Analiza i ocena źródeł informacji 1202-A-AOZI-S1

1. Metodologia archiwistyki, jej miejsce i struktura
2. Metodologia a metodyka badań naukowych
3. Model optymalnego postępowania badawczego
4. Cechy poznania naukowego
5. Poznanie naukowe a inne drogi poznania
6. Etyka pracy naukowej
7. Metody gromadzenia danych (przypomnienie)
8. Metoda reprezentacyjna
9. Model rekonstrukcji procesu archiwotwórczego
10. Model analizy systemowej
11. Model analizy funkcjonalnej
12. Model komunikacyjny/źródłoznawczy
13. Metoda historyczna
14. Ocena autentyczności źródła danych
15. Ocena wiarygodności źródła danych
16. Analiza egodokumentalna
17. Metody wnioskowania
18. Analiza prozopograficzna

Całkowity nakład pracy studenta

3 ECTS = 90 godzin pracy studenta, w tym: uczestnictwo w zajęciach 1 ECTS = 30 godzin konsultacje 0,5 ECTS = 15 godzin przygotowanie do zajęć 1 ECTS = 30 godzin przygotowanie do sprawdzianu pisemnego i sprawdzian 0,5 ECTS = 15 godzin

Efekty uczenia się - wiedza

K_W01 Ma podstawową wiedzę o miejscu archiwistyki i zarządzania dokumentacją w systemie nauk oraz o ich przedmiotowej i metodologicznej specyfice. (W1) K_W03 Ma uporządkowaną wiedzę ogólną obejmującą terminologię, teorię i metodologię z zakresu archiwistyki i zarządzania dokumentacją, nauk o zarządzaniu i nauk historycznych. (W2) K_W04 Ma elementarną wiedzę o projektowaniu i prowadzeniu badań w zakresie archiwistyki i zarządzania dokumentacją, nauk o zarządzaniu i nauk historycznych; zna podstawowe tradycje paradygmatyczne, z których wywodzą się poszczególne metody. (W3) K_W12 Ma podstawową wiedzę o powiązaniach archiwistyki z zarządzaniem dokumentacją oraz tych dwóch nauk z naukami o zarządzaniu, naukami historycznymi i innymi dyscyplinami z obszarów nauk humanistycznych i społecznych. (W4) K_W14 Zna i rozumie podstawowe metody analizy i interpretacji źródeł będących przedmiotem badania archiwistyki i zarządzania dokumentacją, nauk o zarządzaniu i nauk historycznych. (W5) K_W15 Zna i rozumie podstawowe pojęcia i zasady z zakresu ochrony własności intelektualnej i prawa autorskiego, dostępu do informacji. (W6)

Efekty uczenia się - umiejętności

K_U01 Potrafi wyszukiwać, analizować, oceniać, selekcjonować i użytkować informacje z zakresu archiwistyki i zarządzania dokumentacją, nauk o zarządzaniu i nauk historycznych z wykorzystaniem różnych źródeł i metod.(U1) K_U02 Ma umiejętności infobrokerskie – umie aktywnie wyszukiwać informacje w sieci Internet i w zasobach instytucji archiwalnych, rozpoznawać je i oceniać; potrafi przeszukiwać, analizować i użytkować archiwalne bazy danych; potrafi wyszukiwać informację w systemie informacji archiwalnej. (U2) K_U03 Posiada podstawowe umiejętności badawcze, obejmujące formułowanie i analizę problemów badawczych, dobór metod i narzędzi badawczych, dobór i wyszukiwanie specjalistycznej literatury, opracowanie i prezentację wyników pozwalające na rozwiązywanie problemów w zakresie archiwistyki i zarządzania dokumentacją, nauk o zarządzaniu i nauk historycznych. (U3) K_U04 Umie samodzielnie zdobywać wiedzę i rozwijać umiejętności badawcze właściwe dla archiwisty i specjalisty w zakresie zarządzania dokumentacją, łącząc metody i wiedzę z zakresu archiwistyki i zarządzania dokumentacją, nauk o zarządzaniu i nauk historycznych, kierując się wskazówkami opiekuna naukowego. (U4) K_U05 Potrafi posługiwać się podstawowymi ujęciami teoretycznymi, paradygmatami badawczymi i pojęciami właściwymi dla archiwistyki i zarządzania dokumentacją, nauk o zarządzaniu i nauk historycznych w typowych sytuacjach profesjonalnych. (U5) K_U06 Potrafi rozpoznać różne rodzaje źródeł będących przedmiotem badania archiwistyki i zarządzania dokumentacją, nauk o zarządzaniu i nauk historycznych oraz przeprowadzić ich krytyczną analizę i interpretację. (U6)

