Wczesne okresy epoki brązu 1201-AR1-2-APWEB-S1

Początki epoki brązu są uważane za okres przełomowy w dziejach Starego Świata. We wschodniej części Morza Śródziemnego powstały pierwsze cywilizacje i państwa. Na północ od Morza Czarnego i Morza Kaspijskiego uformowały się kultury stepowe, udomowiono konia i zaczęto używać go do walki i ekspansji. W wielu miejscach Eurazji powstały ośrodki metalurgiczne, ufortyfikowane osiedla zarządzane przez społeczności hierarchiczne, których elity były chowane w monumentalnych grobowcach. Wytwory z brązu - ozdoby broń i insygnia, odgrywają znaczącą rolę w kreowaniu prestiżu grupowego i indywidualnego. Zmiany gospodarcze, społeczne i kulturowe w początkach epoki brązu były bardzo dynamiczne i wpłynęły na powstanie sieci relacji społecznych oraz interregionalnych kontaktów i wymiany. W tym czasie narodził się model kultury, który jest swoisty dla społeczności epok metali. Cykl zajęć ma na celu omówienie ogólnych trendów kulturowych i zjawisk typowych dla wczesnej i starszej epoki brązu w Polsce i Europie, które odbijają się również na poziomie regionalnym i w poszczególnych jednostkach kulturowych.

Całkowity nakład pracy studenta

Godziny realizowane z udziałem nauczycieli: – udział w zajęciach: 30 godz. – konsultacje z nauczycielem akademickim: 5 godz. Czas poświęcony na pracę indywidualną osoby studiującej: – przygotowanie do zajęć: 15 godz. – czytanie literatury: 10 godz. – pisanie pracy zaliczeniowej: 5 godz. – przygotowanie do kolokwium: 10 godz. Łącznie: 75 godz. (3 punkty ECTS)

Efekty uczenia się - wiedza

Osoba studiująca: – ma uporządkowaną, pogłębioną wiedzę obejmującą terminologię i teorię właściwą archeologii początków epoki brązu w Polsce i Europie (K_W03) – ma uporządkowaną i szczegółową wiedzę z zakresu archeologii początków epoki brązu w Polsce i Europie, w tym systemów periodyzacyjnych, jednostek kulturowych, źródeł ceramicznych i metalowych, systemów komunikacji i wymiany (K_W04) – posiada wiedzę pozwalającą na krytyczną analizę i interpretację źródeł archeologicznych (przede wszystkim zabytków metalowych i ceramicznych) oraz innych wytworów, przydatnych dla poznania wczesnej i starszej epoki brązu w Polsce i Europie (K_W12)

Efekty uczenia się - umiejętności

Osoba studiująca: – potrafi wyszukiwać, analizować, oceniać, selekcjonować i użytkować informacje na temat początków epoki brązu w Polsce i Europie z wykorzystaniem różnych źródeł i metod archeologicznych (K_U01) – umie samodzielnie zdobywać wiedzę na temat początków epoki brązu w Polsce i Europie i rozwijać umiejętności badawcze, kierując się wskazówkami opiekuna naukowego (K_U03) – potrafi przeprowadzić krytyczną analizę różnych rodzajów wytworów (przede wszystkim zabytków metalowych i ceramicznych) z wczesnej i starszej epoki brązu w Polsce i Europie, określać ich treść i znaczenie, w tym przynależność chronologiczno-kulturową oraz funkcję (K_U05) – posiada umiejętność merytorycznego argumentowania z wykorzystaniem własnych poglądów oraz poglądów innych autorów zajmujących się problematyką początków epoki brązu w Polsce i Europie, formułowania wniosków oraz tworzenia syntetycznych podsumowań związanych z powstaniem cywilizacji wczesnobrązowych i towarzyszących im zjawisk społecznych, gospodarczych i politycznych (K_U06)

Efekty uczenia się - kompetencje społeczne

Osoba studiująca: – potrafi odpowiednio określić priorytety służące realizacji określonego przez siebie lub innych zadania (K_K01) – wykazuje niezależność i samodzielność w myśleniu, rozumiejąc i szanując jednocześnie prawo innych osób do tego samego (K_K05)

Koordynatorzy przedmiotu

Kamil Adamczak
Łukasz Kowalski

Metody dydaktyczne

– podająca: pogadanka z prezentacją multimedialną – poszukująca: referatu, obserwacji

