Budżety gospodarstw domowych 1100-12-E11-BuGoDo

1. Wprowadzenie do budżetu domowego, pojęcie gospodarstwa domowego, rodzaje gospodarstw domowych, znaczenie planowania finansów, cele krótkoterminowe i długoterminowe, podstawowe statystyki o gospodarstwach domowych w Polsce i na świecie (np. rozwody na tle finansowym, wioski o upadłość konsumencką, wiedza finansowa Polaków, ich sytuacja finansowa itp.)

2. Budżet gospodarstwa domowego, Badanie budżetów gospodarstw domowych, Struktura przychodów i wydatków, typowe źródła dochodów i cele wydatkowe gospodarstw domowych w Polsce, źródła dochodów gospodarstwa domowego, kategorie wydatków: stałe, zmienne, okazjonalne, analiza proporcji przychodów i wydatków, warunki życia oraz sytuacja gospodarstw domowych w świetle badania budżetów gospodarstw domowych.

3. Metody planowania budżetu (np. budżet tradycyjny vs. zero-based budgeting itp.) Narzędzia: arkusz kalkulacyjny, aplikacje mobilne, tworzenie prostego planu finansowego, praktyczne- analiza własnych wydatków, symulacja budżetu.

4. Oszczędzanie i zarządzanie nadwyżką finansową, strategie oszczędzania (reguła 50/30/20, metoda kopertowa), fundusz awaryjny i jego rola, lokaty, konta oszczędnościowe, IKE/IKZE/PPK/PPE., porównanie oprocentowania lokat bankowych, rola procentu składanego (praktyka prosta kalkulacja oszczędności), podstawowe zasady oszczędzania, ZUS jako podstawa systemu emerytalnego w Polsce oraz informacja o stanie konta ubezpieczonego w ZUS.

5. Kredyty, pożyczki i zarządzanie długiem, rodzaje kredytów (konsumenckie, hipoteczne, pożyczka hipoteczna itp.), koszty kredytu (oprocentowanie, prowizje, RRSO itp. ), ile naprawdę kosztuje dług, czy każdy dług jest nieporządany, strategie wychodzenia z zadłużenia, podstawowe zasady zadłużania się, oprocentowanie stałe i zmienne (w tym praktyka – porównanie kredytów), wpływ zmiany stopy procentowej na zdolność kredytową i wysokość rat kredytu, kredyty w walutach obcych.

6. Ubezpieczenia i bezpieczeństwo finansowe, rola ubezpieczeń w gospodarstwie domowym, ubezpieczenia obowiązkowe i dobrowolne.

7. Inwestowanie i budowanie majątku, podstawowe formy inwestycji: akcje, obligacje, fundusze, inne instrumenty finansowe (ETF, kryptowaluty itp.), Alternatywne formy oszczędzania w aktywa (np. złoto, srebro, ropa) oraz dochód pasywny (np. nieruchomości), ryzyko i horyzont inwestycyjny, zasady inwestowania,błędy początkujących inwestorów, planowanie przyszłości finansowej (emerytura, edukacja dzieci), cele inwestycyjne (np. wolność finansowa), spadek, testament.

Całkowity nakład pracy studenta

1. Bezpośrednie uczestnictwo w zajęciach realizowanych z udziałem nauczyciela akademickiego - 15 godzin, Konsultacje merytoryczne - 9 godzin, Zadania/projekt (zaliczenie) - 3 godziny. Łącznie 27 godzin kontaktowych. 2. Praca własna studenta (przygotowanie i uzupełnienie notatek; zebranie i wybór odpowiednich materiałów do zajęć, wymagane powtórzenie materiału, czytanie literatury): - 33 godziny; 3. Liczba godzin wymaganych do przygotowania się do uczestnictwa w procesie oceniania – 15 godzin; Praca własna studenta łącznie: 48 godzin. Całkowity nakład pracy studenta 75 godzin.

Efekty uczenia się - wiedza

W1. absolwent zna i rozumie w zaawansowanym stopniu zagadnienia i podstawy teoretyczne ekonomii dotyczące oszczędzania, inwestowania i konsumpcji gospodarstw domowych – K_W01 W2. absolwent zna i rozumie fundamentalne dylematy współczesnych gospodarstw domowych w perspektywie oszczędzania na emeryturę, inwestowania i konsumpcji – K_W04 W3. absolwent zna i rozumie w zaawansowanym stopniu współczesne teorie ekonomiczne dotyczące oszczędzania, inwestowania i konsumpcji gospodarstw domowych – K_W09

Efekty uczenia się - umiejętności

U1. Absolwent potrafi wykorzystywać systemy normatywne (prawne, ekonomiczne, społeczne) w obszarze decyzji ekonomicznych dotyczących oszczędzania, inwestowania i konsumpcji gospodarstw domowych – K_U05 U2. Absolwent potrafi przewidywać społeczne, środowiskowe i inne konsekwencje decyzji dotyczących oszczędzania, inwestowania i konsumpcji gospodarstw domowych – K_U07 U3. Absolwent potrafi brać udział w wystąpieniach o tematyce oszczędzania, inwestowania i konsumpcji gospodarstw domowych, skutecznie komunikować się z otoczeniem, dostosowując poziom i formę prezentacji do potrzeb i możliwości odbiorcy – K_U11

Metody dydaktyczne

Główną metodą dydaktyczną jest wykład konwersatoryjny, podczas którego studenci wraz z prowadzącym dyskutują na wybrany temat, opierając się na prezentacjach przygotowanych przez studentów.

Metody dydaktyczne podające

- wykład informacyjny (konwencjonalny)
- pogadanka
- opis
- opowiadanie
- wykład konwersatoryjny
- wykład problemowy

Metody dydaktyczne poszukujące

- studium przypadku
- projektu

Rodzaj przedmiotu

przedmiot obligatoryjny

Wymagania wstępne

Brak

Koordynatorzy przedmiotu

Maciej Ryczkowski

Kryteria oceniania

Prezentacja: W1 (+), W2(+),W3(+), U1(++), U2(++), U3(+++)
Aktywność: W2(++), U1(++), U2(++), U3(++)
Projekt: W3(++), U1(+), U2(+), U3(+)

Praktyki zawodowe

Literatura

Podstawowa:
Jedynak T. (2019), Kształt powszechnego systemu emerytalnego w Polsce w świetle klasycznych typologii wielofilarowych, Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie, (tekst odstępny online).

Uzupełniająca:
Głowicka-Wołoszyn R., Wołoszyn R., Stanisławska J. (2024). Sytuacja finansowa gospodarstw domowych w Polsce, CeDeWu
Pustułka, B. (2020). Budżety gospodarstw domowych według teorii Franco Modiglianiego i Alberta Ando.
Dębski W. (2018), Rynek finansowy i jego mechanizmy. Podstawy teorii i praktyki, Wyd. Nauk. PWN.
Łabenda, K. P. (2011). Budżet domowy pod kontrolą: jak rozsądnie wydawać, oszczędzać i inwestować pieniądze. One Press/Wydawn. Helion.

Więcej informacji

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu 1100-12-E11-BuGoDo w USOSweb