Historia ubioru i akcesoriów 1201-AR2-ODAHUA-S2

Zajęcia przeznaczone są dla studentów archeologii zainteresowanych historią ubiorów od pradziejów do czasów współczesnych. W ramach przedmiotu student zapoznaje się z szeroką problematyką związaną z wykorzystywaniem różnych surowców do konstruowania ubiorów, w skrócie można to określić tematycznie „od łyka do jedwabiu”. Przekazywana jest wiedza teoretyczna na temat analizy tkanin i skór i in. surowców z badań osad i cmentarzysk, co buduje podstawy do opisywania historii ubiorów i przeprowadzania analizy krytycznej – ikonografia a archeologia.
Studenci poznają podstawy analizy kostiumologicznej i nauczą się rozpoznawać poszczególne elementy ubiorów z różnych epok. Zapoznają się z podstawową terminologią w tym zakresie. Na zajęciach prezentowane będą zmiany w sposobie krojenia, modelowania, szycia, wykańczania i ozdabiania odzieży. Ubiory i akcesoria zaprezentowane zostaną na szerszym europejskim tle. Omówione zostaną źródła archeologiczne, ikonograficzne, pisane wykorzystywane do analizy kostiumologicznej. Historia ubioru będzie okazją do omówienia ewolucji stroju i jego akcesoriów w długiej perspektywie czasowej.

Całkowity nakład pracy studenta

Godziny realizowane z udziałem nauczycieli: np. udział w konwersatorium – 30 godz. – konsultacje z nauczycielem akademickim – 5 godz. Czas poświęcony na pracę indywidualną studenta: – przygotowanie do konwersatorium – 10 godz. – przygotowanie do kolokwium – 5 godz. Łącznie: 50 godz. (3 punkty ECTS)

Efekty uczenia się - wiedza

Student: - ma pogłębioną wiedzę na temat surowców wykorzystywanych w konstruowaniu odzieży (K_W04). – zna podstawowe metody badawcze i narzędzia warsztatu archeologa – kostiumologa oraz metody upowszechniania wiedzy archeologicznej (K_W11), - posiada wiedzę na temat metod analizy i interpretacji różnych wytworów kultury dotyczących badań nad historią ubiorów (K_W07), - posiada uporządkowaną wiedzę specyficznych kategoriach źródeł związanych z badaniami nad ubiorami i akcesoriami strojów pozyskiwanych z badań archeologicznych (K_W12)

Efekty uczenia się - umiejętności

Student: - potrafi wyszukiwać, analizować, oceniać, selekcjonować i użytkować informacje z wykorzystaniem różnych źródeł i metod oraz formułować na tej podstawie krytyczne sądy dotyczące badań nad tkaninami u ubiorami archeologicznymi (K_U01), - posiada umiejętności badawcze obejmujące krytyczną analizę prac innych autorów, syntezę różnych idei i poglądów, dobór metod i narzędzi badawczych, w zakresie kostiumologicznych (K_U02), - potrafi przeprowadzić krytyczną analizę różnych rodzajów wytworów kultury, określać ich treść i znaczenie, w tym przynależność chronologiczno-kulturową oraz funkcję, wskazać możliwości odmiennych interpretacji różnych elementów ubiorów pochodzących z różnych epok (K_U05)

Efekty uczenia się - kompetencje społeczne

Student: - prawidłowo identyfikuje i rozstrzyga dylematy związane z wykonywaniem zawodu i prowadzeniem badań naukowych (K_K04) – ma świadomość odpowiedzialności za zachowanie dziedzictwa kulturowego i propaguje ją w społeczeństwie (K_K05) - wykazuje niezależność i samodzielność w formułowaniu poglądów, szanując jednocześnie prawo innych osób do wykazywania tych samych cech (K_K07)

Koordynatorzy przedmiotu

Anna Drążkowska
Małgorzata Grupa

Metody dydaktyczne

Metoda dydaktyczna podająca: • wykład konwersatoryjny, problemowy, informacyjny • prezentacja multimedialna połączona z pokazem zrekonstruowanych zabytków

Metody dydaktyczne podające

- wykład problemowy
- wykład konwersatoryjny
- wykład informacyjny (konwencjonalny)

Metody dydaktyczne poszukujące

- referatu

Metody dydaktyczne w kształceniu online

- metody służące prezentacji treści
- metody rozwijające refleksyjne myślenie

Wymagania wstępne

nie ma wymagań wstępnych

Kryteria oceniania

Metody oceniania:
np.:
– zaliczenie ustne;
– kolokwium;
– aktywność, referat

Kryteria oceniania: pozytywnej oceny z kolokwium i referatu
niedostateczny (2) – 5 pkt (15%),
dostateczny (3) – 10 pkt (20%),
dostateczny plus (3+) – 15 pkt (30%),
dobry (4) – 20 pkt (45%),
dobry plus (4+) –25 pkt (75%),
bardzo dobry (5) – 30 pkt (90%).