Efekty uczenia się - kompetencje społeczne

K_K01 Potrafi odpowiednio określić priorytety służące realizacji określonego przez siebie lub innych zadania. (K1) K_K02 Prawidłowo identyfikuje i rozstrzyga dylematy związane z wykonywaniem zawodu; potrafi dokonać analizy własnych działań i wskazać ewentualne obszary wymagające modyfikacji w przyszłości. (K2) K_K03 Dostrzega i formułuje problemy moralne i dylematy etyczne związane z własną i cudzą pracą, postępuje zgodnie z zasadami etyki. (K3)

Koordynatorzy przedmiotu

Waldemar Chorążyczewski

Metody dydaktyczne podające

- wykład konwersatoryjny

Metody dydaktyczne poszukujące

- referatu

Rodzaj przedmiotu

przedmiot obligatoryjny

Wymagania wstępne

brak

Kryteria oceniania

Oceniana będzie aktywność na zajęciach, referowanie ustne wybranego zagadnienia, sprawdzian pisemny. Ocena końcowa będzie uśrednieniem tych trzech elementów.

Literatura

Metodologia
1. Bańkowski Piotr, Postulaty badawcze polskiej nauki o archiwach, Archeion, t. 37, 1962, s. 47-56.
2. Barczak Henryk, Archiwistyka a cybernetyka, Archeion, t. 67, 1979, s. 79-96.
3. Barczak Henryk, Zastosowanie pojęć matematycznych w pracy archiwalnej, Archiwista, 1971, nr 3 (26), s. 9-12.
4. Chorążyczewski Waldemar, Metodologia archiwistyki. Archiwistyka między nauką a refleksją, [w:] Archiwa – archiwistyka – kultura. Antologia, red. Waldemar Chorążyczewski, Wojciech Piasek, Agnieszka Rosa, Wydawnictwo Naukowe UMK, Toruń 2020, s. 31-40; toż [w:] Toruńskie Konfrontacje Archiwalne, t. 1, Archiwistyka na uniwersytetach, archiwistyka w archiwach, red. Waldemar Chorążyczewski, Agnieszka Rosa, Toruń 2009, s. 191-201.
5. Chorążyczewski Waldemar, Myśl archiwalna Ryszarda Przelaskowskiego, [w:] Ryszard Przelaskowski: dyrektor, bibliotekarz, archiwista, Warszawa 2010, s. 79-112.
6. Chorążyczewski Waldemar, Nowożytny dokument królewski. Możliwości badawcze, [w:] Polska kancelaria królewska czasów nowożytnych między władzą a społeczeństwem. Materiały konferencji naukowej, Toruń, 18 kwietnia 2002 roku, red. W. Chorążyczewski, W. Krawczuk, Toruń 2003, s. 27-48.
7. Chorążyczewski Waldemar, Rosa Agnieszka, Egodokumenty – egodokumentalność – analiza egodokumentalna – spuścizna egodokumentalna, [w:] Archiwa – archiwistyka – kultura. Antologia, red. Waldemar Chorążyczewski, Wojciech Piasek, Agnieszka Rosa, Wydawnictwo Naukowe UMK, Toruń 2020, s. 163-172.
8. Chorążyczewski Waldemar, Zbiór kopiariuszy Andrzeja Opalińskiego (1578 1588), [w:] Studia o bibliotekach i zbiorach polskich, t. 6, red. Bohdan Ryszewski, Toruń 1994, s. 7 29.
9. Cołbecka Monika, Archiwistyka eksperymentalna, [w:] Toruńskie Konfrontacje archiwalne, T. 5, pod red. W. Chorążyczewskiego i A. Rosy, Toruń 2017, s. 301-312.
