Historia rachunkowości 1152-12-F13r-HisRach

Poruszane grupy zagadnień na wykładzie (W1, U1, K1):

1. Prehistoryczny okres rozwoju księgowości
2. Liczenie kardynalne i liczmany
3. Abakus - protoplasta liczydła
4. Historyczny okres rozwoju księgowości - Mezopotamia
5. Księgowość w starożytności - Egipt, Grecja, Rzym
6. Początki nauki rachunkowości (Benedetto Cotruglio (1458), Luka Pacioli (1494): pierwsze znane książki z rachunkowości
7. Naśladowcy Paciolego
8. Regulacje prawne w zakresie rachunkowości na ziemiach polskich w latach 1919–1939 (Regulacje w zakresie prawa bilansowego, Rozporządzenie bilansowe a rachunek strat i zysków).
9. Regulacje prawne w zakresie opodatkowania przedsiębiorstw na ziemiach polskich w latach 1919–1939.
10. Metody kalkulacji kosztów – aspekty teoretyczne i organizacyjne.
11. Istota i zasady funkcjonowania księgowości fabrycznej.
12. Prezentacja wybranych zagadnień z zakresu rachunku kosztów i rachunkowości zarządczej w wybranych podręcznikach polskich drugiej połowy XIX wieku oraz dwudziestolecia międzywojennego.
13. Problemy wyceny w rachunkowości - koncepcje rachunkowości inflacyjnej.
14. Historia zawodowych stowarzyszeń księgowych.
15. Czasopiśmiennictwo polskie z zakresu rachunkowości.

Całkowity nakład pracy studenta

Godziny realizowane z udziałem nauczycieli - wykład: 18 h + konsultacje (bezpośrednie i online (15 h) Czas poświęcony na pracę indywidualną studenta: 15 h Czas wymagany do przygotowania się i do uczestnictwa w procesie oceniania - egzamin: 12 h

Efekty uczenia się - wiedza

W1: student ma zaawansowaną wiedzę dotyczącą rozwoju rachunkowości i jej miejsca w systemie nauk społecznych K_W01

Efekty uczenia się - umiejętności

U1: student potrafi, wykorzystując posiadana wiedzę i właściwe źródła, analizować, interpretować i wyjaśniać podstawowe zdarzenia finansowe zachodzące w jednostkach gospodarczych w kontekście historycznym K_U01

Efekty uczenia się - kompetencje społeczne

K1: student potrafi określić priorytety służące realizacji określonych przez siebie i innych problemów z zakresu rachunkowości. K_K01

Koordynatorzy przedmiotu

W cyklu 2025/26L:

Danuta Dziawgo
Ewa Makowska

W cyklu 2024/25L:

Ewa Makowska

Metody dydaktyczne

Wykład informacyjny.

Metody dydaktyczne eksponujące

- pokaz

Metody dydaktyczne podające

- opis
- wykład informacyjny (konwencjonalny)
- wykład problemowy

Metody dydaktyczne poszukujące

- studium przypadku
- klasyczna metoda problemowa

Wymagania wstępne

Znajomość podstawowych kategorii ekonomicznych takich jak majątek, kapitał, należności i zobowiązania, sprawozdawczość finansowa.

Kryteria oceniania

Egzamin: W1, K1, U1 +++

Egzamin pisemny zawierający pytania otwarte i zamknięte (jednokrotnego i wielokrotnego wyboru).
Zaliczenie egzaminu wymaga uzyskania 50% punktów możliwych do zdobycia.

Praktyki zawodowe

Nie dotyczy.

Literatura

Podstawowa:
S. Sojak. Historia rachunkowości, Wydawnictwo Naukowe UMK, Toruń 2024.

Dla pasjonatów:
S. Sojak (red.), Abacus – od źródeł rachunkowości po współczesność, Wydawnictwo Naukowe UMK, Toruń 2014.
S. Sojak (red.), Abacus – od instruktarzy gospodarczych po współczesne podręczniki rachunkowości, Wydawnictwo Naukowe UMK, Toruń 2016.
S. Sojak (red.), Abacus – od Richarda fitz Nigela do Jana Falewicza, Wydawnictwo Naukowe UMK, Toruń 2018.
S. Sojak (red.), Abacus – od Kasy Generalnej Wilanowskiej z 1819 roku do rachunkowości Lasów Państwowych, Wydawnictwo Naukowe UMK, Toruń 2020.
S. Sojak, Z Abacusem przez wieki, Wydawnictwo Naukowe UMK, Toruń 2021.
L. Pacioli, Tractatus XI de Computis et Scripturis. Summa de Arithmetica, Geometria, Proportioni et Proportionalita, Traktat o rachunkowości wydany z okazji Jubileuszu 100-lecia organizacji księgowych na ziemiach polskich 1907-2007, SKwP, Warszawa 2007
P. Ciompa, Zarys ekonometrii i teoria buchalterii, SKwP, Warszawa 2017.
E. Makowska, Koszty i ich kalkulacja w dwudziestoleciu międzywojennym w Polsce na przykładzie Browaru Kuntersztyn w Grudziądzu, TNOiK, Toruń 2021.

Historia rachunkowości: kod Teams: kya426t
Publikacje w otwartym dostępie: Katedra Rachunkowości Finansowej:
https://www.econ.umk.pl/rachunkowosci-finansowej/publikacje/

Więcej informacji

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu 1152-12-F13r-HisRach w USOSweb