Teoria archiwalna 1202-A-2TA-S2

1. Teoria, prawo, hipoteza. Teoria archiwalna
2. Dziedzina archiwalna jako system
3. Zachowania archiwalne jako relacje pomiędzy elementami dziedziny archiwalnej
4. Wszystkiemu dać imię? Oswajanie dziedziny archiwalnej przez język
5. Wartościowanie jako akt prymarny. Wartościowanie archiwalne
6. Czas i przestrzeń w życiu człowieka. Terytorialność archiwaliów
7. Przyrodzone człowiekowi zamiłowanie porządku. Rzeczowość archiwaliów
8. Szacunek dla każdego człowieka. Proweniencja
9. Ukryć czy ujawnić? Prywatność, reglamentacja dostępu, jawność, otwartość
10. Czy tylko archiwum świadczy o człowieku?
11. Oswajanie dziedziny archiwalnej poprzez metaforę
12. Zachowania archiwalne w stanach wyjątkowych
13. Zachowania archiwalne w epoce przemian środowiskowych
14. Zachowania archiwalne w dobie posthumanizmu
15. Archiwistyka postsekularna
16. Hagiografia archiwalna
17. Archiwum jako sprawa każdego człowieka. Archiwistyka na styku dyscyplin

Całkowity nakład pracy studenta

Uczestnictwo w wykładzie: 30 godzin (1 punkt) Konsultacje: 30 godzin (1 punkt) Studiowanie dwóch pozycji z poleconego zestawu lektur: 30 godzin (1 punkt) Powtórzenie materiału przed egzaminem i uczestnictwo w egzaminie ustnym: 30 godzin (1 punkt)

Efekty uczenia się - wiedza

W1: Ma pogłębioną i uporządkowaną wiedzę o miejscu i specyfice przedmiotowej i metodologicznej archiwistyki, którą jest w stanie rozwijać i twórczo stosować w działalności profesjonalnej. (K_W01) W2: Zna terminologię z zakresu archiwistyki na poziomie rozszerzonym. (K_W02) W3: Ma uporządkowaną i pogłębioną wiedzę obejmującą terminologię, teorię i metodologię z zakresu archiwistyki. (K_W03) W4: Ma pogłębioną, prowadzącą do specjalizacji wiedzę na temat gromadzenia, przechowywania, opracowywania i udostępniania zasobu archiwalnego. (K_W05) W5: Ma pogłębioną wiedzę o powiązaniach archiwistyki w zarządzaniu dokumentacją oraz tych dwóch nauk z naukami o zarządzaniu, naukami historycznymi i innymi dyscyplinami z obszarów nauk humanistycznych i społecznych. (K_W12) W6: Ma pogłębioną i szczegółową wiedzę o głównych kierunkach rozwoju u najważniejszych nowych osiągnięciach z zakresu archiwistyki. (K_W13) W7: Ma pogłębioną wiedzę o kompleksowej naturze języka oraz złożoności jego znaczeń właściwej dla komunikacji społecznej. (K_W17)

Efekty uczenia się - umiejętności

U1: Posiada umiejętność merytorycznego argumentowania z wykorzystaniem własnych poglądów oraz poglądów innych autorów, formułowania wniosków oraz tworzenia syntetycznych podsumowań w oparciu o zdobytą wiedzę z zakresu archiwistyki. (K_U07) U2: Posiada umiejętność formułowania opinii krytycznych o wszystkich elementach dziedziny archiwalnej na podstawie wiedzy z zakresu archiwistyki. (K_U08)

Efekty uczenia się - kompetencje społeczne

KS1: Prawidłowo identyfikuje i rozstrzyga dylematy związane z wykonywaniem zawodu. Postępuje w sposób zgodny z powszechnie obowiązującymi normami życia społecznego. (K_K04) KS2: Akceptuje zasady etyczne pożądane w zawodzie archiwisty. (K_K05)

Koordynatorzy przedmiotu

Waldemar Chorążyczewski

Metody dydaktyczne

wykład, dyskusja

Metody dydaktyczne podające

- wykład problemowy

Metody dydaktyczne w kształceniu online

- metody służące prezentacji treści

Rodzaj przedmiotu

przedmiot obligatoryjny

Wymagania wstępne

Student powinien w zakresie kompetencji wiedzowych: • mieć podstawową wiedzę o miejscu archiwistyki w systemie nauk oraz o ich przedmiotowej i metodologicznej specyfice • znać podstawową terminologię z zakresu archiwistyki • mieć uporządkowaną wiedzę ogólną obejmującą terminologię, teorię i metodologię z zakresu archiwistyki • mieć uporządkowaną wiedzę na temat gromadzenia, przechowywania, opracowywania i udostępniania zasobu archiwalnego • mieć podstawową wiedzę o powiązaniach archiwistyki z zarządzaniem dokumentacją oraz tych dwóch nauk z naukami o zarządzaniu, naukami historycznymi i innymi dyscyplinami z obszarów nauk humanistycznych • mieć podstawową wiedzę o głównych kierunkach rozwoju i najważniejszych nowych osiągnięciach z zakresu archiwistyki • mieć świadomość kompleksowej natury języka oraz złożoności jego znaczeń właściwych dla komunikacji społecznej Student powinien w zakresie kompetencji umiejętnościowych: • posiadać umiejętność merytorycznego argumentowania, z wykorzystaniem poglądów innych autorów; potrafi formułować i uzasadniać własne opinie w oparciu o zdobytą wiedzę z zakresu archiwistyki Student powinien w zakresie kompetencji społecznych: • identyfikować i rozstrzygać dylematy związane z wykonywaniem zawodu • dostrzegać i formułować problemy moralne i dylematy etyczne związane z własną i cudzą pracą, postępować zgodnie z zasadami etyki W przypadku licencjatów archiwistyki i zarządzania dokumentacją lub licencjatów historii ze specjalnością archiwistyczną dyplom licencjacki jest poświadczeniem uzyskania wyżej wskazanych efektów. W pozostałych przypadkach studenci zostaną poddani przed egzaminem kolokwium sprawdzającemu uzyskanie wyżej wymienionych kompetencji albo uzyskają, przed podejściem do egzaminu, zaliczenia wskazanych przedmiotów z programu studiów I stopnia.