Metody dydaktyczne podające

- pogadanka

Metody dydaktyczne poszukujące

- referatu
- obserwacji

Rodzaj przedmiotu

przedmiot obligatoryjny

Efekty uczenia się

WIEDZA:
– zna podstawowe pojęcia i terminologię stosowane w archeologii wczesnych okresów epoki brązu (K_W02);
– ma podstawową wiedzę metodologiczną oraz zakresu teorii tłumaczących przemiany kulturowe na przełomie epok kamienia i brązu (K_W03);
– ma uporządkowaną wiedzę na temat początków metalurgii i cywilizacji bliskowschodnich (K_W04);
– ma podstawową wiedzę o głównych kierunkach rozwoju i najważniejszych nowych osiągnięciach w zakresie badań nad wczesnymi okresami epoki brązu (K_W06);
– posiada podstawową wiedzę pozwalającą na analizę i interpretację źródeł archeologicznych oraz innych wytworów kulturowych człowieka, przydatnych dla poznania głównych kultur wczesnych okresów epoki brązu w wybranych regionach i strefach ekologicznych (K_W12).
UMIEJĘTNOŚCI:
– potrafi przedstawić teorie tłumaczące przemiany na przełomie epok kamienia i brązu, scharakteryzować głównie kultury wczesnych okresów epoki brązu w Europie i na Bliskim Wschodzie oraz posługiwać się głównymi systemami chronologicznymi epoki (K_U01);
– potrafi rozpoznać różne rodzaje wytworów kultury, właściwych dla wczesnych okresów epoki brązu oraz przeprowadzić ich krytyczną analizę i interpretację z zastosowaniem typowych metod, w celu określenia ich treści i znaczeń, w tym przynależności kulturowo-chronologicznej oraz funkcji (K_U05);
– posiada umiejętności merytorycznego argumentowania, z wykorzystaniem poglądów innych autorów oraz formułowania wniosków (K_U06).
KOMPETENCJE SPOŁECZNE:
– rozumie potrzebę uczenia się przez całe życie (K_K01);
– potrafi odpowiednio określić priorytety służące realizacji określonego przez siebie lub innych zadania (K_K03);
– prawidłowo identyfikuje i rozstrzyga dylematy związane z wykonywaniem zawodu (K_K04);
– wykazuje niezależność i samodzielność w myśleniu, rozumiejąc i szanując jednocześnie prawo innych osób do tego samego (K_K07);
– wykazuje podstawową odpowiedzialność i odwagę cywilną w przedstawianiu obrazu dziejów, zgodnego z aktualnym stanem wiedzy (K_K09).

Kryteria oceniania

Metody oceniania:
– kolokwium
– praca pisemna
– aktywność

Kryteria oceniania:
– obecność na zajęciach
– pisemne kolokwium (oceniane w skali 0–100%; SOK: 0,75)
– praca pisemna (oceniana w skali 0–100%; SOK: 0,15)
– aktywność (oceniana w skali 0–100%; SOK: 0,10)
* SOK – składowa oceny końcowej

Skala ocen:
niedostateczna (2): ≤50%
dostateczna (3): 51–60%
dostateczna plus (3,5): 61–70%
dobra (4): 71–80%
dobra plus (4,5): 81–90%
bardzo dobra (5): 91–100%

Zasady dotyczące obecności na zajęciach:
– podstawa uzyskania zaliczenia: min. 50% frekwencja
– liczba dopuszczalnych nieusprawiedliwionych nieobecności: 2

Literatura

[1] Blajer, W. & A. Szpunar, 1982. O możliwościach wydzielania horyzontów skarbów na obszarze Polski. Archeologia Polski 26 (2), s. 295–320.
[2] Bugaj, U. (red.), 2017. The Past Societies. Polish Lands from the First Evidence of Human Presence to the Early Middle Ages 3: 2000–500 BC. Warszawa.
[3] Bukowski, Z., 1982. W sprawie genezy i rozwoju strefowego ziem polskich w epoce brązu i we wczesnej epoce żelaza. Slavia Antiqua 28, s. 19–70.
[4] Czebreszuk, J., 2001. Schyłek neolitu i początki epoki brązu w strefie południowo-zachodniobałtyckiej (III i początki II tys. przed Chr.). Poznań.
[5] Dąbrowski, J., 1993. O podstawowych pojęciach chronologii względnej (na przykładzie epoki brązu i wczesnej epoki żelaza). Archeologia Polski 38 (2), s. 201–225.
[6] Fokkens, H. & A.F. Harding (red.), 2013. The Oxford Handbook of the European Bronze Age. Oxford.
[7] Gancarski, J. (red.), 2002. Między Mykenami a Bałtykiem. Kultura Otomani-Füzesabony. Krosno.
[8] Gardawski, A., & J. Kowalczyk (red.), 1978. Prahistoria Ziem Polskich. Tom 3: Wczesna epoka brązu. Wrocław.
[9] Gedl, M., Kultura przedłużycka, Kraków.
[10] Harding, A.F., 2000. European societies in the Bronze Age. Cambridge.
[11] Hyrchała, A. & B. Bartecki (red.), 2015. Wojownik i księżniczka: archeologia - medycyna sądowa – sztuka. Hrubieszów.
[12] Sarnowska, W., 1969. Kultura unietycka w Polsce, t. 1. Wrocław.
[13] Włodarczak, P. (red.), 2017. The Past Societies. Polish Lands from the First Evidence of Human Presence to the Early Middle Ages 2: 5500–2000 BC. Warszawa.

Więcej informacji

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu 1201-AR1-2-APWEB-S1 w USOSweb