich materiałów do zajęć – 30 godz., 1 pkt. ECTS, - przygotowanie referatu – 30 godz. 1 pkt. ECTS, 3. Czas wymagany do przygotowania się do uczestnictwa w procesie oceniania: - przygotowanie do sprawdzianów – 30 godz., 1 pkt. ECTS.

Efekty uczenia się - wiedza

Efekty kształcenia – wiedza W1: Zna podstawową terminologię z zakresu archiwistyki i zarządzania dokumentacją, szczególnie stosowaną w badanich nad kancelarią, dokumentem i dokumentacją, rozumie jej źródła i zastosowanie – K_W02, K_W03 W2: Ma uporządkowaną wiedzę na temat typów, rodzajów i form (postaci) dokumentacji oraz sposobów ich powstawania – K_W06 W3: Zna i rozumie podstawowe metody analizy i interpretacji źródeł będących przedmiotem badania archiwistyki i zarządzania dokumentacją – K_W14 W4: Rozpoznaje relacje i zależności pomiędzy przeszłością a aktualnymi wydarzeniami także w odniesieniu do dziedziny archiwalnej – K_W11 W5: Ma uporządkowaną chronologicznie i tematycznie wiedzę o historii dawnych i współczesnych ziem polskich, o jej powiązaniach z historią powszechną; zna podstawowe zjawiska i procesy zachodzące w poszczególnych okresach historycznych – K_W10

Efekty uczenia się - umiejętności

Efekty kształcenia – umiejętności U1: Potrafi wyszukiwać, analizować, oceniać, wybierać i wykorzystywać informacje dotyczące kancelarii i jej produkcji, w czasach dawnych i obecnie, także z wykorzystaniem nowoczesnych narzędzi – K_U01, K_U02 U2: Potrafi rozpoznać różne rodzaje źródeł oraz przeprowadzić ich krytyczną analizę i interpretację – K_U06 U3: Umie formułować i analizować problemy badawcze służące poznaniu typów i rodzajów współczesnej dokumentacji – K_U03 U4: Umie samodzielnie zdobywać wiedzę i rozwijać umiejętności badawcze właściwe dla archiwisty i specjalisty w zakresie zarządzania dokumentacją – K_U04 U5: Potrafi rozpoznać typy i rodzaje dokumentacji, określać ich formę (postać) – K_06 U6: Umie przedstawić przemyślane efekty swojej pracy w formie ustnej i pisemnej – K_U09, K_U10 U7: Rozumie potrzebę uczenia się przez całe życie, ciągłego dokształcania zawodowego i rozwoju osobistego; potrafi uzupełniać i doskonalić nabytą wiedzę i umiejętności; ma świadomość poziomu swojej wiedzy i umiejętności, dokonuje samooceny własnych kompetencji, wyznacza kierunki własnego rozwoju i kształcenia – K_U16

Efekty uczenia się - kompetencje społeczne

Efekty kształcenia – kompetencje społeczne K1: Prawidłowo identyfikuje i rozstrzyga dylematy związane z wykonywaniem zawodu archiwisty i zarządcy dokumentacji; potrafi dokonać analizy własnych działań i wskazać ewentualne obszary wymagające modyfikacji w przyszłości – K_K02 K2: Dostrzega i rozstrzyga problemy moralne i dylematy etyczne związane z własną i cudzą pracą, postępuje zgodnie z zasadami etyki – K_K03 K3: Ma świadomość odpowiedzialności za zachowanie dziedzictwa kulturowego (zwłaszcza archiwalnego) regionu, kraju, Europy – K_K04

Metody dydaktyczne

Metody dydaktyczne 1. Metody dydaktyczne eksponujące: - pokaz. 2. Metody dydaktyczne podające: - wykład konwersatoryjny, - opis, - pogadanka. 3. Metody dydaktyczne poszukujące: - ćwiczeniowa, - dyskusja dydaktyczna, - metoda przewodniego tekstu, - projektu, - praca z tekstem. 4. Metody dydaktyczne w kształceniu online: - metody rozwijające refleksyjne myślenie, - metody służące prezentacji treści, - metody wymiany i dyskusji.