10. Cołbecka Monika, Badanie systemu informacji archiwalnej na przykładzie Archiwum Państwowego w Toruniu, Archiwa – Kancelarie - Zbiory, nr 4 (6)/2013, s. 79-135.
11. Cołbecka Monika, Metody badawcze w archiwistyce, Archiwista Polski, nr 2(82), 2016, s.29-43.
12. Eco Umberto, Jak napisać pracę dyplomową. Poradnik dla humanistów, tłum. i aneks Grażyna Jurkowlaniec, wstęp Wojciech Tygielski, Wyd. UW 2007.
13. Handelsman Marceli, Historyka. Zasady metodologii i teorii poznania historycznego. Podręcznik dla szkół wyższych, wydanie drugie poprawione i uzupełnione, Gebethner i Wolff 1928.
14. Ihnatowicz Ireneusz, Biernat Andrzej, Vademecum do badań nad historią XIX i XX wieku, wydanie drugie poprawione i uzupełnione, Wyd. Naukowe PWN 2003.
15. Jarząbek Marcin, Podręcznik do historii mówionej, CAS 2024.
16. Kelley Donald R., Oblicza historii. Badanie przeszłości od Herodota do Herdera, tłum. Maciej Tomaszewski, Warszawa 2010.
17. Konopczyński Władysław, Historyka, oprac. Maciej Janowski, Warszawa 2015.
18. Koselleck Reinhart, Semantyka historyczna, wybór i oprac. Hubert Orłowski, tłum. Wojciech Kunicki, Wyd. Poznańskie 2012.
19. Kościałkowski Stanisław, Historyka. Wstęp do studiów historycznych, Londyn 1954.
20. Kula Marcin, Krótki raport o użytkowaniu historii, Warszawa 2004.
21. Kula Marcin, Między przeszłością a przyszłością. O pamięci, zapominaniu i przewidywaniu, Poznań 2004.
22. Kula Marcin, Zegarek historyka, Warszawa 2001.
23. Kula Witold, Problemy i metody historii gospodarczej, PWN 1963.
24. Kula Witold, Rozważania o historii, PWN 1957.
25. Langlois Ch. V., Seignobos Ch., Wstęp do badań historycznych, tłum. Wanda Górkowa, przedmowa Stanisław Zakrzewski, Lwów 1912.
26. Miśkiewicz Benon, Wprowadzenie do badań historycznych, Poznań 1993.
27. Moszczeńska Wanda, Metodologii historii zarys krytyczny, PWN 1968.
28. Pawlak Marian, Serczyk Jerzy, Podstawy badań historycznych. Skrypt dla studentów I roku historii, Bydgoszcz 1999.
29. Pieter Józef, Zarys metodologii pracy naukowej, PWN 1975.
30. Pomian Krzysztof, Historia. Nauka wobec pamięci, Lublin 2006.
31. Pomian Krzysztof, Przeszłość jako przedmiot wiary. Historia i filozofia w myśli średniowiecza, Warszawa 2009.
32. Psyche i Klio. Historia w oczach psychohistoryków, wybór, tłum. i wstęp Tomasz Pawelec, Lublin 2002.
33. Radomski Andrzej, Historiografia a kultura współczesna, Lublin 2006.
34. Ryszewski Bohdan, Problemy i metody badawcze archiwistyki, Toruń 1985.
35. Światopoglądy historiograficzne, red. Jan Pomorski, Lublin 2002.
36. Topolski Jerzy, Wprowadzenie do historii, Wyd. Poznańskie 2001.
Studia przypadków