Kryteria oceniania

Egzamin: W1, W2, W3, W4, W5, W6, W7, U1, U2, KS1, KS2
Aktywność podczas dyskusji: W1, W2, W3, W4, W5, W6, W7,U1, U2, KS1, KS2

Praktyki zawodowe

W ramach przedmiotu nie jest przewidziana praktyka zawodowa.

Literatura

1. Archiwistyka Bohdana Ryszewskiego. Prace wybrane, wybór, wstęp i opracowanie Anna Żeglińska, Gdańsk, Uniw. Gdański, 2024, ss. 484.
2. Archiwum, archiwistyka, kultura. Antologia, red. Waldemar Chorążyczewski, Wojciech Piasek, Agnieszka Rosa, Toruń 2020.
3. Chmielewski Zdzisław, Problemy archiwistyki podzielonej Europy. Selekcja i opracowanie dokumentacji 1918-1991, NDAP 2017.
4. Chorążyczewski Waldemar, Roszak Stanisław, Pamięć Domu Komierowskich. Studium z dziejów rodu szlacheckiego w XVIII wieku, Toruń 2002.
5. Chorążyczewski Waldemar, Zachęta do archiwistyki, Toruń 2022.
6. Cołbecka Monika, Usługi informacyjne archiwów, Warszawa, Archiwa państwowe, 2025, ss. 304.
7. Etos zawodu archiwisty. V Krajowe Sympozjum Archiwalne, Toruń, 26 maja 2021 roku, red. Waldemar Chorążyczewski, Paweł Gut, SAP 2021.
8. Łosowski Janusz, Teoria archiwistyki, Lublin 2024.
9. Magier Dariusz, O sens w archiwistyce, Lublin 2022.
10. Mazur Hubert, Historia na dotyk. Działalność edukacyjna polskich archiwów państwowych w zakresie współpracy ze szkołami (1919-2018), Kraków 2025.
11. Nowosad Wiesław, Archiwa szlachty Prus Królewskich, Toruń 2005.
12. Płuciennik Monika, Polska terminologia archiwalna w źródłach prawa, Warszawa 2020.
13. Pudłowski Leszek, Antropologia archiwum w Stanach Zjednoczonych. Zarys dziejów archiwistyki i zarządzania dokumentacją w latach 1774-1940, Warszawa, NDAP, 2024, ss. 480.
14. Rosa Agnieszka, Funkcja edukacyjna archiwów, Warszawa 2012.
15. Roszak Stanisław, Archiwa sarmackiej pamięci. Funkcje i znaczenie rękopiśmiennych ksiąg silva rerum w kulturze Rzeczypospolitej XVIII wieku, Toruń 2004.
16. Ryszard Mienicki (1886-1956). Archiwista i historyk, red. Waldemar Chorążyczewski, Robert Degen, Toruń, UMK, 2009, ss. 129.
17. Ryszard Przelaskowski. Dyrektor, bibliotekarz, archiwista, Warszawa 2010.
18. Siemieński Józef, Przewodnik po archiwach polskich, cz. 1, Archiwa dawnej Rzeczypospolitej, Warszawa 1933.
19. Siuda Kamila, Archiwa etnologiczne w Polsce. Studium zjawiska, Toruń 2024.
20. Stażewski Marek, Niemiecka polityka archiwalna na ziemiach polskich włączonych do Rzeszy 1939-1945, Warszawa-Łódź 1991.
21. Stępień Robert, Archiwa narodowe w Wielkiej Brytanii. Współczesna organizacja, zasób i działalność, Wyd. UMCS 2024.
22. Stępniak Władysław, Sukcesja państw dotycząca archiwaliów, Warszawa-Łódź 1989.
23. Syta Krzysztof, Archiwa magnackiej w XVIII wieku. Studium kultury kancelaryjno-archiwalnej, Toruń 2010.
24. Szukała Maciej, Pruskie archiwa państwowe a niemieckie badania wschodnie (deutsche Ostforschung) w okresie międzywojennym XX wieku (1918-1939). Między nauka a politycznym zaangażowaniem, Szczecin-Warszawa 2011.
25. Transformacja i archiwa. Od tajnych do jawnych akt komunistycznych służb bezpieczeństwa, red. Jerzy Bednarek, Paweł Perzyna, Łódź-Warszawa, IPN, 2025, ss. 407.
26. Wiśniewska-Drewniak Magdalena, Inaczej to zniknie. Archiwa społeczne w Polsce – wielokrotne studium przypadku, Toruń 2019.

Więcej informacji

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu 1202-A-2TA-S2 w USOSweb