Metody dydaktyczne eksponujące

- pokaz

Metody dydaktyczne podające

- wykład konwersatoryjny
- pogadanka
- opis

Metody dydaktyczne poszukujące

- klasyczna metoda problemowa
- referatu
- ćwiczeniowa
- oxfordzka

Metody dydaktyczne w kształceniu online

- metody rozwijające refleksyjne myślenie
- metody służące prezentacji treści
- metody wymiany i dyskusji

Wymagania wstępne

brak

Koordynatorzy przedmiotu

Krzysztof Syta

Kryteria oceniania

Sprawdzian pisemny – W1, W2, W3, W4, W5, U1, U2, U3, U4, U5, U6, U7
Praca pisemna (referat, analiza źródeł) – W1, W2, W3, U1, U2, U4, U6
Aktywność na zajęciach – K1, K2, K3

Kryteria oceniania sprawdzianu pisemnego:
- niedostateczny (2) – 0–49%,
- dostateczny (3) – 50–65%,
- dostateczny plus (3+) – 66–70%,
- dobry (4) – 71–85%,
- dobry plus (4+) – 86–90%,
- bardzo dobry (5) – 91–100%.
Ocena z końcowego sprawdzianu pisemnego może zostać podniesiona po uwzględnieniu aktywności studenta w czasie zajęć dydaktycznych

Praktyki zawodowe

brak

Literatura

Literatura Literatura do pierwszej części ćwiczeń:
- K. Arłamowski, Kancelarie zarządów miejskich w zaborze austriackim w latach 1772–1918, „Archeion”, t. 38. 1962, s. 241–269.
- K. Ciesielska, Ustrój i organizacja władz i kancelarii miasta Torunia w latach 1793–1919, PWN, Warszawa, 1972.
- Dyplomatyka staropolska, pod red. M. Jurka, Warszawa 2015.
- M. Friedberg, Kancelaria miasta Krakowa do połowy XVIII w., „Archeion”, t. 24, 1955, 277–304.
- A. Górak, Rosyjska kancelaria akt spraw w urzędach lubelskiej gubernialnej administracji ogólnej w latach 1867–1918, Lublin 2008.
- Inwentarz Metryki Koronnej: księgi wpisów i dekretów polskiej kancelarii królewskiej z lat 1447–1795, oprac. I. Sułkowska-Kurasiowa i M. Woźniakowa, Warszawa, Łódź, 1975.
- T. Jurek, Stanowisko dokumentu w średniowiecznej Polsce, „Studia Źródłoznawcze”, t. 40, 2002, s. 1–18.
- M. Kallas, Historia ustroju Polski, Warszawa, 2019.
- Kancelarie organów władzy w Galicji. Wybór źródeł, oprac. A. Górak, K. Latawiec, Lublin 2012.
- K. Maleczyński, M. Bielińska, A. Gąsiorowski, Dyplomatyka wieków średnich, Warszawa, 1971.
- S. Nawrocki, Rozwój form kancelaryjnych na ziemiach polskich od średniowiecza do końca XX wieku, Poznań 1998,
- M. Osiecka, Kancelaria i archiwum. System kancelaryjny i archiwalny komisji rządowych w Królestwie Polskim w latach 1815–1867, Warszawa, 2015.
- I. Radtke, Akta spraw w systemie kancelarii pruskiej, „Archeion”, t. 78, 1984, s. 163–192.
- H. Robótka, Kancelaria urzędów administracji państwowej w II Rzeczypospolitej, Toruń 1993.
- W. Rostocki, Kancelaria i dokumentacja aktowa urzędów i administracji w Księstwie Warszawskim i Królestwie Polskim (do 1867 r.), Wrocław 1964.
- J. Stojanowski, Akta Rady Nieustającej (1775–1788), „Archeion”, t. 4, 1928, s. 54–89.
- K. Syta, Archiwa magnackie w XVIII w. Studium kultury kancelaryjno-archiwalnej, Toruń 2010.
- J. Szymański, Nauki pomocnicze historii, Warszawa 2005 (rozdział: „Dyplomatyka”), Warszawa 2001.
- J. Szyposz, Dzieje kancelarii urzędów i instytucji na terenie Galicji od 1772 do 1918 roku, „Krakowski Rocznik Archiwalny”, t. 1, 1995, s. 46–57.
- A. Tomczak, Kilka uwag o kancelarii królewskiej w drugiej połowie XVI w., „Archeion”, t. 37, 1962, s. 235–252.

Literatura do drugiej części zajęć:
- P. Bunkowska, M. Jabłońska, H. Robótka, Współczesna dokumentacja typowa (Biblioteka Zarządcy Dokumentacji, t. 5), Toruń 2014.
- R. Degen, Dokumentacja i jej podział, [w:] Współczesna dokumentacja urzędowa (Biblioteka Zarządcy Dokumentacji, t. 2), red. H. Robótka, Toruń 2011, s. 11–33.
- H. Karczowa, Rozwój form kancelaryjnych i współczesne rodzaje dokumentów archiwalnych. Dokumentacja wizualna i audialna (fotografie, filmy, nagrania), Toruń 1979.
- H. Robótka, Rozwój form kancelaryjnych i współczesne rodzaje dokumentów archiwalnych. Dokumentacja geodezyjno-kartograficzna, Toruń 1985.

Więcej informacji

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu 1202-A-RFWR11-S1 w USOSweb