Wybrane zagadnienia z historii i metodologii archeologii 1201-AR1-WZHMA-S2

Cykl zajęć ma na celu omówienie i przedyskutowanie wybranych zagadnień z historii i teorii badań archeologicznych w praktycznych zastosowaniach. Zasadniczym celem zajęć będzie ukazanie znaczenia i dynamiki związków między generowanym przez archeologię obrazem przeszłości a przyjmowaną implicite bądź explicite filozoficzną i antropologiczną wykładnią istoty człowieka oraz jego kultury. Omawiane w ramach forum dyskusyjnego tematy zajęć (m.in. modele genezy kultur archeologicznych, pojęcie etniczności, modelowanie stratyfikacji społecznej, wykluczenie jednostki lub grupy) będą obrazowane konkretnymi przykładami (case studies). Zakres zajęć będzie uzupełniony o merytoryczną dyskusję nad zagadnieniami teoretycznymi poruszanymi przez osoby studiujące w ramach ich prac dyplomowych.

Całkowity nakład pracy studenta

Godziny realizowane z udziałem nauczycieli: – udział w zajęciach: 15 godz. – konsultacje z nauczycielem akademickim: 5 godz. Czas poświęcony na pracę indywidualną osoby studiującej: – przygotowanie do zajęć: 10 godz. – czytanie literatury: 10 godz. – przygotowanie do kolokwium: 10 godz. Łącznie: 50 godz. (2 punkty ECTS)

Efekty uczenia się - wiedza

Osoba studiująca: – ma pogłębioną wiedzę na temat podstaw teoretycznych problematyki badawczej w archeologii (K_W01) – ma pogłębioną wiedzę obejmującą metodologię i teorie stosowane w różnych kierunkach badawczych (teoretycznych) archeologii (K_W03) – posiada wiedzę pozwalającą na krytyczną analizę i interpretację źródeł archeologicznych w różnych kierunkach badawczych (teoretycznych) archeologii (K_W12) – ma szczegółową wiedzę dotyczącą wpływu przyjmowanych koncepcji teoretycznych na rozwiązywanie złożonych problemów z zakresu badań archeologicznych (K_W06)

Efekty uczenia się - umiejętności

Osoba studiująca: – posiada umiejętności oceny modeli teoretycznych stosowanych w archeologii oraz krytycznego spojrzenia na rolę archeologii we współczesnym świecie (K_U02) – potrafi świadomie wybrać sposób interpretacji wytworów kultury i przeszłych zjawisk społeczno-kulturowych (K_U05) – posiada umiejętność formułowania opinii krytycznych o wytworach kultury i przeszłych zjawisk społeczno-kulturowych na podstawie wiedzy odnoszącej się do teorii i metodologii archeologii (K_U07)

Efekty uczenia się - kompetencje społeczne

Osoba studiująca: – potrafi odpowiednio określić priorytety służące realizacji określonego przez siebie lub innych zadania (K_K01) – wykazuje niezależność i samodzielność w myśleniu, rozumiejąc i szanując jednocześnie prawo innych osób do tego samego (K_K05) – wykazuje kompetentną odpowiedzialność i odwagę cywilną w przedstawianiu obrazu dziejów, zgodnego z aktualnym stanem wiedzy archeologicznej (K_K07)

Koordynatorzy przedmiotu

W cyklu 2026/27Z:

Łukasz Kowalski

W cyklu 2025/26Z:

Łukasz Kowalski

W cyklu 2024/25Z:

Daniel Makowiecki

Metody dydaktyczne

– podająca: pogadanka z prezentacją multimedialną, wykład konwersatoryjny – poszukująca: obserwacji, okrągłego stołu, studium przypadku

Metody dydaktyczne podające

- pogadanka
- wykład konwersatoryjny

Metody dydaktyczne poszukujące

- studium przypadku
- obserwacji
- okrągłego stołu

Rodzaj przedmiotu

przedmiot obligatoryjny

Kryteria oceniania

Metody oceniania:
– kolokwium
– aktywność

Kryteria oceniania:
– obecność na zajęciach
– pisemne kolokwium (oceniane w skali 0–100%; SOK: 0,85)
– aktywność (oceniana w skali 0–100%; SOK: 0,15)
* SOK – składowa oceny końcowej

Skala ocen:
niedostateczna (2): ≤50%
dostateczna (3): 51–60%
dostateczna plus (3,5): 61–70%
dobra (4): 71–80%
dobra plus (4,5): 81–90%
bardzo dobra (5): 91–100%

Zasady dotyczące obecności na zajęciach:
– podstawa uzyskania zaliczenia: min. 50% frekwencja
– liczba dopuszczalnych nieusprawiedliwionych nieobecności: 1

Literatura

[1] van den Boom, H., A.P. Kowalski & M. Kwapiński (red.), 2000. EIDOLON. Kultura archaiczna w zwierciadle wyobrażeń, słów i rzeczy. Gdańsk.
[2] David, N. & C. Kramer, 2001. Ethnoarchaeology in action. Cambridge.
[3] Hodder, I., 1982. Symbols in Action. Ethnoarchaeological Studies of Material Culture. Cambridge
[4] Hodder, I., 1995. Czytanie przeszłości. Poznań.
[5] Johnson, M., 2013. Teoria archeologii. Wprowadzenie. Kraków.
[6] Mamzer, H., 2004. Archeologia i dyskurs. Poznań.
[7] Minta-Tworzowska, D., 1994. Klasyfikacja w archeologii jako sposób wyrażania wyników badań, hipotez oraz teorii archeologicznych. Poznań.
[8] Murphy, E.M., 2008. Deviant burial in the archaeological record. Oxford–Philadelphia.
[9] Shanks, M. & C. Tilley, 2005. Re-constructing archaeology. Theory and practice. New York.
[10] Tabaczyński, S. (red.), 2000. Kultury archeologiczne a rzeczywistość dziejowa. Warszawa.

Uwagi

W cyklu 2024/25Z:

Zajęcia rozpoczynają się 3.12.2024 r.

W cyklu 2025/26Z:

Zajęcia rozpoczynają się 4.12.2025 r.

Więcej informacji

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu 1201-AR1-WZHMA-S2 w USOSweb