1. Bielecki Kazimierz, Organizacja i działalność terenowych archiwów państwowych w Polsce 1950-1970, Warszawa 1975.
2. Chorążyczewski Waldemar, Archiwum historyczne jako termin archiwalny, [w:] Historia, wspólne dziedzictwo, archiwistyka. Księga dedykowana pamięci dr hab. Anny Krochmal, red. Jacek Krochmal, Warszawa, AGAD, 2025, s. 735-750.
3. Chorążyczewski Waldemar, Zbiór archiwalny: redefinicja, rehabilitacja, [w:] Tantum possumus, quantum scimus. Księga pamiątkowa dedykowana profesorowi Zdzisławowi Chmielewskiemu w siedemdziesiątą rocznicę urodzin, red. Radosław Gaziński, Adam Makowski, Uniw. Szczeciński, Szczecin, 2012, s. 45-64.
4. Cołbecka Monika, Usługi informacyjne archiwów, Warszawa, Archiwa państwowe, 2025, ss. 304.
5. Degen Robert, Kancelaria wojewódzkich urzędów administracji ogólnej na Ziemiach Odzyskanych w latach 1945-1950, Warszawa 2005.
6. Dymmel Piotr, Tradycja rękopiśmienna roczników Jana Długosza. Studium analityczne ksiąg X-XII, Wyd. Naukowe PWN 1992.
7. Falkowski Piotr, Akta osobowe w II Rzeczypospolitej Polskiej na przykładzie Magistratur Miasta Bydgoszczy, Warszawa 2025.
8. Grzegorz Maksymilian, Analiza dyplomatyczno-sfragistyczna dokumentów traktatu toruńskiego 1466 r., Toruń 1970.
9. Guldon Zenon, Powierski Jan, Podziały administracyjne Kujaw i ziemi dobrzyńskiej w XIII-XIV wieku, Warszawa-Poznań, BTN, 1974, ss. 292.
10. Guldon Zenon, Rozmieszczenia własności ziemskiej na Kujawach w II połowie XVI w., Toruń 1964.
11. Jop Robert, Środowisko urzędnicze kancelarii grodzkich w Chełmie, Lublinie i Krasnymstawie w drugiej połowie XVII wieku, Lublin 2003.
12. Kaczmarczyk Beata, Język polski w kancelarii królewskiej w pierwszej połowie XVI wieku, Wrocław 2003.
13. Kopiczyńska Alina, Akta władz administracji gubernialnej Królestwa Polskiego w latach 1867-1915, Warszawa 2004.
14. Krawczuk Wojciech, Metrykanci koronni. Rozwój registratury centralnej od XVI do XVIII wieku, Kraków 2002.
15. Kwiatkowska Wiesława, Kancelaria Ewangelickiego Kościoła Unijnego w Prusach Zachodnich w latach 1817-1920 i pozostałe po niej akta, Toruń 2006.
16. Płuciennik Monika, Polska terminologia archiwalna w źródłach prawa, Warszawa 2020.
17. Rosa Agnieszka, Funkcja edukacyjna archiwów, Warszawa 2012.
18. Ryszewski Bohdan, O niektórych podstawowych pojęciach archiwalnych (kancelaria, registratura, zespół archiwalny, archiwum), Zeszyty Naukowe UMK, Historia V, 1969.
19. Tomczak Andrzej, Kancelaria biskupów włocławskich w okresie księgi wpisów (XV-XVIII w.), Toruń 1964.
20. Wiśniewska-Drewniak Magdalena, Inaczej to zniknie. Archiwa społeczne w Polsce – wielokrotne studium przypadku, Toruń 2019.

Więcej informacji

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu 1202-A-AOZI-S1 w USOSweb