Literatura

M. Gutkowska - Rychlewska, Historia ubioru, Kraków 1968.
A. Sieradzka, Kostiumologia polska jako nauka pomocnicza historii, Warszawa 2013.
Boucher F., 2012, Historia mody. Dzieje ubiorów od czasów prehistorycznych do końca XX wieku, Warszawa.

Drążkowska A., 2008, Odzież grobowa w Rzeczypospolitej w XVII i XVIII wieku, Toruń.
Drążkowska A., 2011, Historia obuwia na ziemiach polskich od końca IX do końca XVIII wieku, Toruń.
Drążkowska A., 2014, Odzież i insygnia grobowe biskupów przemyskich obrządku łacińskiego, Toruń.
Drążkowska A., 2017, Historia bielizny od XIV do końca XIX wieku, Toruń.
Dudziński T., Grupa M., Grupa D., Krajewska M., Majorek M., Nowak M., Nowak S., Przymorska-Sztuczka M., Wojciechowska A., 2015, Tajemnice szczuczyńskich krypt, t. 3, Grajewo–Toruń.
Dziubiński A., 1998, Na szlakach Orientu. Handel między Polską a Imperium Osmańskim w XVI–XVIII wieku, Wrocław.
Frankopan P., 2015, Jedwabne szlaki, Warszawa.
Grupa M., 2005, Ubiór mieszczan i szlachty z XVI–XVIII wieku z kościoła p.w. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Toruniu, Toruń.
Grupa M., 2009, Tkaniny z krypty północnej w Kwidzynie / Textiles from the northern crypt in Kwidzyn, [w:] M. Grupa, T. Kozłowski (red.), Katedra w Kwidzynie – tajemnica krypt / Kwidzyn cathedral – the mystery of the crypts, Kwidzyn, 149–174.
Grupa M., 2012, Wełniane tekstylia pospólstwa i plebsu gdańskiego (XIV–XVII w.) i ich konserwacja, Toruń.
Grupa M., 2017, Wool Textiles from the Roman Period at the Site of Grudna, Poland, Światowit 56, 137–145.
Grupa M., 2018, Elementy orientalne w kulturze materialnej we wczesnym średniowieczu na ziemiach polskich, [w:] Pierwsze kontakty polsko-arabskie. Transfer kultury arabskiej w dziejach Polski, red. A.S. Nalborczyk, M. Switat, J. Tyszkiewicz, t. 1, 245–266.
Grupa M., 2019, Not only socks were darned – secondary textile usage as a source of material culture studies, Fasciculi Archaeologiae Historicae, t. 32, 165–187.
Grupa M., 2022, Czas żupanów, czas czechmanów. Strój polski w źródłach archeologicznych, ikonograficznych i pisanych, Toruń.
Grupa M., Grupa D., 2013, Wstążki, wstążeczki z krypt kościoła p.w. Imienia NMP w Szczuczynie, [w:] Tajemnice szczuczyńskich krypt, t. 1, red. T. Dudziński, M. Grupa, Grajewo, 41–52.
Grupa M., Grupa D., Kozłowski T., Krajewska M., Majorek M., Nowak M., Nowak S., Przymorska-Sztuczka M., Wojciechowska A., Dudziński T., 2014, Tajemnice szczuczyńskich krypt, t. 2, Grajewo–Toruń.
Grupa M., Kozłowski T., Jankauskas R., Grupa D., Krajewska M., Krakowska S., Majorek M., Mosiejczyk J., Nowak M., Nowak S., Przymorska-Sztuczka M., Wojciechowska A., 2015a, Tajemnice krypty w kaplicy św. Anny /Secrets of the crypt in St. Ann chapel, Gniew.
Kajdańska A., Kajdański E., 2017, Jedwab. Szlakami dżonek i karawan, Warszawa.
Kozina I., 2017, Historia mody. Od krynoliny do mini, Warszawa.
Lefébure E., 1888, Embroidery and lace: their manufacture and history, London.
Toussaint-Samat M., 2011, Historia stroju, Warszawa.
Tylicki J., 2005, Rysunek gdański ostatniej ćwierci XVI i pierwszej połowy XVII wieku, Toruń.

Więcej informacji

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu 1201-AR2-ODAHUA-S2 w USOSweb