Archeometria 1201-AR2-AM-S2

We współczesnych naukach o przeszłości obserwuje się dynamiczny rozwój badań wspartych na wynikach analiz fizyko-chemicznych i statystycznych. Powołanie archeometrii jako subdyscypliny archeologii wynikało z konieczności lepszego poznania specyfiki analiz fizyko-chemicznych i potrzeby interdyscyplinarnej współpracy. Analityczne metody fizyko-chemiczne pozwalają na oznaczanie badanych substancji w bardzo małych ilościach, dlatego z wielu względów (etycznych, konserwatorskich i poznawczych) nadają się do wszechstronnego zastosowania do badań materiałów archeologicznych i rozwiązywania szczegółowych oraz szerokich problemów formułowanych przez archeologię. Cykl zajęć ma na celu omówienie metod analitycznych i narzędzi poznawczych stosowanych w badaniach materiałów archeologicznych (analizy statystyczne i techniki instrumentalne: spektroskopowe, spektrometryczne, biomolekularne, izotopowe), które pozwalają na pozyskiwanie danych do dalszych interpretacji archeologicznych lub weryfikacji hipotez badawczych.

Całkowity nakład pracy studenta

Godziny realizowane z udziałem nauczycieli: – udział w zajęciach: 30 godz. – konsultacje z nauczycielem akademickim: 5 godz. Czas poświęcony na pracę indywidualną osoby studiującej: – przygotowanie do zajęć: 20 godz. – czytanie literatury: 15 godz. – pisanie pracy zaliczeniowej: 15 godz. – przygotowanie do kolokwium: 15 godz. Łącznie: 100 godz. (4 punkty ECTS)

Efekty uczenia się - wiedza

Osoba studiująca: – ma uporządkowaną i szczegółową wiedzę z zakresu archeometrii, w tym podstaw i zastosowań metod analitycznych w badaniach zabytków archeologicznych (K_W04) – ma pogłębioną wiedzę o powiązaniach archeologii z archeometrią (K_W05) – zna metody analityczne i narzędzia stosowane w badaniach surowców, technologii, funkcji i proweniencji zabytków archeologicznych (K_W11)

Efekty uczenia się - umiejętności

Osoba studiująca: – potrafi wyszukiwać i selekcjonować materiały archeologiczne pod kątem przydatności do badań archeometrycznych (K_U01) – posiada umiejętności integrowania wiedzy z różnych dyscyplin nauk ścisłych i przyrodniczych, które współpracują z archeologią w ramach badań archeometrycznych (K_U04) – potrafi przeprowadzić krytyczną analizę różnych rodzajów materiałów archeologicznych pod kątem archeometrycznym, oceniać wyniki i poglądy na temat ich proweniencji, technologii oraz funkcji (K_U05)

Efekty uczenia się - kompetencje społeczne

Osoba studiująca: – potrafi odpowiednio określić priorytety służące realizacji określonego przez siebie lub innych zadania (K_K01) – ma świadomość odpowiedzialności za zachowanie dziedzictwa kulturowego (K_K03) – wykazuje niezależność i samodzielność w myśleniu, rozumiejąc i szanując jednocześnie prawo innych osób do tego samego (K_K05)

Koordynatorzy przedmiotu

W cyklu 2025/26L:

Ryszard Kaźmierczak
Łukasz Kowalski

W cyklu 2026/27L:

Łukasz Kowalski

Metody dydaktyczne

– podająca: pogadanka z prezentacją multimedialną – poszukująca: referatu, obserwacji

Metody dydaktyczne podające

- pogadanka

Metody dydaktyczne poszukujące

- referatu
- obserwacji

Rodzaj przedmiotu

przedmiot obligatoryjny

Kryteria oceniania

Metody oceniania:
– kolokwium
– praca pisemna
– aktywność

Kryteria oceniania:
– obecność na zajęciach
– pisemne kolokwium (oceniane w skali 0–100%; SOK: 0,75)
– praca pisemna (oceniana w skali 0–100%; SOK: 0,15)
– aktywność (oceniana w skali 0–100%; SOK: 0,10)
* SOK – składowa oceny końcowej

Skala ocen:
niedostateczna (2): ≤50%
dostateczna (3): 51–60%
dostateczna plus (3,5): 61–70%
dobra (4): 71–80%
dobra plus (4,5): 81–90%
bardzo dobra (5): 91–100%

Zasady dotyczące obecności na zajęciach:
– podstawa uzyskania zaliczenia: min. 50% frekwencja
– liczba dopuszczalnych nieusprawiedliwionych nieobecności: 2

Literatura

[1] Fletcher, M.M. & R.G. Lock, 1995. Archeologia w liczbach. Podstawy statystyki dla archeologów. Poznań.
[2] Hunt, A.M.W. (red.), 2016. The Oxford Handbook of Archaeological Ceramic Analysis. Oxford.
[3] Kristiansen, K., 2022. Archaeology and the Genetic Revolution in European Prehistory. Cambridge.
[4] Kurzawska, A. & Sobkowiak-Tabaka I. (red.), 2021. Mikroprzeszłość. Badania specjalistyczne w archeologii. Część 1. Poznań.
[5] Kurzawska, A. & Sobkowiak-Tabaka I. (red.), 2025. Mikroprzeszłość. Badania specjalistyczne w archeologii. Część 2. Poznań.
[6] Ławecka, D., 2003. Wstęp do archeologii. Kraków–Warszawa.
[7] Miazga, B., 2018. Zabytek archeologiczny jako źródło informacji o przeszłości. Badania specjalistyczne śladów produkcji, użytkowania i depozycji artefaktów, Wrocław.
[8] Pollard, M. & Heron, C., 1996. Archaeological chemistry. Cambridge.
[9] Roberts, B.W. & Thornton, C.P. (red.), 2014. Archaeometallurgy in Global Perspective. New York.
[10] Stos-Gale, Z., 2019. Analizy izotopów ołowiu a pochodzenie znalezisk z brązu, [w:] J. Sobieraj (red.), Początki epoki brązu na Warmii i Mazurach w świetle analiz specjalistycznych. Olsztyn, s. 83–118.

Więcej informacji

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu 1201-AR2-AM-S2 w USOSweb